سه شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۴ / Tuesday, 31 March, 2015

فرش هریس

هریس شهر کوچکی است در شمال غربی ایران در شمال تبریز در استان آذربایجان با آوازه‌ای والا. تعدادی از نواحی و شهرهائی که جز این منطقه هستند عبارتند از اردبیل، بخشایش، قراچه، گراوان، مهربان، سراب و شاهسون که در این میان هریس به سبب بافت طرح‌های متنوع و دلپذیر از دیگر مراکز گوی سبقت را ربوده است این منطقه تاریخی از ایران به علاوه ترکیه و ارمنستان مهم‌ترین و بیشترین نفوذ را در ایجاد پیشرفت صنعت فرش در حال حاضر داشته‌اند. سبک خشن بافت آنها تا حدی از مغول‌ها سرچشمه می‌گیرد کسانی که به ایران حمله کردند در قرن۱۳ در شمال غربی ساکن شدند و اینجا در این منطقه ناهموار کوهستانی این چادر نشینان بی‌مانند از زن و مرد استعداد چیره دستی خاصی در بافت دارند. فرش‌هائی که با کیفیت بالا به وسیله دست بدون استفاده از هر گونه تکنولوژی پیشرفته.
بافت قالی منشاء در آمد اصلی خانواده‌ها است. بافنده‌های این نواحی معمولاً از شیوه گره دوبل یا متقارن خودشان که متراکم و محکم است استفاده می‌کنند با بافتی درشت با هزار گره ترکی در هر دستی متر مربع. گره نامتقارن فارسی نیز در این شهر مانند اردبیل دیده می‌شود. فرش ترکی باف هریس به جهت دارا بودن نقوش هندی طالبین بسیاری در کشور‌های خارجی دارد. فرش‌های ابریشمی و پشتی خوش رنگ هریس از دیر باز مطلوب بازارهای داخل و خارج بوده است.
از پشم گوسفندان محلی و پنبه محکم به عنوان چله استفاده می‌کنند در برخی مناطق همچون اردبیل ابریشم ترکیب شده با کرک پشم جهت تولید فرش‌های مجلل و پر زرق و برق و رنگ‌های طبیعی گیاهی و ریشه‌ای جهت رنگرزی قدرتمندانه استفاده شده این فرش‌ها در میان اغلب پوشش‌های محکم و سفت به حساب می‌‌آیند. تار و پود قالی‌ها از کتان و قطعات قدیمی ابریشمی نیز موجود است.
از پشم مرغوب با پرزهای بلند و نوع ابریشمی آن کرک‌های کوتاه دارد. بافندگان محلی سابقاً پشم‌های مورد مصرف خود را از گوسفندان ایل شاهسون تأمین کرده و با رنگ‌های گیاهی که به وفور در منطقه یافت می‌شدند رنگ می‌نمودند در حالی که امروزه از کلاف‌های پشم که در تبریز تابیده و رنگ می‌شوند استفاده می‌نمایند (ایل شاهسون اتحادیه‌ای که از مهم‌ترین طوایف ترکی زبان است که در شمال غربی ایران در مرز قفقاز وجود دارد واژه شاهسون به معنی دوستار شاه است. شاهسون به خاطر گلیم‌های رسمی جل اسب که به طرز سوماک بافته شده و با تصاویر اسب و آهو و پرندگان زینت یافتخه شهرت دارد).
نقشه قالی‌های هریس معمولاً لچک ترنج است که در اصطلاح محلی آن گوشه گوبک می‌گویند. از مشخصات حاشیه قالی هریس گل بوته‌هائی است که بین دو برگ و یا ساقه ختائی قرار گرفته‌اند و معلوم نیست در چه زمانی این حاشیه تبدیل به نوعی طرح موسوم به خرچنگی شده است در واقع وجه مشخص فرش‌های هریس حاشیه خرچنگی آن است که احتمالاً از مراکز قالیبافی هم جوار به خصوص کردستان مشتق شده است. همچنین حاشیه معروف توسبانی یا بالوق شاماما و یا سماوری نیز از جمله حواشی آن است.
نقوش قالی‌های هریس اغلب طرح‌های اسلیمی و نخل و گل در رنگ‌های گوناگون هستند. فرش‌های هریس با وجود آنکه همگی در یک سبک بافته می‌شوند و کمتر مشابه یکدیگر هستند فرش‌های این ناحیه معمولاً در سبک شاخه شکسته در اندازه‌های متوسط و بزرگ بافته می‌شوند. و مدالیون مرکزی قالی اغلب بسیار پرکار و گاه به شکل مستطیل و یا مربع که در زمینه اغلب آنها با طرح‌های اسلیمی تزیین شده‌اند. ترنج میانی بر زمینه فرش تسلط کامل دارد به نحوی که قسمت بزرگی فرش را می‌پوشاند. لچک‌ها نیز اغلب مشابهت فراوانی با ترنج میانی دارد قالیبافان هریس در گذشته از نقشه استفاده نمی‌کردند و اغلب فرش‌های خود را به کمک حافظه می‌بافتند و یا حداکثر از طرح قالیچه دیگری که در کنار دستگاه آویزان بود در پیگیری نقشه فرش یاری می‌جستند.
طرح قالی‌های قدیمی با طرح‌‌های جدید هریس متفاوت است. در گذشته قالیبافان هریس فرش‌های بسیار ظریف ابریشمی تولید می‌کردند بافت استادانه و بی‌نقص و نقش‌های جالب آنها چنان بود که بعضاً با بافت فرش‌های تبریز اشتباه می‌شدند این فرش‌های زیبا که در بین کلکسیونرها هواخواهان فراوانی دارد و بیشتر با الهام از فرش‌های ترنجدار، محرابی گلدانی و درخت و بوته بافته می‌شوند. این روزها از طرح فرش‌های این ناحیه در هندوستان و رومانی نیز تقلید می‌شوند که از لحاظ کیفیت بافت و رنگ به سهولت از فرش‌های هریس قابل تشخیص‌اند.
رنگ‌های قرمز روناسی، قهوه‌ای، صورتی روشن و سیر و عاجی، سورمه‌ای، قهوه‌ای یا مشکی، بژ، از آبی به عنوان رنگ متضاد به شکل خطوطی در میان رنگ‌ها استفاده می‌شود. نمونه‌های قدیمی و آنتیک در رنگ گوناگون آبی در بازارها و حراجی‌ها یافت می‌شود. رنگ‌های قهوه‌ای و بژ و فیروزه‌ای نشانه فرش‌های قدیمی‌تر است.
امروزه روستائیان نخ‌های آماده را از بازارهای تبریز و اردبیل تهیه می‌کنند. ید اغلب این نخ‌ها پشکی است که از دباغ خانه‌ها به‌دست می‌آ‎ید و از حیث جنس با نخ‌هائی که قبلاً از ایلات چادر نشین می‌خریدند تفاوت بسیاری دارد. نخ‌های ایلیاتی دارای الیاف بلند و جلا و تاب بیشتری بود و وقتی آن را رنگ می‌کردند سایه روشن‌های مخصوصی از آن به‌دست می‌آمد در حالی که الیاف نخ‌های آمده و رنگ آن کدر و تیره است قابلیت برگشت پذیری کمتری دارد و هنگامی که رنگ می‌شود اغلب سایه روشن‌های تیره و تقریباً یکسان از آن به‌دست می‌آید.
دار ترکی چهار چوب ساده‌ای دارد که شامل دوسر بالا و پایین که در محل به آن (آت لوق) و (اوست لوق) و گاهی نیز ارئین بالا و پایین موسوم است و چوب‌های کناره یا راست رو و چپ رو که دویان یا یانلق آنها را به هم متصل می‌کند. کوجی و هاف هم برای چله استفاده می‌شود بافنده روی الواری که به خرچی یا تخته بند معروف است می‌نشیند و با پیشرفت کار بافت با شل کردن چله‌ها قالی را پایین می‌کشد.
از دیگر روستاهای این ناحیه که نام برده شد، بخشایش و گراوان و سراب بعد از هریس حائز اهمیت می‌باشند که در بخشایش و گکراوان طرح‌های مشابه هریس در اشکال شبه چهار گوش با رنگ‌های سنتی تولید می‌کنند که نسبت به گذشته ملایم‌تر شده است منتها دارای بافت خشن‌تر و تراکم کمتری است. کلگی‌های بلند و باریک و بسیار نادر از دیگر قالی‌های بخشایش است که از طریق رنگ زرد بسیار زیبا و لطیفش در کنار مایه‌های آبی گلی، قهوه‌ای بسیار کم رنگ و آجری روشن همچنین طرح‌های درشت گیاهی و گل که ملهم از نقش هراتی است مشخص می‌گردد.
در تعداد زیادی از قالی‌های هریس و سراب قرن گذشته (که در آمریکا به نام سراپ serap نامیده می‌شود و ویژگی سبک و رنگ مشابهی را باز می‌یابیم: رنگ‌های ویژه‌ای که از ترکیب رنگ‌های به کار رفته در رنگرزی ناشی می‌شود برعکس قالی‌های بخشایش که از نقش تکراری روی تمام سطح زمینه به‌وجود آمده‌اند قالی‌‌های سراب از چهار لچک و یک ترنج مرکزی و یا از دو سه ترنج تشکیل شده‌اند.
ترنج مرکزی غالباً به شکل مربع یا ستاره‌ای است اشکالی از لوزی که به سوی مربع شدن گرایش یافته است. محیط بیرونی آن پلکانی است و در بالا و پایین آن به جهت ریشه‌ها دو عدد گل (به عنوان سر ترنج) قرار گرفته است همچنین قالی‌های سراب به صورت کناره و . . . دارای پرز نسبتاً بلندند و بافت آنها متراکم‌تر از بافت قالی‌های هریس است.
ـ واژه‌های ابزار قالی به زبان ترکی:
۱. قلاب: (فرش پیچاخی)
۲. شانه: (قاشین یا دراخ)
۳. سیخ پود کشی: (ارقاج شیشی)
۴. نخ تار: (بویلون)
۵. پود زیر کلفت: (یوقون ارقچ)
۶. پود رو نازک: (نازک ارقچ)
۷. چله کشی: (بوی چکماخ، که توسط استاد کار یا خلیفه صورت می‌گیرد)
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تلفن بی سیم , ادویه جات تند , سازنچیان , تد کروز , البشیر , هشت اشتباه رفتار با کودک , تویوتا آوالون , نظارت همگانی , وبگرذی , زرین گل , علی شمخانی , شکاف جنسیتی , دیمین داف , گیجی , اقتصاد ایران , انتصابی , ژاله علو , هری‌پاتر , بایک سابرینا , رای هیئت منصفه ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / علی بابا و چهل دزد , بانک اطلاعاتی کتاب / طب کار و بیماریهای شغلی , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲۵ آذر ـ ۱۶ دسامبر ـ زادروز بتهوون , بانک اطلاعاتی کتاب / شهر زنبوران , بانک اطلاعاتی کتاب / ریاضیات پیش‌دانشگاهی: فنی مهندسی - علوم , دین و اندیشه / دین و مذهب / کتاب مقدس ـ قرآن / کلید سعادت در قرآن , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / فناوری اطلاعات / فن‌آوری‌ اطلاعات ـ جامعه‌شناسی / کودکان زیر سایه وب , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه منظوم حسن کچل (جلد 1 تا 3) , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسشهای چهارگزینه‌ای زیست‌شناسی مولکولی , علم و زندگی / علوم کشاورزی و دامپروری / بیماریهای حیوانات / ماهی‌ها می‌خوابند؟ , اجتماعی / جوانان / جوانان‌ افسرده‌اند! , بانک اطلاعاتی کتاب / امام حسین (ع) آفتاب تابان ولایت , بهداشت و درمان / توصیه های پزشکی / مالا‌ریا را در سفر باید شناخت , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ ورزش شهرستان مسجدسلیمان , فرهنگی و هنری / کتاب و نشر / معرفی کتاب / دردی‌ست غیرِ مُردن، آن‌را دوا نباشد... , بانک اطلاعاتی کتاب / آشنایی با قرآن کریم: شرح و ترجمه جزء سی‌ام برای نوجوانان , بانک اطلاعاتی کتاب / English for the students of criminal law and criminology , بانک اطلاعاتی کتاب / ایران 1427: عزم ملی برای توسعه‌های علمی و فرهنگی , علمی و آموزشی / زمین‌شناسی / زمین‌شناسی ـ فسیل‌ها / سوخت های فسیلی , بانک اطلاعاتی کتاب / پیامبر , بانک اطلاعاتی کتاب / تئوری استانیسلاوسکی در پرورش هنرپیشه: همراه با ده تک پرده معروف از نمایشنامه‌نویسان جهان , بانک اطلاعاتی کتاب / چرا باید خوب غذا بخوریم؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / درس‌‌آزمون (2) پیش‌دانشگاهی (ریاضی) , بانک اطلاعاتی کتاب / زیباترین غذاهای آسان و خوشمزه و مفید , علم و زندگی / مدیریت / مدیریت / مدیریت یعنی .... , فرهنگ و جامعه / گردشگری / موزه‌ها / موزه عکسخانه , شخصیت‌ها / مذهبی / فقیه و عالم دینی / یوسف شمس‌الافاضل ترشیزی , بانک اطلاعاتی کتاب / طالع‌بینی هندی , بانک اطلاعاتی کتاب / هادخت نسک , بانک اطلاعاتی کتاب / در شرف ماه ,



وبگردی
آخرین اخبار از مذاکرات هسته‌ای لوزان - سایت ایران هسته ای که به تیم مذاکره کننده سابق هسته ای نزدیک است در گزارشی مدعی است که توافق تا فردا نهایی خواهد شد. این سایت نوشت که جمع بندی اخبار واصله از لوزان نشان دهنده آن است که توافق هسته ای میان ایران و 1+5 تا روز سه شنبه اعلام خواهد شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
ترکیب تیم ملی امید اعلام شد - تیم های ملی امید ایران و عربستان در چارچوب مسابقات مقدماتی قهرمانی زیر 23 سال آسیا و مقدماتی المپیک 2016 ریو به مصاف...
نرخ تورم به ۱۵.۶ درصد رسید/ حرکت ۱۲ ماهه شاخص تورم در سال ۹۳ - نرخ تورم در ۱۲ ماه منتهی به اسفند سال گذشته ۱۹.۱ درصد کاهش یافت و از ۳۴.۷ درصد به ۱۵.۶ درصد رسید، اما نرخ سود یکساله بانکی همچنان ۲۲ درصد است.
تصاویری دیدنی از اولین حضور آنجلینا جولی بعد از عمل جراحی اش - آنجلینا جولی چند روز پس از انتشار نامه اش که در آن به عمل جراحی برداشتن تخمدان ها و لوله رحمی اش اشاره کرده بود، در مراسم کیدرز چویس اواردز ...
آقای بازیگر در بیمارستان بستری شد - عزت‌الله انتظامی به دلیل مشکلات تنفسی در بیمارستان بستری شد.
مذاکرات وزیران خارجه ایران و 1+5 عصر ادامه می یابد‎ - دومین نشست وزیران خارجه ایران و 1+5 با حضور رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از حدود یک ساعت و نیم پایان یافت.
خبر برخی رسانه‌های استکباری در مورد ناوگروه ایرانی کذب محض است - امیر سیاری تاکید کرد: نیروی دریایی ارتش با اقتدار کامل و رعایت قوانین بین المللی در منطقه ماموریت خود در شمال اقیانوس هند در حال گشت‌زنی است و به هیچ ناوگانی اجازه تذکر بی جا به خود را نمی‌دهد.
کاهش محبوبیت نتانیاهو میان آمریکایی‌ها در پی سخنرانی در کنگره - از همان زمان که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اسرائیل تصمیم گرفته صحنه رقابت های انتخاباتی خود را از سرزمین های اشغالی به آمریکا منتقل کرده و با سخنرانی در کنگره درباره ایران، توجه داخلی و بین المللی را به سوی خود جلب کند، گمانه هایی درباره تأثیر منفی این اقدام بر رویکرد آمریکایی ها نسبت به وی وجود داشت. نتیجه یک افکارسنجی جدید در آمریکا، نشان از تحقق این امر دارد.
حمله تروریستی به اتوبوس زائران شیعه در عراق و شهادت دست‌کم 6 نفر - در این حمله تروریستی 4 ایرانی نیز به شهادت رسیدند.
شروط ملک سلمان برای توقف حملات به یمن - گروه بین الملل: پادشاه عربستان برای توقف حملات جنگنده‌های ائتلاف عربی موسوم به «عاصفه الحزم» - طوفان اراده، به ...
12 میلیون از 22 میلیون سوری آواره شده‌اند - گروه بین الملل: در مراسم آغاز به کار سومین نشست حامیان مالی آوارگان سوری بان کی مون تاکید کرد که حل و فصل بحران سوریه راه‌کار نظامی ...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved