ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۳ / Saturday, 1 November, 2014
مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامه

مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامهگسترش روزافزون مصرف رسانه های جمعی در زندگی روزمره مردم،اهمیت موضوع فرهنگ را مشخص می سازد. نظریه پردازان ارزیابی ها و موضع گیریهای متفاوتی راجع به نقش فرهنگ عامه در جوامع امروز ارائه داده اند. برخی از نظریه ها با گستره موضوعی وسیعتر تنها بخشی را به این موضوع اختصاص دادند و برخی دیگر به طور کلی به تحلیل پدیده رسانه ای شدن فرهنگ عامه پرداختند. با توجه به ارتباط تنگاتنگ و متقابل رسانه ها و فرهنگ عامه، رویکرد برخی از این نظریه ها به هر دو یکسان است. اما کتاب، اساساً برحسب نظریه فرهنگ عامه بدون ناچیز شمردن دیدگاه آنها درباره رسانه های جمعی بحث می کند.بنابراین کتاب با نگاهی انتقادی نظریه های مطرح در فرهنگ عامه را مورد بحث قرار می دهد.
در فصل اول، کتاب در تعریف این مفهوم از زبان «ویلیامز» می گوید: در گذشته فرهنگ عامه نه با مردم بلکه توسط سایراین تعریف می شد و هنوز هم دو مفهوم قدیمی‌تر را با خود دارد: (۱)کارهای پست تر مثل ادبیات عامه متمایز از ادبیات والا و (۲)کارهایی که عمداً به قصد جلب حمایت آغاز می شود مانند روزنامه نگاری عامیانه، به موازات سرگرمی های عامیانه، اما مفهوم جدید فرهنگ عامه به عنوان فرهنگی که مردم آن را برای خودشان خلق کردند باتمام اینها متفاوت است. دهه های ۳۰ و ۱۹۲۰ نقاط عطف مهمی هستند. ظهور سینما و رادیو، تولید و مصرف بحثهای فرهنگ توده ای نقش داشته اند. در همین سالها بودکه رسانه های جمعی با تبلیغات جمعی و سرکوب جمعی برابر بود. نظریه فرهنگ توده ای فرایند ذره گرایی (اتمیسم) را ناشی از افول سازمانهای اجتماعی واسطه می داند. سازمانهایی مثل خانواده و کلیسا که حس هویت روانی، رفتار اجتماعی و تعیین اخلاقی را در افراد به وجود می آورند. اما همتایان مدرن آنها مانند شهرها و علوم این تاثیر را ندارند. جانشینی نظم اخلاقی تصنعی در مقابل نظم واقعی ارزشها به بحران اخلاقی در جامعه توده ای دامن می زند و فرهنگ توده ای از منابع مهم یک نظام اخلاقی جانشین محسوب می شود.
نظریه در اینجا با بررسی نقش دموکراسی و آموزش و پرورش، آنها را در به رسمیت شناختن ستم اکثریتی نادان در مقابل رشد سلیقه اقلیت مسئول می داند. زیرا که جامعه ما قبل توده ای یک واحد یکپارچه جمعی بوده که مردم آن مجموعه ای از ارزشهای مشترک و سلسله مراتب و تفاوتها را به رسمیت می شناسند، اما با ظهور صنعتی شدن و شهری شدن این موقعیت تغییر می کند. اجتماع و اخلاقیات در هم می شکند و افراد منزوی، از خودبیگانه و و ناهنجار می شوند.
در این میان فرهنگ توده ای فرهنگی تجاری است با تولید در سطح انبوه که استاندارد، تکراری و سطحی است و به لذتهای کم اهمیت، احساسی، فوری و کاذب به جای معیارهای جدی، فکری اصیل و واقعی بها می دهد. مشکل اصلی گاه اینگونه نمودار می شود که فرهنگ توده ای برخلاف فرهنگ اصیل از شناختن حدو مرز خود و باقی ماندن در سطح توده ای خودداری می کند، درحالی که تظاهر به داشتن صفاتی فراتر از جایگاه خود می کند. خطر فرهنگ توده ای، از نظر این نظریه پردازان از بین بردن تمایز میان فرهنگ نخبگان و فرهنگ عامه است. در چنین وضعیتی این فرهنگ در عین جذب فرهنگ نخبگان خصوصیات آن را پست و ناچیز می شمارد. از نظر کتاب فرهنگ عامه امریکا ظاهراً تمام عناصر نامطلوب فرهنگ توده ای را در بر دارد واین مسئله آنقدر جدی است که همانطور که فرهنگ توده ای را یک خطر می دانیم امریکایی گرایی رانیز باید خطرناک بدانیم.
امریکایی گرایی کم کم با مصرف گرایی فزاینده جوانان وطبقه کارگر تداعی می شود و خود امریکا برای مصرف گرایی به صورت یک هدف در می آید به صورت نمادی برای لذت». با این حال از نظر هبدیژ، مردان جوان طبقه کارگر، فرهنگ آمریکایی خیالی خود را منفعلانه و بدون فکر مصرف نمی کنند. آنها این فرهنگ را با عناصر به کار رفته در فرهنگ عامه می سازند و خود تحت تاثیر آن قرار نمی گیرند و در واقع ازتصاویر، سبکها و واژه های فرهنگ عامه امریکا در ساختن روشهای خاص و مثبت خود به شکل مقاومت در برابر فرهنگ طبقه متوسط ونه به عنوان دفاع فعالانه در برابر وابستگی خود استفاده می کنند.
این نظرکه امریکا پوپولیستی تر است، به نگرانی دباره رفاه روز افزون طبقه کارگر و مصرف گرایی دامن زد، همان چیزی که حکمیت طبقه روشنفکر را در سلیقه و مصرف گرایی طبقه متوسط به عنوان اشکال قدرت نمادین تهدید می کرد. همین زاویه از نظریه است که آنرا به نخبه گرایی محکوم می کند. ویژگی نخبگان آن است که سلیقه های خود را به بهترین یا تنها سلیقه با ارزش به دیگران تلقین کنند و به این ترتیب این سلیقه را به عنوان تحلیل فرهنگ عامه به دیگران منتقل می کنند. اما زیر سوال بردن مفهوم اصالت نه تنها نشان می دهد که ارائه تعریف آن بسیار مشکل است بلکه روشن می کند که این مفهوم می تواند از مجموعه خاصی از سلائق و ارزشهای فرهنگی بهره گیرد و نه فقط از یک بررسی خاص. همچنین راجع به انتقال مخاطب توده ای کتاب اذعان دارد که فرهنگ عامه متنوع است و پذیرفتن بعضی از اشکال آن بدون پذیرفتن کاملش نیز امکان پذیر است. همچنین باید به پیامیگران به عنوان دسته ای از مردم که از نظر اجتماعی و فرهنگی قابل تمایز هستند بنگریم و این حقیقت را بپذیریم که سلیقه فرهنگی در جامعه شکل می گیرد.
● مکتب فرانکفورت
مکتب فرانکفورت نیز نقاط مشترک بسیاری با نظریه فرهنگ توده ای دارد.این مکتب با نقد روشنگری سروکار داشت و معتقد بودکه نوید روشنگری و ایمان به پیشرفت علمی برای انسان به کابوس تبدیل شده است. این نظریه در عین نقد روشنگری، مارکسیسم را نیز مورد انتقاد قرار می دهد و در عین حال از آن استفاده می کند. فاصله مکتب فرانکفورت از مارکسیسم براساس میزان تاکید آن بر اقتصاد گرایی است.
بحث بت وارگی کالای «مارکس» از نظر مکتب فرانکفورت و «آدورنو» نظریه ای است که می گوید اشکال فرهنگی از قبیل موسیقی پاپ می تواند تسلط اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیکی سرمایه را تضمین کنند.آنچه در مورد کالاهای فرهنگی منحصر به فرد است این است که ارزش مبادله ای - که به واسطه پول تعریف می شود - نقش ارزش استفاده ای را از آن خود می کند. مکتب فرانکفورت برخلاف دیدگاه بسیاری از اندیشمندان دیگر، سرمایه داری را قابل تداوم می بیند.زیرا طبقه کارگر تسکین یافته و سرمایه داری را پذیرفته است. برهمین مبنا مفهوم نیازهای غیر واقعی «مارکوزه» شکل می گیرد. این مفهو مبتنی بر این فرض است که مردم به خلاقیت، استقلال، خود مختاری در کنترل سرنوشت خویش و زندگی آزاد و فکر کردن برای خود، نیاز واقعی دارند.اما این نیازها در سرمایه داری مدرن قابل تحقق نیستند.زیرا نیازهای غیر واقعی که این سیستم برای ادامه بقا خود باید تقویت کند، بر آنها تحمیل می شود. در حقیقت آزادی آنها به آزادی انتخاب کالاهای گوناگون یا احزاب سیاسی که در واقع بسیار شبیه هستند محدود می شود. تقیت نیازهای غیرواقعی با نقش صنعت فرهنگ پیوند خورده است.
طبق نظریات این مکتب صنعت فرهنگ منعکس کننده استحکام و بت وارگی کالا، غلبه ارزش مبادله ای و رشد سرمایه داری انحصاری دولت است.
این صنعت به سلیقه واولویتهای توده ها شکل بخشیده و با تلقین مطلوب بودن نیازهای غیرواقعی ناخودآگاه مردم را سازماندهی می کند اما صنعت فرهنگ از فرهنگ توده ای متمایز است. زیرا فرهنگ توده ای منتخب خود مردم است اما صنعت فرهنگ یک فرهنگ تحمیلی است. دراین جا انگیزه سود ماهیت اشکال فرهنگی را تعیین می کند و این انگیزه همچنین نوعی حس فردیت را تقویت می نماید. «آدورنو» در این مورد موسیقی پاپ را در برابر موسیقی کلاسیک مثال می زند و می گوید این نوع موسیقی که به شنونده های خود اجازه می دهد آزردگی و اندوه خود را اعتراف کنند، آنها را از طریق این گریز یا وابستگی اجتماعی شان سازش می دهد. اما«جندرون» در انتقاد از «آدورنو» می گوید استفاده از بدعتهای و فن آوری در تولید مصنوعات کاربردی معمولاً فرایند استاندارد شدن را تسریع می کند چون می تواند قابلیت جایگزینی اجزاء را افزایش دهد.اما بدعتهای فن آوری در مصنوعات کلامی می تواند بین آنها تمایز ایجاد کند، همچنین او معتقد است، لذتی که مردم از موسیقی عامه می برند، به یک نسبت از آگاهی آنها از استاندارد بودن و تفاوتهای محسوس یا فردیتی که به یک ترانه خاص نسبت می دهند، ناشی می شود.
از نظر کتاب مکتب فرانکفورت در دو حیطه شکست خورده است: یکی در ارائه شواهد تجربی برای نظریه هایش و دیگراستفاده از زبانی مبهم و غیر قابل درک برای بیان عقایدش، اما در برابر می توان گفت هیچ شاهد تجربی نیز برای درک کردن این نظریه ها وجود ندارد و همینطور در جامعه دستخوش استیلای صنعت فرهنگ زبان مردم نیز خدشه دار شده است و در نتیجه فقط می تواند به همان زبانی توصیف شود که در مقابل بت وارگی، ایدئولوژی و بازار، مقاوم است. دربخش سوم کتاب به مباحث ساختارگرایی ونشانه شناسی به عنوان دو مبحث تاثیر گذار بر دیگر نظریه ها پرداخته است.
● ساختارگرایی و نشانه شناسی
گفته می شود که ساختارگرایی درباره ماهیت جهانی وسببی ساختارها نظرات کلی دارد.اما نشانه شناسی به عنوان مطالعه علمی نظام علائم مانند فرهنگ ها تعریف شده است. «سوسور» میان زبان ( به عنوان یک ساختار) و گفتار( به عنوان امر تحقق یافته انسانها) تمایز قایل است.
از نظر او معنی بعضی از واحدهای زبان شناسی به یک واقعیت خارجی بستگی ندارد. این دنیا وجود دارد اما معانی که زبان به آن می دهد معانی هستند که مانند ساختار عینی و قواعد معین و ذاتی زبان اند. یعنی درنشانه زبان شناسی دال تصویر آوایی است. یعنی واژه به صورتی که در واقع گفته یانوشته می شود و مدلول مفهوم شیء یا ایده ای است که نشانه به آن اشاره می کند و رابطه میان این دو کاملاً اختیاری است. اما هنگامی که جایگاه این علائم در ساختار کلی زبان مشخص شد این علائم دیگر اختیاری نیستند و معنی پیدا می کنند.
هر واحد زبانی فقط برحسب این ساختار قابل درک است.تعریف او ازگفتار رد شده است زیرا که گفتار و نوشتار درواقع پدیده های اجتماعی هستند و نه فردی و همین ماهیت اجتماعی باعث می شود که تغییر پذیر باشند. درحالی که زبان اینطور نیست، سوسور همیشه فقط زبان را دارای ماهیت اجتماعی می داند و نظریه کلی او ظاهراً از تغییر اجتماعی پرهیز می کند.
در این زمینه لوی استرواس به مطالعه اسطوره های شایع در جوامع غیر صنعتی برای وارد کردن روش ها و نگرش های ساختاگرایی در مردم شناسی می پردازد. او توجیه های کاربردی و یکپارچه گر را ردکرده و در عمل می گوید رابطه بین گروه ها یعنی مدلول و توتم یعنی دال در این سطح انتخابی است.او معتقد است که یک پدیده قابل رویت از نظر تجربی فقط یک ترکیب ممکن است که درکنار امکانات منطقی دیگر وجود دارد.
اما علم نشانه شناسی معتقد است که واقعیت مادی راهرگز نمی توان بدیهی فرض کرد.واقعیت همیشه از طریق یک نظام معنایی خاص ساخته و برای انسانها قابل درک می شود. تجربه ما از دنیا هرگز بی طرفانه یاخالص نیست و نظامهای معنایی آنها را قابل درک می کنند. از این منظر اسطوره ها اشکال فرهنگ عامه هستند که با موضوع پیام خود تعریف نمی شوند، بلکه نحوه بیان در انتقال یپام آنها را تعریف میکند و در آنها دال به صورت مدلول به مفهوم و علامت به معنا تبدیل می شود.نقش اسطوره ایجاد اختلال در صورت است، نه ناپدید کردن آن. آنهاتاریخ را به طبیعت تبدیل می کند و این دقیقاً همان نقشی است که ایدئولوژی بورژوازی ایفا می کند. ایدئولوژی بورژوازی در بطن اسطوره جامعه مدرن قرار دارد.
فرآیندی که از طریق آن بورژوازی واقعیت دنیا را به تصویری از دنیا و تاریخ را به طبعیت تبدیل می کند.او دریک موقعیت خاص و تاریخی، انسانی را به مانشان می دهد که جهانی و جاوادنه است.
● مارکسیسم، اقتصاد سیاسی و ایدئولوژی
در این بخش از کتاب نظرات مارکس راجع به ایدئولوژی که مبنایی برای نظریات آلتوسر و گرامشی است توضیح داده می شود: «مرداک» و«گلدینگ» سعی کرده اند از نظرات «مارکس» درباره ایدئولوژی برای رویکرد اقتصاد سیاسی در تحلیل رسانه های جمعی استفاده کنند. این نظریه معتقد است که مناسبات اقتصادی سرمایه داری مناسبات اجتماعی دیگری را که دراین جوامع یافت می شد، تعیین می کندو«مرداک» و«گلدینگ» معتقدند که پژوهش های تجربی نشان می دهند که مالکیت و کنترل صنایع ارتباطات جمعی در دستان گروه های نسبتاً کوچکی از شرکتهای قدرتمند اقتصادی است.این صنعت طبیعتاً از الگوی نظرات حاکم که مارکس در ایدئولوژی آلمانی مطرح کرده است، پیروی می کند.اینها معتقدند: تمرکز بر پایه اقتصادی به این معنی است که کنترل بر تولید مادی و توزیع متغیر آنها درنهایت قدرتمندترین روشهایی هستند که در تولید فرهنگی به کار می روند، اما این کنترل به طور قطع همیشه به صورت مستقیم اعمال نمی شود و در وضعیت اقتصادی سازمانهای رسانه ای نیز همیشه اثر فوری روی بازده خود ندارد.با این حال تلاش فزاینده برای افزایش سود نیازمند تلاش درافزایش پیامگیران است. بنابراین به رغم تاکیدی که بر تولید می شود، مصرف فرهنگ عامه یک عامل بسیار مهم اقتصادی درتلاش برای افزودن سود است. اگر منابع ارتباط جمعی نتوانند آن را در نظر گیرند سود نخواهند برد.براین مبنا ساختار مالکیت و کنترل چگونه می تواند محبوبیت فرهنگ عامه را توجیه کند؟
اقتصاد سیاسی می خواهد سازمان های رسانه ای را به عنوان موسساتی که بین ساختار اقتصادی رسانه ها و بازده فرهنگی آنها واسطه هستند، مورد مطالعه قرار دهند. اما در سازگار کردن این هدف با ادعای خود مبنی بر اینکه دامنه فعالیتهای آنها به دلیل نیاز به تولید و انتشار ایدئولوژی طبقه حاکم محدود است، با دشواری رو به رو می شود.یعنی در اینجا به نحو بارزی تقلیل گرایانه عمل می کند. طبق نظر آلتوسر اقتصاد گرایی مشکلی است که بایددر نظریه مارکسیسم از بین برود.
نکته ای که آلتوسر برآن تاکید دارد این است که باید به جوامع به لحاظ مناسبات بین ساختارها نگریست، نه یک جوهر و در سطح آخر پایه اقتصادی، جبری خواهد بود. زیرا بر سایر ساختارها و قوای محرکه جامعه به طور کلی اثر می گذارد.اما این امر باعث نمی شود که رو ساخت نتواند از پایه نسبتاً مستقل باشد یا قدرت وتاثیرخود را بر پایه و سرعت و جهت تغییرات اجتماعی اعمال نکند. دراین بین ایدئولوژی مظهر روابط خیالی افراد با شرایط واقعی موجودیتشان است و در واقع یک نیروی مادی در جوامع است.آنچه در ایدئولوژی معرفی می شود نظام مناسبات واقعی حاکم بر موجودیت افرادنیست، بلکه رابطه خیالی آن افراد بامناسبات واقعی است که درآن زندگی می کنند و به آنها به صورت افراد شکل می بخشد. ایدئولوژی در این دیدگاه به عنوان آموزش و پرورش آنقدرکارکردگرایانه است که برخلاف میل او می تواند تداوم دائمی سرمایه داری راتضمین کند.
اما گرامشی باتفسیرهای علمی و جبرگرایانه مارکسیسم بسیار مخالف است. او در مقابل ترجیح می دهد تفسیری ارائه دهد که بر نقش اساسی انسانها در تغییر تاریخی تاکیددارد. او معتقد است که بحرانهای اقتصادی به تنهایی نمی توانند باعث فروپاشی سرمایه داری شوند ومبارزات طبقاتی باید سیاسی و فرهنگی باشند تا به مبارزه جهت کسب هژه مونی تبدیل شوند. درعین حال که اقتصادی و صنعتی هستند. او هژه مونی را جنبه ای از نظارت اجتماعی که از تضادهای اجتماعی ناشی می شود تلقی می کند و بین کنترل زورمدارانه که به صورت اعمال زور یا تهدید به اعمال زور ظاهر می شود وکنترل اجتماعی که درآن افراد با میل باطنی دیدگاههای جهانی یا استیلای گروه های حاکم را می پذیرد، تمایز قایل است.
بدین ترتیب یک معادله ساده شکل می گیرد که در آن دولت از سرکوبی و جامعه مدنی از هژه مونی استفاده می کنند. با این مقدمه هژه مونی، مجموعه ای از عقایدمخالف است که گروه های حاکم می توانند بااستفاده از آنها در جهت جلب رضایت گروه های تابع در مقابل رهبریشان کوشش کنند نه به عنوان یک ایدئولوژی کارکردگرایانه به نفع طبقه کارگر. اما نویسنده معتقد است آنچه این نظریه نادیده می گیرد این است که پذیرش نظم حاکم لزوماً نتیجه شستشوی مغزی اجباری یا اعتقاد به ایدئولوژی حاکم نیست ومردم ممکن است نظم حاکم را به این دلیل بپذیرند که تمام اوقات خود را صرف زندگی کرده اند یا راه دیگر سازماندهی اجتماعی را نمی دانند. به طورکلی ریشه یابی اجتماعی و بستر عقاید و فرهنگها هنگامی مشکل آفرین می شود که به نوعی تقلیل گرایی طبقاتی منجر می شود که در آن کل فرهنگ براساس رابطه بامبارزات طبقاتی تعریف می شود.
● فمینیسم و فرهنگ عامه
افزایش توجه به حضور زنان در فرهنگ عامه بخشی از تجدید حیات وسیعتر نظریه فمینیستی است.بسیاری از آثار اولیه درباره زنان و فرهنگ عامه برآنچه تاکمن آن را فنای نمادین زنان نامیده است متمرکز بوده اند. این نکته به عدم توجه تولید فرهنگی و بازتولید رسانه ای به زنان و درنتیجه در حاشیه قرار گرفتن و ناچیز محسوب شدن زنان و منافع آنان اشاره می کند. از نظر تاکمن این نظریه با «فرضیه بازتاب که معتقد است رسانه ها ارزشهای اجتماعی حاکم در یک جامعه را منعکس می کنند، در ارتباط است. این فرایند کلی به این معنی بوده است که مردان و زنان در رسانه های جمعی به صورتی بازنمایی شده اند که با نقشهای کلیشه ای فرهنگی که در جهت بازسازی نقشهای جنسیتی سنتی به کار می روند، سازگاری دارند.
فمینیسم لیبرال با تحلیل محتوا، این نکته رانشان داده و خواستار بازنمایی واقع بینانه تری از زنان در فرهنگ عامه و فرصتهای شغلی بیشتری برای زنان در صنایع رسانه ها شده است. اما به اعتقاد نظرات مارکسیستی، ساختار گرایی و نشانه شناسی زبان دراین محصولات عنصری بسیار مهم است به گونه ای که شعاری فمینیستی می تواند زبانی تحکم آمیز داشته باشد. بررسی محتوایی به روش سنتی شاید عکس این نکته را تایید کند.پس ممکن است که یک پژوهشگر فمنیست با تحلیل محتوا به این نتیجه برسد که پیامی خاص عقاید فمنیستها راتایید می کند. اما با استفاده از روش کیفی تر و تفسیری تر به نظری متفاوت دست یابد. بنابراین ممکن است پیامهای رسانه ای با پذیرش یا استفاده از تصاویر فمنیستی آنها را از معنی پیشرویشان تهی کنند. «مودلسکی» معتقد است که به طور کلی و در سطح عام فرهنگ تودهای تداعی کننده زنانگی وفرهنگ والا تداعی گر مردانگی است.
همچنین او به ما نشان می دهد که درست همان اصطلاحاتی که برای ارزیابی فرهنگ توده ای به کار می روند و آن را در مقایسه با فرهنگ والا در موضع پایین تری قرار می دهند از ساختار های تبعیض گرانه زنانگی و مردانگی در جوامع بزرگتر نشات می گیرد. همچنین فمنیسم با پدرسالارانه دانستن مناسبات اجتماع معتقد است که مفهوم پدرسالاری به رابطه قدرت نابرابر بین مردان وزنان مربوط می شود و یکی از مهمترین عواملی است که ماهیت بازنمایی زنان و مردان را در فرهنگ عامه تعیین می کند. درواقع پدرسالاری یک مفهوم است و معنی آن تا حدودی براساس چارچوب نظری ای که در آن به کار رفته است تغییر می کند. آنچه فمنیسم سوسیالیستی آن را یک عامل توجیهی مهم تلقی می کند به سایر نظام های استثماری مانند طبقه ونژاد نیز توجه می کند.
مشکلی که نگرش فمنیستی سوسیالیستی با آن مواجه است، ساختن یک چارچوب با اثبات برای توجیه نابرابریهای اجتماعی است در حال حاضر این نگرش هم مسئله جبرگرایی اقتصادی مارکسیسم را دارد و هم مشکل تقلیل گرایی جنسی نظریه های پدرسالاری در جامعه را. براین اساس تسری ایدئولوژی مردسالارانه در رسانه ها از طریق نشانه شناسی بررسی شده است.
● پست مدرینسم
پست مدرنیسم ظهور یک نظم اجتماعی را توصیف می کند که در آن اهمیت وقدرت رسانه های جمعی و فرهنگ عامه بر تمام اشکال دیگر روابط اجتماعی حاکم اند و به آنها شکل می دهند.رسانه های جمعی درگذشته یک آیینه محسوب می شدند که واقعیت اجتماعی را منعکس می کردند. اکنون واقعیت تنهااز طریق توصیف تصاویر سطحی دراین آیینه قابل تعریف است. ما درواقع تصاویر و علائم را به این دلیل مصرف می کنیم که تصویر و علامت هستند. این نکته در فرهنگ عامه بر اهمیت و بارز بودن سطح و ظاهر و سبک به بهای از میان رفتن محتوا و معنی متکی است. این بدان معنی است که سبک جای محتوا را می گیرد و در آن صورت تمایز بین هنر و فرهنگ عامه روز به روز کاهش می یابد و دیگر معیار معینی برای تمایز هنر و فرهنگ عامه وجود نخواهد داشت و این موضوع بسیار منطبق برنگرانی های منتقدان فرهنگ رسانه ای است. با این تفاوت که نظریه پردازان پست مدرن نسبت به این دگرگونی ها خوش بین هستند. اینها معتقدندکه فرهنگ عامه پست مدرن در چارچوب زمان ومکان و تاریخ نمی گنجد و همین حاکی از این است که در دنیای پست مدرن فراروایتها رو به افول هستند( مثل مذهب، علم، هنر و مارکسیسم). نتیجه آنکه پست مدرنیسم هر نظریه ای را که به داشتن دانش مطلق مدعی ست، رد می کند. این تفکر جریان هایی را درمعماری، سینما، تلویزیون و تبلیغات و موسیقی پاپ به وجود می آورد.
این فرایند به افول هویت های منسجم منجر شده که جای خود را به یک مجموعه متنوع اما بی ثبات از هویت های رقابت کننده داده اند و همین مشکلات وخیمی را به دنبال می آورد. زیرا هیچ شکل قابل مقایسه و جدیدی که بتواند جای منابع هویتی در گذشته را بگیرد ظاهر نشده است.
فرا روایتها هم پدیده ای هستند که ما بدون آن نمی توانیم زندگی کنیم. می توان مدعی شد که پست مدرنیسم خود یکی از آخرین فراروایت های است، زیرا که ادعا می کند که چیزی را می داند. پست مدرنیسم درصدد برآمده است تا حقیقتی تازه را درباره دنیا به ما بگوید این خود شاهدی است برای نقض گزاره افول فراروایتها. در هر حال کتاب معتقد است که این مکتب نمی تواند اساس خوبی برای بنیانگذاری جامعه شناسی فرهنگ عامه باشد.
● جمع بندی
اما در جمع بندی نویسنده با استفاده از نظرات «فوکو» و متفکر متاثر از او یعنی «آنگ» می گوید که گفتمانهای خاصی پیامگیران را به وجود می آورند تا آنها را بشناسند و برآنها اعمال نفوذ کنند. البته این به معنای تمکین پیام گیران نیست بلکه شاید آنها در مقابل قدرت استدلال گفتمانها، مقاومت کنند. اما گفتمان ها می توانند دانش پیام گیران خود را به وجود آورند تا برحسب نیازهای سازمانی خود آنها را کنترل کنند. درواقع این نگرش بانگرش مارکسیسم راجع به رسانه ها به عنوان کانالهای هدایت ایدئولوژی حاکم متفاوت است. در این دیدگاه آنها بر اساس انگیزه ای کلی تر برای اعمال قدرت عمل می کنند. گرچه مفهوم قدرت هم در اینجا هم درنظریات «فوکو» مبهم و تجریدی باقی مانده است و این سوال را پیش می کشد که اگر موسسات تلویزیونی سعی دارند با انواع استدلالی معرفت پیامگیران را کنترل کنند چه دلیل خاصی برای این کار دارند؟
در برابر در نظریه پوپولیسم فرهنگ عامه را تنها می توان به عنوان ماهیتی که در بیان خواسته های مردم کم و بیش صادق است، تلقی کرد. همچنین این نگرش مفهوم حاکمیت مصرف کنندگان را در لیبرالیسم اقتصادی می پذیرد.
نکته تناقض دراینجا است که پوپولیسم ارایه دهنده یک تصویر کاملاً یکسان با نخبه سالاری ودراصل واکنشی اغراق آمیز به نظریه های نخبه سالاری است. در حالی که این نظریه ها اغلب پیامگیران را توده ساده لوح و بی اراده تلقی می کنند، پوپولیسم آنها را توده ای فعال و آگاه می پندارد. می توان محبوبیت فرهنگ عامه را یک معضل جامعه شاختی تلقی کرد که باعث جلوگیری از ظهور توصیفی درست از مصرف گرایی شده است. زیرا در حملاتی که به پوپولیسم شده آن را با مصرف گرایی برابر دانسته ا ند و بنابراین هر تلاشی در جهت درک نقش مصرف گرایی به مثال دیگری در پوپولیسم تبدیل و به این ترتیب نادیده گرفته می شود.همانطور که در جمله آخر کتاب آمده است: سلیقه عامه ممکن است نتواند گردش زمین به دورخورشید را تحت تاثیر قرار دهد، اما شکی نیست که این سلیقه محدودیت اشکال فرهنگی را تعیین می کند.
نویسنده: سارا - کریمی
منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از http://magalat۱۳۸۶.blogfa.com
منبع : باشگاه اندیشه

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    درمان    جراحی    پستان    کارسینوم پستان در زنان (۶)   
شعر و ادب    نظامی گنجوی    لیلی و مجنون   
سبک شناسی    نثر در دوره های مختلف    دوره اول    مختصات فارسی دری    پیشاوندها و پساوندها    پساوندهای قدیم   
دارو و درمان    درمان    بیماریهای شایع (اپیدمیولوژی)    اپیدمیولوژی و کنترل بیماری های شایع ایران    اپیدمیولوژی و کنترل بیماری های غیرقابل انتقال    بیماری های گوارشی    بیماری های التهابی روده    کولیت اولسروز    اپیدمیولوژی    عوامل خطر   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    اورژانس های پزشکی    مسمومیت و مصرف بیش از حد داروها    سموم خاص و داروها   
جامعه شناسی    جمعیت شناسی و مردم شناسی    مباحث خاص در جمعیت شناسی    جمعیت شناسی ایران    ساختار جمعیت    ساخت سنی جمعیت ایران   
خانه و خانواده    بهداشت خانواده    بهداشت مادر و کودک    نيمه دوم دوران حاملگى    طريقهٔ زندگى در نيمه دوم   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    افسانه ها و قصه های عامیانه مردم ایران    افسانه ها و قصه ها   
شعر و ادب    انوری    دیوان اشعار    غزلیات   
جامعه شناسی    مبانی و مفاهیم پایه در جامعه شناسی    درآمدی بر جامعه شناسی    روش های تحقیق در جامعه شناسی   

کلمات در حال جستجو
فرانسه    دلقک نترسنتک    خشونت    انتخابات    آمریکا    سنا    قیصر امین پور    شعر    مدارس    چهارشنبه    تعطیلی    رسایی    دادگاه    قاضی مقیسه    بازار    پیش بینی    سهام    سکه    دلار    مسکن    نفت    صادرات    ایران    عربستان    مذاکرات    تناقض    لبنیات    شیر    دامداری    گرانی   

برخی منابع مهم خبری
روزنو - ایرنا - تریبون - فرارو - پرشین وی - اقتصاد پنهان - کافه سینما - ایبنا - خانه ملت - گویا آی تی - اقتصاد ایرانی - فرهنگ امروز - سراج 24 - اقتصاد آنلاین - شهرسخت‎‌افزار - الف - خبر آنلاین - دانشجو - شبکه - رجانیوز - پرشین خودرو - سی نت - برترینها - سینما نگار - شهرخبر - فرهنگ‌نیوز - تفاهم - افکار - سخن‌آنلاین - بی باک - ایفنام - شفاف - ایسنا - ایران گراند - برنا - مجله ماشین - ورزش سه - تیک - پول - جوان - بهارنیوز - سیمرغ - ایران اکونومیست - شفقنا ورزشی - ایران استخدام - گفتار - پی سی ورلد - موبایل - تابناک - آی تی آنالیز - تسنیم - پارس فوتبال - آفتاب - افق - جهان نیوز - اقتصادایران آنلاین - معماری - نورپرتال - روزنامه نود - خبرنامه دانشجویان - فارنت - ایستنا - حوادث - موبنا - سلامت نیوز - روزگارنو - شانا - دیپلماسی ایرانی - همشهری - بورس نیوز - عصر خودرو - واحد مرکزی خبر - سیاست روز - عیارآنلاین - رسالت - بانک ورزش - العالم - دانا - انتخاب - سیتنا - لیزنا - پانا - سینما خبر - بولتن - حوزه هنری - هنگام‌نیوز - اروم‌نیوز - جنوب - فردا - انصاف - تهران پرس - بانی فیلم - پیام نو - سفیر - عماریون - قدس آنلاین - ایران - دیدبان - موج - آفتاب نیوز - زومیت - آی سی تی - پارسینه - شفقنا - جام جم - سنا - زیباکلام - میراث فرهنگی - ایربا - پارس - خرداد - پرداد - سلامانه - نامه - ایلنا - رهیاب - آرمان - شرق - بنکر - شفا - تراز - طلا - صراط - کتابخانه مجلس - مشرق - سینما پرس - ارانیکو - باشگاه خبرنگاران - خانه‌ ورزش - صبحانه - استخدام - خودرو - موسیقی ما - اکو - خبرورزشی - مثلث - برهان - ایمنا - پیام نفت - اعتدال - گسترش صنعت - پویش - اصفهان امروز - عصرایران - فارس - فان پاتوق - پرسپولیس - جمهوریت - ایتنا - آریا - نیک صالحی - تبیان - ای استخدام - موسیقی ایرانیان - ستاره‌ها - ایران ورزشی - . - ملت - رویش - تدبیر 24 - مهر - جماران -

گفتگو با مریم زکریا ستاره ایرانی بالیوود / تصاویر - مریم زکریا سال گذشته به نام آشنایی برای سینمای هند تبدیل شد وقتی که فیلم کمدی گراند مستی توانست به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال ۲۰۱۳ هند تبدیل شود. پس از موفقیت در سینمای ایالتی هند با فیلم کمیسر وینود…
تصاویر افتتاح کلینیک زیبایی با حضور بازیگران ! - پرستو صالحی، سحر زکریا، روناک یونسی، بهاره افشاری و... در افتتاحیه یک کلینیک زیبایی
ماجرای دختر اول و همسر سابق علی دایی + تصویر - بسیاری از رسانه ها نورای ۴ ساله را تنها فرزند علی دایی معرفی می کنند اما در واقع چنین نیست. دایی به غیر از نورا فرزند دیگری دارد که عکس و نام او کمتر در رسانه ها منتشر شده است. فرزند دیگر علی دایی که این یکی…
24 ساعت زندگی یک بچه پولدار واقعی / ماهی 40 میلیون پول تو جیبی می گیرم / عکس - برای گپ زدن به شعبه ولی عصر یکی از کافه های زنجیره ای که پاتوق همیشگی اش است، دعوت مان می کند. ظاهرش شیک و باکلاس است ولی نه آنقدر که چیز متفاوتی در پوشش و مدل موهایش به چشم بیاید.
تصاویر جدید گلشیفته فراهانی در مهمانی شام فستیوال فیلم سزار - تصاویر جالبی از خوش و یش گل شیفته و کویینتین تارانتینو، در فضای مجازی منتشر شده است. لازم به ذکر است برخی از تصاویر برای انتشار دچار تغییر شده اند.
مروری بر بازيگرانی که در تلويزيون «زن پوشی» کرده اند - چهره دیدنی امیرحسین رستمی در نقش زنانه. بعد از بازی عبدی در فيلم «آدم برفی» و بازتابی که داشت، بسياری از بازيگران جسارت حضور در اين نقش را پيدا کرده و با چهره کاملا زنانه مقابل تصوير ظاهر شدند.
تصاویر چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی - آنا نعمتی به عنوان کارشناس جواهرات زینتی به نمایشگاه بین المللی جواهرات در مسکو رفته است. الناز حبیبی هم به شمال رفته بود و کنار دریا عکس یادگاری گرفت.
تصاویری از گالری جواهرات همسر علی دایی - علی دایی و همسرش در یکی از مناطق شمالی تهران، گالری با نام نور افتتاح کردند و رسما وارد دنیای جواهرات و تجارت سنگ های قیمتی شدند.
آمنه بهرامی به روایت تصویر / عکس‌های منتشر نشده از یک قربانی - او که در 12 آبان 83 زندگی برای همیشه به رویش تاریک شد و مجید خواستگار سمج این دختر دانشجو وقتی جواب منفی را شنید در اقدامی کینه‌جویانه با اسید سر راهش سبز شد و در یک لحظه نقشه شومش را اجرا کرد.
یک زن ایرانی که با سوسک ثروتمند شد! - شکوه السادات هاشمی یکی از کسانی است که نامش میان زنان موفق ایران ثبت شده و شما همین جای مطلب باید بپرسید : «چرا؟» که پاسخش می شود این ...
ريحانه جباری قصاص شد / ناگفته‌های فرزند سربندی در باره ریحانه جباری - هفت سال پیش دختر 20 ساله‌ای به نام ریحانه جباری دست به قتل مردی پنجاه و چند ساله زد. ماجرای حادثه پیچیده‌تر از قتل‌های معمولی بود و حتی با توضیحات مکرری که درباره پرونده داده شده، افکار…
عکسی که برای آزاده نامداری جنجال آفرید. - شال سفید آزاده نامداری ، تولد مهتاب کرامتی ، سلفی بدون شرح مهناز افشار و آخرین تحرکات چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی
خانم نامداری! یعنی آنقدر بی‌شرفم که قلمم را به پول فرزاد حسنی بفروشم؟ - راستی اگر آن عکس‌ها، زشتی نداشت چرا همان دیروز صبح همه آن‌ها را حذف کردی؟ تصاویر در حریم شخصیت نبود؟! مگر عکس‌ها بلااشکال نبود؟ پس دیروز صبح چه شد یک‌هویی؟!
عكسهای متفاوت از سرنا شيم / خبرنگار پرس تی وی - سرنا شيم خبرنگار این شبکه در ترکیه در زمان بازگشت از محل تهیه گزارش، در حادثه رانندگی جان خود را از دست داده است.
همه همسران رؤسای جمهور ایران / عکس - همتایان آن ها در عالم سیاست در برخی کشورها به عنوان «بانوی اول» تلاش می کنند نقشی متفاوت از قبل داشته باشند و مستقل از همسرانشان شخصیت حقوقی متمایزی برای خود ایجاد کنند، اما در عرف سیاست ایران این جایگاه تعریف نشده و…
گزارش میدانی از احساس ناامنی در زنان اصفهان / قربانیان اسیدپاشی به خاک سیاه نشسته اند - فرد یا افرادی با همدستی یکدیگر با انگیزه‌ای که هنوز نامشخص است و تنها شایعاتی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر برخورد با بدحجاب‌ها مطرح بوده است، به چهره تعدادی از زنان اسید…
گزارش رسانه آمریکایی از نحوه تحصیل پسر ظریف و دختر فریدون در آمریکا + تصاویر - سایت بیزینس اینسایدر در گزارشی به تناقض میان سخن و عمل برخی مسئولان ایرانی پرداخته و نوشته است: در حالی که مسئولان ایرانی در کلام خود علیه غرب، سخنرانی می‌کنند اما فرزندان خود…
مهمانی پر ستاره شهاب حسینی و همسرش در زعفرانیه + فیلم - مهمانان زیادی به خیابان زعفرانیه تهران آمده بودند. مهتاب کرامتی، طناز طباطبایی، تهمینه میلانی، حمید فرخ نژاد، کریم باقری از جمله مهمانان سرشناس شهاب حسینی و همسر مهربانش در یک اکران خصوصی بودند.
پوشش بدون چادر «ستایش» و مراسمی که جنجالی شد / عکس - در بیلبورد های تبلیغاتی این مراسم که در سطح شهر نصب شده بود ذکر شده بود که برنامه با حضور نرگس محمدی بازیگر نقش ستایش برگزار خواهد شد اما اتفاقاتی افتاد که علیرغم حضور این بازیگر در سالن وی به روی سن نرفت.
چرا نیکی کریمی و حامد بهداد ازدواج نمی کند؟ - ستارگان ما معمولا تن به ازدواج نمی‌دهند و اگر هم ازدواج کنند خیلی زود جدا می‌شوند. اگر هم ازدواج‌شان دوام پیدا کرد، صاحب فرزندی نمی‌شوند و تازه اگر هم شدند، تعداد بچه‌هایشان به ندرت از یک فرزند تجاوز می‌کند.
«الناز شاکردوست» دلیل پلمپ یک رستوران! +عکس - افتتاحیه یک فست فود در شرق تهران حاشیه های زیادی را به وجود آورده. این رستوران یک روز پس از افتتاح از سوی اداره اماکن نیروی انتظامی پلمپ شد اما اصل ماجرا چه بود؟
رونمایی فرزاد حسنی از تازه عروس خانواده / عکس - در این قسمت از برنامه تازه عروس خانواده حسنی به همراه پدر (مرتضی) و برادر (فرشاد) فرزاد حسنی وارد استودیوی برنامه ویتامین 3 شدند و مجری برنامه از فرزاد حسنی خواست اعضای خانواده اش را معرفی کند
چرا آزاده نامداری و فرزاد حسنی جدا شدند؟ - هنوز آزاده نامداری و فرزاد حسنی شمع یک سالگی ازدواج‌شان را فوت نکرده بودند که خبر طلاق‌شان در محافل پیچید.
تولد‌ نوزادی‌ با‌‌ بیماری‌ وحشتناک‌ در‌ایران /تصاویر+18 - خانم باردار 26 ساله ای در شامگاه 5 شنبه با مراجعه به بخش اورژانس بیمارستان امام حسن(ع) شهرستان داراب از توابع استان فارس تحت عمل سزارین قرار گرفت و نوزاد پسری با بیماری نادر ایکتیوز پیشرفته(هارلیکون)…
نیکی کریمی در خودروی قلعه‌نویی! +تصاویر - عکاس این مجموعه تصاویری پرشمار از مصاحبه های نیکی کریمی با ستاره های فوتبال و عکس های پشت صحنه مستندها را روی صفحه شخصی خود منتشر کرده که تعدادی از آنها را با هم تماشا می‌ کنیم.
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
طنین یاری «قاسم‌ابن‌الحسن(ع)» توسط دانش‌آموزان در میدان امام حسین(ع) - دانش‌آموزان عزادار حسینی مناطق مختلف شهر تهران امروز در اجتماع بزرگ خود در میدان امام حسین (ع)، طنین یاری قاسم‌ابن‌الحسن (ع) سر دادند.
چراغ راهنمایی سال ۹۴ روی تمام مواد غذایی نصب می‌شود/ واکسن‌های جدید در راهند - رئیس سازمان غذا و دارو از اضافه شدن واکسن تزریقی فلج اطفال و پنجگانه به برنامه واکسیناسیون کودکان خبر داد و درباره اقدامات وزارت بهداشت در حوزه غذا گفت: نصب چراغ راهنمایی بر روی…
کشورهای غربی نگران یک اقلیت می‌شوند اما نگران اکثریت ملت ایران نیستند - دبیر ستاد حقوق بشر در بخشی از سخنان خود در شورای حقوق بشر سازمان ملل نگاه برخی کشورهای غربی به موضوعات داخلی ایران از جمله حقوق اقلیت‌ها را متناقض و در عین حال سوال برانگیز دانست.
حاشیه نشینی به شهرها آسیب می‌رساند/ هویت شهری در بسیاری از شهرها از بین رفته است - رئیس شورای اسلامی شهر تهران گفت: ایجاد سکونتگاه‌های غیر اصولی و غیر شهری سبب حاشیه‌نشینی‌هایی در تهران و سایر...
پرستویی برگزیده جشنواره مراکش شد - گروه فرهنگ و هنر: فیلم «امروز» ساخته‌ رضا میرکریمی موفق به کسب سه جایزه از جمله جایزه بهترین فیلم از بیستمین جشنواره سینمای مولف «رباط» ...
اینقدر نگویید پزشکی و مهندسی بخوان! - گروه فرهنگ و هنر: برخی اعضای انجمن هنرمندان نقاش ایران از کم بودن میزان زنگ هنر در مدارس و اختصاص دادن همین زنگ کوتاه به دروس دیگر،...
یادگار امام: علت بقای اسلام سیدالشهداء(ع) است - یادگار امام گفت: گاهی مسأله‌ای را آنقدر تکرار می‌کنیم که دیگر دیده نمی‌شود و اصولا یکی از راه‌های اینکه چیزی را از بین ببریم این است که آن را زیاد و بد تکرار کنیم.
افزایش مبتلایان به بیماری‌های تنفسی در خوزستان - علت اصلی آلودگی هوا تاکنون مشخص نشده اما کارخانجات صنعتی، کارخانه کربن بلک دزفول، کشت و صنعت‌های اطراف شهر، شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌های نفت و شرکت تولید نیروی برق رامین تشدیدکننده این و...
افسردگی پاییزی را جدی بگیرید - افسردگی پاییزی را جدی بگیرید افراد زیادی در اطراف ما هستند که با شروع فصل پاییز و سرد شدن هوا اخلاق و رفتارشان تغییر می کند و شادی کمتری نسبت به گذشته دارند که این موضوع…
چین و امریکا به جان نفت افتادند/ آینده اقتصاد ایران و امریکا به هم گره خورده است - چین و امریکا به جان نفت افتادند/ آینده اقتصاد ایران و امریکا به هم گره خورده است بررسی ها نشان کاهش رشد اقتصادی چین…


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved