سه شنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۴ / Tuesday, 7 July, 2015

فرش هریس

هریس شهر کوچکی است در شمال غربی ایران در شمال تبریز در استان آذربایجان با آوازه‌ای والا. تعدادی از نواحی و شهرهائی که جز این منطقه هستند عبارتند از اردبیل، بخشایش، قراچه، گراوان، مهربان، سراب و شاهسون که در این میان هریس به سبب بافت طرح‌های متنوع و دلپذیر از دیگر مراکز گوی سبقت را ربوده است این منطقه تاریخی از ایران به علاوه ترکیه و ارمنستان مهم‌ترین و بیشترین نفوذ را در ایجاد پیشرفت صنعت فرش در حال حاضر داشته‌اند. سبک خشن بافت آنها تا حدی از مغول‌ها سرچشمه می‌گیرد کسانی که به ایران حمله کردند در قرن۱۳ در شمال غربی ساکن شدند و اینجا در این منطقه ناهموار کوهستانی این چادر نشینان بی‌مانند از زن و مرد استعداد چیره دستی خاصی در بافت دارند. فرش‌هائی که با کیفیت بالا به وسیله دست بدون استفاده از هر گونه تکنولوژی پیشرفته.
بافت قالی منشاء در آمد اصلی خانواده‌ها است. بافنده‌های این نواحی معمولاً از شیوه گره دوبل یا متقارن خودشان که متراکم و محکم است استفاده می‌کنند با بافتی درشت با هزار گره ترکی در هر دستی متر مربع. گره نامتقارن فارسی نیز در این شهر مانند اردبیل دیده می‌شود. فرش ترکی باف هریس به جهت دارا بودن نقوش هندی طالبین بسیاری در کشور‌های خارجی دارد. فرش‌های ابریشمی و پشتی خوش رنگ هریس از دیر باز مطلوب بازارهای داخل و خارج بوده است.
از پشم گوسفندان محلی و پنبه محکم به عنوان چله استفاده می‌کنند در برخی مناطق همچون اردبیل ابریشم ترکیب شده با کرک پشم جهت تولید فرش‌های مجلل و پر زرق و برق و رنگ‌های طبیعی گیاهی و ریشه‌ای جهت رنگرزی قدرتمندانه استفاده شده این فرش‌ها در میان اغلب پوشش‌های محکم و سفت به حساب می‌‌آیند. تار و پود قالی‌ها از کتان و قطعات قدیمی ابریشمی نیز موجود است.
از پشم مرغوب با پرزهای بلند و نوع ابریشمی آن کرک‌های کوتاه دارد. بافندگان محلی سابقاً پشم‌های مورد مصرف خود را از گوسفندان ایل شاهسون تأمین کرده و با رنگ‌های گیاهی که به وفور در منطقه یافت می‌شدند رنگ می‌نمودند در حالی که امروزه از کلاف‌های پشم که در تبریز تابیده و رنگ می‌شوند استفاده می‌نمایند (ایل شاهسون اتحادیه‌ای که از مهم‌ترین طوایف ترکی زبان است که در شمال غربی ایران در مرز قفقاز وجود دارد واژه شاهسون به معنی دوستار شاه است. شاهسون به خاطر گلیم‌های رسمی جل اسب که به طرز سوماک بافته شده و با تصاویر اسب و آهو و پرندگان زینت یافتخه شهرت دارد).
نقشه قالی‌های هریس معمولاً لچک ترنج است که در اصطلاح محلی آن گوشه گوبک می‌گویند. از مشخصات حاشیه قالی هریس گل بوته‌هائی است که بین دو برگ و یا ساقه ختائی قرار گرفته‌اند و معلوم نیست در چه زمانی این حاشیه تبدیل به نوعی طرح موسوم به خرچنگی شده است در واقع وجه مشخص فرش‌های هریس حاشیه خرچنگی آن است که احتمالاً از مراکز قالیبافی هم جوار به خصوص کردستان مشتق شده است. همچنین حاشیه معروف توسبانی یا بالوق شاماما و یا سماوری نیز از جمله حواشی آن است.
نقوش قالی‌های هریس اغلب طرح‌های اسلیمی و نخل و گل در رنگ‌های گوناگون هستند. فرش‌های هریس با وجود آنکه همگی در یک سبک بافته می‌شوند و کمتر مشابه یکدیگر هستند فرش‌های این ناحیه معمولاً در سبک شاخه شکسته در اندازه‌های متوسط و بزرگ بافته می‌شوند. و مدالیون مرکزی قالی اغلب بسیار پرکار و گاه به شکل مستطیل و یا مربع که در زمینه اغلب آنها با طرح‌های اسلیمی تزیین شده‌اند. ترنج میانی بر زمینه فرش تسلط کامل دارد به نحوی که قسمت بزرگی فرش را می‌پوشاند. لچک‌ها نیز اغلب مشابهت فراوانی با ترنج میانی دارد قالیبافان هریس در گذشته از نقشه استفاده نمی‌کردند و اغلب فرش‌های خود را به کمک حافظه می‌بافتند و یا حداکثر از طرح قالیچه دیگری که در کنار دستگاه آویزان بود در پیگیری نقشه فرش یاری می‌جستند.
طرح قالی‌های قدیمی با طرح‌‌های جدید هریس متفاوت است. در گذشته قالیبافان هریس فرش‌های بسیار ظریف ابریشمی تولید می‌کردند بافت استادانه و بی‌نقص و نقش‌های جالب آنها چنان بود که بعضاً با بافت فرش‌های تبریز اشتباه می‌شدند این فرش‌های زیبا که در بین کلکسیونرها هواخواهان فراوانی دارد و بیشتر با الهام از فرش‌های ترنجدار، محرابی گلدانی و درخت و بوته بافته می‌شوند. این روزها از طرح فرش‌های این ناحیه در هندوستان و رومانی نیز تقلید می‌شوند که از لحاظ کیفیت بافت و رنگ به سهولت از فرش‌های هریس قابل تشخیص‌اند.
رنگ‌های قرمز روناسی، قهوه‌ای، صورتی روشن و سیر و عاجی، سورمه‌ای، قهوه‌ای یا مشکی، بژ، از آبی به عنوان رنگ متضاد به شکل خطوطی در میان رنگ‌ها استفاده می‌شود. نمونه‌های قدیمی و آنتیک در رنگ گوناگون آبی در بازارها و حراجی‌ها یافت می‌شود. رنگ‌های قهوه‌ای و بژ و فیروزه‌ای نشانه فرش‌های قدیمی‌تر است.
امروزه روستائیان نخ‌های آماده را از بازارهای تبریز و اردبیل تهیه می‌کنند. ید اغلب این نخ‌ها پشکی است که از دباغ خانه‌ها به‌دست می‌آ‎ید و از حیث جنس با نخ‌هائی که قبلاً از ایلات چادر نشین می‌خریدند تفاوت بسیاری دارد. نخ‌های ایلیاتی دارای الیاف بلند و جلا و تاب بیشتری بود و وقتی آن را رنگ می‌کردند سایه روشن‌های مخصوصی از آن به‌دست می‌آمد در حالی که الیاف نخ‌های آمده و رنگ آن کدر و تیره است قابلیت برگشت پذیری کمتری دارد و هنگامی که رنگ می‌شود اغلب سایه روشن‌های تیره و تقریباً یکسان از آن به‌دست می‌آید.
دار ترکی چهار چوب ساده‌ای دارد که شامل دوسر بالا و پایین که در محل به آن (آت لوق) و (اوست لوق) و گاهی نیز ارئین بالا و پایین موسوم است و چوب‌های کناره یا راست رو و چپ رو که دویان یا یانلق آنها را به هم متصل می‌کند. کوجی و هاف هم برای چله استفاده می‌شود بافنده روی الواری که به خرچی یا تخته بند معروف است می‌نشیند و با پیشرفت کار بافت با شل کردن چله‌ها قالی را پایین می‌کشد.
از دیگر روستاهای این ناحیه که نام برده شد، بخشایش و گراوان و سراب بعد از هریس حائز اهمیت می‌باشند که در بخشایش و گکراوان طرح‌های مشابه هریس در اشکال شبه چهار گوش با رنگ‌های سنتی تولید می‌کنند که نسبت به گذشته ملایم‌تر شده است منتها دارای بافت خشن‌تر و تراکم کمتری است. کلگی‌های بلند و باریک و بسیار نادر از دیگر قالی‌های بخشایش است که از طریق رنگ زرد بسیار زیبا و لطیفش در کنار مایه‌های آبی گلی، قهوه‌ای بسیار کم رنگ و آجری روشن همچنین طرح‌های درشت گیاهی و گل که ملهم از نقش هراتی است مشخص می‌گردد.
در تعداد زیادی از قالی‌های هریس و سراب قرن گذشته (که در آمریکا به نام سراپ serap نامیده می‌شود و ویژگی سبک و رنگ مشابهی را باز می‌یابیم: رنگ‌های ویژه‌ای که از ترکیب رنگ‌های به کار رفته در رنگرزی ناشی می‌شود برعکس قالی‌های بخشایش که از نقش تکراری روی تمام سطح زمینه به‌وجود آمده‌اند قالی‌‌های سراب از چهار لچک و یک ترنج مرکزی و یا از دو سه ترنج تشکیل شده‌اند.
ترنج مرکزی غالباً به شکل مربع یا ستاره‌ای است اشکالی از لوزی که به سوی مربع شدن گرایش یافته است. محیط بیرونی آن پلکانی است و در بالا و پایین آن به جهت ریشه‌ها دو عدد گل (به عنوان سر ترنج) قرار گرفته است همچنین قالی‌های سراب به صورت کناره و . . . دارای پرز نسبتاً بلندند و بافت آنها متراکم‌تر از بافت قالی‌های هریس است.
ـ واژه‌های ابزار قالی به زبان ترکی:
۱. قلاب: (فرش پیچاخی)
۲. شانه: (قاشین یا دراخ)
۳. سیخ پود کشی: (ارقاج شیشی)
۴. نخ تار: (بویلون)
۵. پود زیر کلفت: (یوقون ارقچ)
۶. پود رو نازک: (نازک ارقچ)
۷. چله کشی: (بوی چکماخ، که توسط استاد کار یا خلیفه صورت می‌گیرد)
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
رای نمایندگان , اوچئا , تبلیغی , دانلود تلویزیون , جزیره , بابک راحتی , خلبان سعودی , اچ تی سی , اعضای بدن , سلطه غرب , چراغ جادو , کمیته های هماهنگی , سخنرانی مذهبی , اندرویدخور , ويدئويی , کنگره جهانی موبایل , آسمان صنعا , یامبران , دکترای حرفه‌ای , file zila , الزایمر , سید الشهدا , باغ موزه , خدمات خاص , عربستا , پیدایش , قانون تجارت , کمک درمانی , پورنواب , خواه , بیماری سل , قالب مولتی مدیا , شهر اقتصادی , مارکس , اجرای عموم , میسی , کارمندان یونان , پلمپ شدن , بردسکن , شاخص قیمت , گوش کشیدن , کاپیتالیسم , باالعربی , پایگاه الوقت , ارسال نامه , مایسون پاچاچی , فیلم رمانتیک , ضایعه مغزی , دم کردن , کارگردان سفید , فیلم اسکاری , تنب , سیستم عامل ویندوز , امیدوار , بنگاه‌های اقتصادی , باشو غریبه کوچک , نامه سری , هرزوگ , گروگان داعش , سبحانی , ابراهیم توفیق , کشتار دیپلمات ایرانی , رایتل , ایوانکوویچ , گل‌ های خشخاش , نیلسون , کلمات بیگانه , بازداشت‌ها , خونریزی بینی , سخنگوی وزارت خارجه , قبله عالم , روش محاسبه , کانونهای فرهنگی مساجد , توسعه انرژی , پلیس انگلیس , ماشین های پرفروش , روابط زناشویی , وقوع انقلاب , افزوده شدن , غرق شد , مورچه ها , برفخانه , بترین کتابهای سال از نگاه گاردین , هواداران الهلال , دی میستورا , دادستان کل , ساعتی پس از افطار , 09628 , پرترافیک‌ترین , سوار؛ , حمیرا اسدی , میز بیلیارد , نشست کارشناسان , اختلاس بزرگ , پزشکان مخالف , ضدغفونی , رنگ لباس , خانه دوست کجاست , 37 زبان دنیا , فرهمندپور ,

مقالات پربیننده امروز
نشریات و مطبوعات / علمی ـ اطلاع‌رسانی / فصلنامه علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان / مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان ـ شماره ۳ (پیاپی ۲۷)، پاییز ۱۳۸۷ , بهداشت و درمان / علوم پزشکی / علوم پزشکی ـ تحقیقات پزشکی / سرطان داخل اپیتلیومی دهانه رحم، مطالعه شیوع، عوامل خطر و نحوه درمان این بیماران , بانک اطلاعاتی کتاب / کرمان در یک نگاه , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / فناوری اطلاعات / فن‌آوری‌ اطلاعات ـ جامعه‌شناسی / نگاهی به جایگاه و حضور زنان در وب , علم و زندگی / علوم پایه / آمار / مفهوم واژگان در علم آمار , بانک اطلاعاتی کتاب / تجلی قرآن و عترت در معجزه حافظ قرآن شدن کربلایی کاظم ساروقی سرداران رشید اسلام , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / مدیریت / خلاقیت و ارتباطات در مدیریت , ورزشی / باشگاهها / باشگاه‌های خارجی / آیا منچسترسیتی به جام قهرمانان راه می یابد؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / خورشید در خون (دو منظومه) , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش سریع Internet , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ تحلیلی اسلام: تا پایان امویان , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / داستان / دشمن‌ها , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / سلامت کودک / سوء تغذیه , بانک اطلاعاتی کتاب / Advanced vocabulary & idiom , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / معنویت / مقام ربوبیت عبد , بانک اطلاعاتی کتاب / آزمون کارشناسی ارشد ریاضی 85 , بانک اطلاعاتی کتاب / استاندارد سخت‌افزاری کاربردی: همراه با جداول آخرین اطلاعات سخت‌افزار P4 , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / افزودن فیبر بیشتر به رژیم غذائی , بانک اطلاعاتی کتاب / الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه , سیاسی / جهان / کشورها / قرقیزستان، کشوری فقیر با طلای فراوان ,



اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پست جنجالی آنا نعمتی، رعنا دختر اول پورعرب ! - آنا نعمتی مطلبی را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده است که باعث تعجب افراد بسیار زیادی از جمله طرفداران آنا نعمتی و ابوالفضل پورعرب شده است.
ابوعزرائیل در مشهد! / تصاویر - شنيده شده مبارز عراقی در مقابل داعش معروف "ابوعزراييل" در حرم رضوی بوده است. كه از تصاوير منتشر شده با استقبال گرم مردم هم مواجه شده است.
فیلم ضیافت لیلا بلوکات با حضور هنرمندان و ورزشکاران - لیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع کودکان معلول بی سرپرست و مبتلا به بیماری سندرم دان برپا کرد و از ستاره های سرشناسی دعوت به عمل آورد تا با حضورشان باعث دلگرمی این بچه های نازنین شوند. علی کریمی، اکبر عبدی، سعید معروف، پوریا پولیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع…
فیلم/ علیخانی : دستمزدم 45 میلیون تومان است. - احسان علیخانی مجری برنامه ماه عسل شب گذشته ضمن توضیح دباره شایعه دستمزد میلیاردی، درخصوص دعوت از میهمانان حاشیه‌ساز از مردم عذرخواهی کرد.
انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
پربازدیدها
حمایت تمام و کمال نماینده پارلمان بحرین از گروهک منافقین - رژیم آل خلیفه برای حمایت از گروهک منافقین از هیچ اقدامی فروگذار نکرده‌است.
هما از من جلوتر است - ریما رامین‌فر سه ماه گذشته را در علی‌آباد مازندران‌ در مقابل دوربین سیروس مقدم برای خانواده معمولی نقش یک عروس مهربان و دوست‌داشتنی را بازی کرده، در حالی که این ...
پخش «داستان تهران» از شبکه مستند - فیلم « داستان تهران » روز پنجشنبه ساعت 23 در قالب برنامه دریچه از شبکه مستند به نمایش درمی‌آید.
امیدواری‌ بیمار سرطانی به روایت نمایش رادیویی - مجموعه نمایش رادیویی «زندگی در آستانه این در، ایستاده است» با موضوع امیدواری یک بیمار مبتلا به سرطان در اداره کل هنرهای نمایشی رادیو ضبط شد.
دومین دور نشست وزیران خارجه ایران و 1+5 برگزار شد - برای دومین بار در روز دوشنبه وزیران خارجه ایران و 1+5 دور یک میز نشستند.
یک اشتباه آبی وستاره ای در پشتک و وارو محو شد - مهرداد اولادی، مهاجم خوش تکنیک فوتبال ایران، هر چند سالهاست در پرسپولیس بازی نمی‌کند،‌اما هنوز خود را پرسپولیسی و رفتن به استقلال را بزرگترین اشتباه زندگیش می داند.
اوباما: نبرد با داعش مبارزه‌ای دراز‌مدت است! - رئیس جمهور آمریکا در سخنان کوتاهی در پنتاگون بر دشواری مبارزه با گروه تروریستی داعش تأکید کرد و گفت:مبارزه با داعش یک مبارزه دراز مدت است.
ویتامین D جایگزین سمعک! - آیا می‌دانستید که گنجاندن غذاهای خاص در رژیم غذایی شما می‌تواند به بهبود شنوایی کمک کند؟
تربیت دینی با سریال‌های مناسبتی - در بازار گرم سریال‌های مناسبتی رمضان، برخی مجموعه‌های نمایشی ویژه شب‌ها و روزهای خاصی تولید می‌شوند که بیننده خاص خود را دارد. این مجموعه‌ها که حتی برای لیالی قدر به ...
سفر برانکو به دلیل اتمام مهلت ویزا بود - سفر برانکو ایوانکوویچ به کرواسی در این مقطع برای بسیاری سوال‌برانگیز شده است، اما به نظر می‌رسد دلیل این اقدام...