ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / جمعه ۱۵ اسفند ۱۳۹۳ / Friday, 6 March, 2015
مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامه

مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامهگسترش روزافزون مصرف رسانه های جمعی در زندگی روزمره مردم،اهمیت موضوع فرهنگ را مشخص می سازد. نظریه پردازان ارزیابی ها و موضع گیریهای متفاوتی راجع به نقش فرهنگ عامه در جوامع امروز ارائه داده اند. برخی از نظریه ها با گستره موضوعی وسیعتر تنها بخشی را به این موضوع اختصاص دادند و برخی دیگر به طور کلی به تحلیل پدیده رسانه ای شدن فرهنگ عامه پرداختند. با توجه به ارتباط تنگاتنگ و متقابل رسانه ها و فرهنگ عامه، رویکرد برخی از این نظریه ها به هر دو یکسان است. اما کتاب، اساساً برحسب نظریه فرهنگ عامه بدون ناچیز شمردن دیدگاه آنها درباره رسانه های جمعی بحث می کند.بنابراین کتاب با نگاهی انتقادی نظریه های مطرح در فرهنگ عامه را مورد بحث قرار می دهد.
در فصل اول، کتاب در تعریف این مفهوم از زبان «ویلیامز» می گوید: در گذشته فرهنگ عامه نه با مردم بلکه توسط سایراین تعریف می شد و هنوز هم دو مفهوم قدیمی‌تر را با خود دارد: (۱)کارهای پست تر مثل ادبیات عامه متمایز از ادبیات والا و (۲)کارهایی که عمداً به قصد جلب حمایت آغاز می شود مانند روزنامه نگاری عامیانه، به موازات سرگرمی های عامیانه، اما مفهوم جدید فرهنگ عامه به عنوان فرهنگی که مردم آن را برای خودشان خلق کردند باتمام اینها متفاوت است. دهه های ۳۰ و ۱۹۲۰ نقاط عطف مهمی هستند. ظهور سینما و رادیو، تولید و مصرف بحثهای فرهنگ توده ای نقش داشته اند. در همین سالها بودکه رسانه های جمعی با تبلیغات جمعی و سرکوب جمعی برابر بود. نظریه فرهنگ توده ای فرایند ذره گرایی (اتمیسم) را ناشی از افول سازمانهای اجتماعی واسطه می داند. سازمانهایی مثل خانواده و کلیسا که حس هویت روانی، رفتار اجتماعی و تعیین اخلاقی را در افراد به وجود می آورند. اما همتایان مدرن آنها مانند شهرها و علوم این تاثیر را ندارند. جانشینی نظم اخلاقی تصنعی در مقابل نظم واقعی ارزشها به بحران اخلاقی در جامعه توده ای دامن می زند و فرهنگ توده ای از منابع مهم یک نظام اخلاقی جانشین محسوب می شود.
نظریه در اینجا با بررسی نقش دموکراسی و آموزش و پرورش، آنها را در به رسمیت شناختن ستم اکثریتی نادان در مقابل رشد سلیقه اقلیت مسئول می داند. زیرا که جامعه ما قبل توده ای یک واحد یکپارچه جمعی بوده که مردم آن مجموعه ای از ارزشهای مشترک و سلسله مراتب و تفاوتها را به رسمیت می شناسند، اما با ظهور صنعتی شدن و شهری شدن این موقعیت تغییر می کند. اجتماع و اخلاقیات در هم می شکند و افراد منزوی، از خودبیگانه و و ناهنجار می شوند.
در این میان فرهنگ توده ای فرهنگی تجاری است با تولید در سطح انبوه که استاندارد، تکراری و سطحی است و به لذتهای کم اهمیت، احساسی، فوری و کاذب به جای معیارهای جدی، فکری اصیل و واقعی بها می دهد. مشکل اصلی گاه اینگونه نمودار می شود که فرهنگ توده ای برخلاف فرهنگ اصیل از شناختن حدو مرز خود و باقی ماندن در سطح توده ای خودداری می کند، درحالی که تظاهر به داشتن صفاتی فراتر از جایگاه خود می کند. خطر فرهنگ توده ای، از نظر این نظریه پردازان از بین بردن تمایز میان فرهنگ نخبگان و فرهنگ عامه است. در چنین وضعیتی این فرهنگ در عین جذب فرهنگ نخبگان خصوصیات آن را پست و ناچیز می شمارد. از نظر کتاب فرهنگ عامه امریکا ظاهراً تمام عناصر نامطلوب فرهنگ توده ای را در بر دارد واین مسئله آنقدر جدی است که همانطور که فرهنگ توده ای را یک خطر می دانیم امریکایی گرایی رانیز باید خطرناک بدانیم.
امریکایی گرایی کم کم با مصرف گرایی فزاینده جوانان وطبقه کارگر تداعی می شود و خود امریکا برای مصرف گرایی به صورت یک هدف در می آید به صورت نمادی برای لذت». با این حال از نظر هبدیژ، مردان جوان طبقه کارگر، فرهنگ آمریکایی خیالی خود را منفعلانه و بدون فکر مصرف نمی کنند. آنها این فرهنگ را با عناصر به کار رفته در فرهنگ عامه می سازند و خود تحت تاثیر آن قرار نمی گیرند و در واقع ازتصاویر، سبکها و واژه های فرهنگ عامه امریکا در ساختن روشهای خاص و مثبت خود به شکل مقاومت در برابر فرهنگ طبقه متوسط ونه به عنوان دفاع فعالانه در برابر وابستگی خود استفاده می کنند.
این نظرکه امریکا پوپولیستی تر است، به نگرانی دباره رفاه روز افزون طبقه کارگر و مصرف گرایی دامن زد، همان چیزی که حکمیت طبقه روشنفکر را در سلیقه و مصرف گرایی طبقه متوسط به عنوان اشکال قدرت نمادین تهدید می کرد. همین زاویه از نظریه است که آنرا به نخبه گرایی محکوم می کند. ویژگی نخبگان آن است که سلیقه های خود را به بهترین یا تنها سلیقه با ارزش به دیگران تلقین کنند و به این ترتیب این سلیقه را به عنوان تحلیل فرهنگ عامه به دیگران منتقل می کنند. اما زیر سوال بردن مفهوم اصالت نه تنها نشان می دهد که ارائه تعریف آن بسیار مشکل است بلکه روشن می کند که این مفهوم می تواند از مجموعه خاصی از سلائق و ارزشهای فرهنگی بهره گیرد و نه فقط از یک بررسی خاص. همچنین راجع به انتقال مخاطب توده ای کتاب اذعان دارد که فرهنگ عامه متنوع است و پذیرفتن بعضی از اشکال آن بدون پذیرفتن کاملش نیز امکان پذیر است. همچنین باید به پیامیگران به عنوان دسته ای از مردم که از نظر اجتماعی و فرهنگی قابل تمایز هستند بنگریم و این حقیقت را بپذیریم که سلیقه فرهنگی در جامعه شکل می گیرد.
● مکتب فرانکفورت
مکتب فرانکفورت نیز نقاط مشترک بسیاری با نظریه فرهنگ توده ای دارد.این مکتب با نقد روشنگری سروکار داشت و معتقد بودکه نوید روشنگری و ایمان به پیشرفت علمی برای انسان به کابوس تبدیل شده است. این نظریه در عین نقد روشنگری، مارکسیسم را نیز مورد انتقاد قرار می دهد و در عین حال از آن استفاده می کند. فاصله مکتب فرانکفورت از مارکسیسم براساس میزان تاکید آن بر اقتصاد گرایی است.
بحث بت وارگی کالای «مارکس» از نظر مکتب فرانکفورت و «آدورنو» نظریه ای است که می گوید اشکال فرهنگی از قبیل موسیقی پاپ می تواند تسلط اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیکی سرمایه را تضمین کنند.آنچه در مورد کالاهای فرهنگی منحصر به فرد است این است که ارزش مبادله ای - که به واسطه پول تعریف می شود - نقش ارزش استفاده ای را از آن خود می کند. مکتب فرانکفورت برخلاف دیدگاه بسیاری از اندیشمندان دیگر، سرمایه داری را قابل تداوم می بیند.زیرا طبقه کارگر تسکین یافته و سرمایه داری را پذیرفته است. برهمین مبنا مفهوم نیازهای غیر واقعی «مارکوزه» شکل می گیرد. این مفهو مبتنی بر این فرض است که مردم به خلاقیت، استقلال، خود مختاری در کنترل سرنوشت خویش و زندگی آزاد و فکر کردن برای خود، نیاز واقعی دارند.اما این نیازها در سرمایه داری مدرن قابل تحقق نیستند.زیرا نیازهای غیر واقعی که این سیستم برای ادامه بقا خود باید تقویت کند، بر آنها تحمیل می شود. در حقیقت آزادی آنها به آزادی انتخاب کالاهای گوناگون یا احزاب سیاسی که در واقع بسیار شبیه هستند محدود می شود. تقیت نیازهای غیرواقعی با نقش صنعت فرهنگ پیوند خورده است.
طبق نظریات این مکتب صنعت فرهنگ منعکس کننده استحکام و بت وارگی کالا، غلبه ارزش مبادله ای و رشد سرمایه داری انحصاری دولت است.
این صنعت به سلیقه واولویتهای توده ها شکل بخشیده و با تلقین مطلوب بودن نیازهای غیرواقعی ناخودآگاه مردم را سازماندهی می کند اما صنعت فرهنگ از فرهنگ توده ای متمایز است. زیرا فرهنگ توده ای منتخب خود مردم است اما صنعت فرهنگ یک فرهنگ تحمیلی است. دراین جا انگیزه سود ماهیت اشکال فرهنگی را تعیین می کند و این انگیزه همچنین نوعی حس فردیت را تقویت می نماید. «آدورنو» در این مورد موسیقی پاپ را در برابر موسیقی کلاسیک مثال می زند و می گوید این نوع موسیقی که به شنونده های خود اجازه می دهد آزردگی و اندوه خود را اعتراف کنند، آنها را از طریق این گریز یا وابستگی اجتماعی شان سازش می دهد. اما«جندرون» در انتقاد از «آدورنو» می گوید استفاده از بدعتهای و فن آوری در تولید مصنوعات کاربردی معمولاً فرایند استاندارد شدن را تسریع می کند چون می تواند قابلیت جایگزینی اجزاء را افزایش دهد.اما بدعتهای فن آوری در مصنوعات کلامی می تواند بین آنها تمایز ایجاد کند، همچنین او معتقد است، لذتی که مردم از موسیقی عامه می برند، به یک نسبت از آگاهی آنها از استاندارد بودن و تفاوتهای محسوس یا فردیتی که به یک ترانه خاص نسبت می دهند، ناشی می شود.
از نظر کتاب مکتب فرانکفورت در دو حیطه شکست خورده است: یکی در ارائه شواهد تجربی برای نظریه هایش و دیگراستفاده از زبانی مبهم و غیر قابل درک برای بیان عقایدش، اما در برابر می توان گفت هیچ شاهد تجربی نیز برای درک کردن این نظریه ها وجود ندارد و همینطور در جامعه دستخوش استیلای صنعت فرهنگ زبان مردم نیز خدشه دار شده است و در نتیجه فقط می تواند به همان زبانی توصیف شود که در مقابل بت وارگی، ایدئولوژی و بازار، مقاوم است. دربخش سوم کتاب به مباحث ساختارگرایی ونشانه شناسی به عنوان دو مبحث تاثیر گذار بر دیگر نظریه ها پرداخته است.
● ساختارگرایی و نشانه شناسی
گفته می شود که ساختارگرایی درباره ماهیت جهانی وسببی ساختارها نظرات کلی دارد.اما نشانه شناسی به عنوان مطالعه علمی نظام علائم مانند فرهنگ ها تعریف شده است. «سوسور» میان زبان ( به عنوان یک ساختار) و گفتار( به عنوان امر تحقق یافته انسانها) تمایز قایل است.
از نظر او معنی بعضی از واحدهای زبان شناسی به یک واقعیت خارجی بستگی ندارد. این دنیا وجود دارد اما معانی که زبان به آن می دهد معانی هستند که مانند ساختار عینی و قواعد معین و ذاتی زبان اند. یعنی درنشانه زبان شناسی دال تصویر آوایی است. یعنی واژه به صورتی که در واقع گفته یانوشته می شود و مدلول مفهوم شیء یا ایده ای است که نشانه به آن اشاره می کند و رابطه میان این دو کاملاً اختیاری است. اما هنگامی که جایگاه این علائم در ساختار کلی زبان مشخص شد این علائم دیگر اختیاری نیستند و معنی پیدا می کنند.
هر واحد زبانی فقط برحسب این ساختار قابل درک است.تعریف او ازگفتار رد شده است زیرا که گفتار و نوشتار درواقع پدیده های اجتماعی هستند و نه فردی و همین ماهیت اجتماعی باعث می شود که تغییر پذیر باشند. درحالی که زبان اینطور نیست، سوسور همیشه فقط زبان را دارای ماهیت اجتماعی می داند و نظریه کلی او ظاهراً از تغییر اجتماعی پرهیز می کند.
در این زمینه لوی استرواس به مطالعه اسطوره های شایع در جوامع غیر صنعتی برای وارد کردن روش ها و نگرش های ساختاگرایی در مردم شناسی می پردازد. او توجیه های کاربردی و یکپارچه گر را ردکرده و در عمل می گوید رابطه بین گروه ها یعنی مدلول و توتم یعنی دال در این سطح انتخابی است.او معتقد است که یک پدیده قابل رویت از نظر تجربی فقط یک ترکیب ممکن است که درکنار امکانات منطقی دیگر وجود دارد.
اما علم نشانه شناسی معتقد است که واقعیت مادی راهرگز نمی توان بدیهی فرض کرد.واقعیت همیشه از طریق یک نظام معنایی خاص ساخته و برای انسانها قابل درک می شود. تجربه ما از دنیا هرگز بی طرفانه یاخالص نیست و نظامهای معنایی آنها را قابل درک می کنند. از این منظر اسطوره ها اشکال فرهنگ عامه هستند که با موضوع پیام خود تعریف نمی شوند، بلکه نحوه بیان در انتقال یپام آنها را تعریف میکند و در آنها دال به صورت مدلول به مفهوم و علامت به معنا تبدیل می شود.نقش اسطوره ایجاد اختلال در صورت است، نه ناپدید کردن آن. آنهاتاریخ را به طبیعت تبدیل می کند و این دقیقاً همان نقشی است که ایدئولوژی بورژوازی ایفا می کند. ایدئولوژی بورژوازی در بطن اسطوره جامعه مدرن قرار دارد.
فرآیندی که از طریق آن بورژوازی واقعیت دنیا را به تصویری از دنیا و تاریخ را به طبعیت تبدیل می کند.او دریک موقعیت خاص و تاریخی، انسانی را به مانشان می دهد که جهانی و جاوادنه است.
● مارکسیسم، اقتصاد سیاسی و ایدئولوژی
در این بخش از کتاب نظرات مارکس راجع به ایدئولوژی که مبنایی برای نظریات آلتوسر و گرامشی است توضیح داده می شود: «مرداک» و«گلدینگ» سعی کرده اند از نظرات «مارکس» درباره ایدئولوژی برای رویکرد اقتصاد سیاسی در تحلیل رسانه های جمعی استفاده کنند. این نظریه معتقد است که مناسبات اقتصادی سرمایه داری مناسبات اجتماعی دیگری را که دراین جوامع یافت می شد، تعیین می کندو«مرداک» و«گلدینگ» معتقدند که پژوهش های تجربی نشان می دهند که مالکیت و کنترل صنایع ارتباطات جمعی در دستان گروه های نسبتاً کوچکی از شرکتهای قدرتمند اقتصادی است.این صنعت طبیعتاً از الگوی نظرات حاکم که مارکس در ایدئولوژی آلمانی مطرح کرده است، پیروی می کند.اینها معتقدند: تمرکز بر پایه اقتصادی به این معنی است که کنترل بر تولید مادی و توزیع متغیر آنها درنهایت قدرتمندترین روشهایی هستند که در تولید فرهنگی به کار می روند، اما این کنترل به طور قطع همیشه به صورت مستقیم اعمال نمی شود و در وضعیت اقتصادی سازمانهای رسانه ای نیز همیشه اثر فوری روی بازده خود ندارد.با این حال تلاش فزاینده برای افزایش سود نیازمند تلاش درافزایش پیامگیران است. بنابراین به رغم تاکیدی که بر تولید می شود، مصرف فرهنگ عامه یک عامل بسیار مهم اقتصادی درتلاش برای افزودن سود است. اگر منابع ارتباط جمعی نتوانند آن را در نظر گیرند سود نخواهند برد.براین مبنا ساختار مالکیت و کنترل چگونه می تواند محبوبیت فرهنگ عامه را توجیه کند؟
اقتصاد سیاسی می خواهد سازمان های رسانه ای را به عنوان موسساتی که بین ساختار اقتصادی رسانه ها و بازده فرهنگی آنها واسطه هستند، مورد مطالعه قرار دهند. اما در سازگار کردن این هدف با ادعای خود مبنی بر اینکه دامنه فعالیتهای آنها به دلیل نیاز به تولید و انتشار ایدئولوژی طبقه حاکم محدود است، با دشواری رو به رو می شود.یعنی در اینجا به نحو بارزی تقلیل گرایانه عمل می کند. طبق نظر آلتوسر اقتصاد گرایی مشکلی است که بایددر نظریه مارکسیسم از بین برود.
نکته ای که آلتوسر برآن تاکید دارد این است که باید به جوامع به لحاظ مناسبات بین ساختارها نگریست، نه یک جوهر و در سطح آخر پایه اقتصادی، جبری خواهد بود. زیرا بر سایر ساختارها و قوای محرکه جامعه به طور کلی اثر می گذارد.اما این امر باعث نمی شود که رو ساخت نتواند از پایه نسبتاً مستقل باشد یا قدرت وتاثیرخود را بر پایه و سرعت و جهت تغییرات اجتماعی اعمال نکند. دراین بین ایدئولوژی مظهر روابط خیالی افراد با شرایط واقعی موجودیتشان است و در واقع یک نیروی مادی در جوامع است.آنچه در ایدئولوژی معرفی می شود نظام مناسبات واقعی حاکم بر موجودیت افرادنیست، بلکه رابطه خیالی آن افراد بامناسبات واقعی است که درآن زندگی می کنند و به آنها به صورت افراد شکل می بخشد. ایدئولوژی در این دیدگاه به عنوان آموزش و پرورش آنقدرکارکردگرایانه است که برخلاف میل او می تواند تداوم دائمی سرمایه داری راتضمین کند.
اما گرامشی باتفسیرهای علمی و جبرگرایانه مارکسیسم بسیار مخالف است. او در مقابل ترجیح می دهد تفسیری ارائه دهد که بر نقش اساسی انسانها در تغییر تاریخی تاکیددارد. او معتقد است که بحرانهای اقتصادی به تنهایی نمی توانند باعث فروپاشی سرمایه داری شوند ومبارزات طبقاتی باید سیاسی و فرهنگی باشند تا به مبارزه جهت کسب هژه مونی تبدیل شوند. درعین حال که اقتصادی و صنعتی هستند. او هژه مونی را جنبه ای از نظارت اجتماعی که از تضادهای اجتماعی ناشی می شود تلقی می کند و بین کنترل زورمدارانه که به صورت اعمال زور یا تهدید به اعمال زور ظاهر می شود وکنترل اجتماعی که درآن افراد با میل باطنی دیدگاههای جهانی یا استیلای گروه های حاکم را می پذیرد، تمایز قایل است.
بدین ترتیب یک معادله ساده شکل می گیرد که در آن دولت از سرکوبی و جامعه مدنی از هژه مونی استفاده می کنند. با این مقدمه هژه مونی، مجموعه ای از عقایدمخالف است که گروه های حاکم می توانند بااستفاده از آنها در جهت جلب رضایت گروه های تابع در مقابل رهبریشان کوشش کنند نه به عنوان یک ایدئولوژی کارکردگرایانه به نفع طبقه کارگر. اما نویسنده معتقد است آنچه این نظریه نادیده می گیرد این است که پذیرش نظم حاکم لزوماً نتیجه شستشوی مغزی اجباری یا اعتقاد به ایدئولوژی حاکم نیست ومردم ممکن است نظم حاکم را به این دلیل بپذیرند که تمام اوقات خود را صرف زندگی کرده اند یا راه دیگر سازماندهی اجتماعی را نمی دانند. به طورکلی ریشه یابی اجتماعی و بستر عقاید و فرهنگها هنگامی مشکل آفرین می شود که به نوعی تقلیل گرایی طبقاتی منجر می شود که در آن کل فرهنگ براساس رابطه بامبارزات طبقاتی تعریف می شود.
● فمینیسم و فرهنگ عامه
افزایش توجه به حضور زنان در فرهنگ عامه بخشی از تجدید حیات وسیعتر نظریه فمینیستی است.بسیاری از آثار اولیه درباره زنان و فرهنگ عامه برآنچه تاکمن آن را فنای نمادین زنان نامیده است متمرکز بوده اند. این نکته به عدم توجه تولید فرهنگی و بازتولید رسانه ای به زنان و درنتیجه در حاشیه قرار گرفتن و ناچیز محسوب شدن زنان و منافع آنان اشاره می کند. از نظر تاکمن این نظریه با «فرضیه بازتاب که معتقد است رسانه ها ارزشهای اجتماعی حاکم در یک جامعه را منعکس می کنند، در ارتباط است. این فرایند کلی به این معنی بوده است که مردان و زنان در رسانه های جمعی به صورتی بازنمایی شده اند که با نقشهای کلیشه ای فرهنگی که در جهت بازسازی نقشهای جنسیتی سنتی به کار می روند، سازگاری دارند.
فمینیسم لیبرال با تحلیل محتوا، این نکته رانشان داده و خواستار بازنمایی واقع بینانه تری از زنان در فرهنگ عامه و فرصتهای شغلی بیشتری برای زنان در صنایع رسانه ها شده است. اما به اعتقاد نظرات مارکسیستی، ساختار گرایی و نشانه شناسی زبان دراین محصولات عنصری بسیار مهم است به گونه ای که شعاری فمینیستی می تواند زبانی تحکم آمیز داشته باشد. بررسی محتوایی به روش سنتی شاید عکس این نکته را تایید کند.پس ممکن است که یک پژوهشگر فمنیست با تحلیل محتوا به این نتیجه برسد که پیامی خاص عقاید فمنیستها راتایید می کند. اما با استفاده از روش کیفی تر و تفسیری تر به نظری متفاوت دست یابد. بنابراین ممکن است پیامهای رسانه ای با پذیرش یا استفاده از تصاویر فمنیستی آنها را از معنی پیشرویشان تهی کنند. «مودلسکی» معتقد است که به طور کلی و در سطح عام فرهنگ تودهای تداعی کننده زنانگی وفرهنگ والا تداعی گر مردانگی است.
همچنین او به ما نشان می دهد که درست همان اصطلاحاتی که برای ارزیابی فرهنگ توده ای به کار می روند و آن را در مقایسه با فرهنگ والا در موضع پایین تری قرار می دهند از ساختار های تبعیض گرانه زنانگی و مردانگی در جوامع بزرگتر نشات می گیرد. همچنین فمنیسم با پدرسالارانه دانستن مناسبات اجتماع معتقد است که مفهوم پدرسالاری به رابطه قدرت نابرابر بین مردان وزنان مربوط می شود و یکی از مهمترین عواملی است که ماهیت بازنمایی زنان و مردان را در فرهنگ عامه تعیین می کند. درواقع پدرسالاری یک مفهوم است و معنی آن تا حدودی براساس چارچوب نظری ای که در آن به کار رفته است تغییر می کند. آنچه فمنیسم سوسیالیستی آن را یک عامل توجیهی مهم تلقی می کند به سایر نظام های استثماری مانند طبقه ونژاد نیز توجه می کند.
مشکلی که نگرش فمنیستی سوسیالیستی با آن مواجه است، ساختن یک چارچوب با اثبات برای توجیه نابرابریهای اجتماعی است در حال حاضر این نگرش هم مسئله جبرگرایی اقتصادی مارکسیسم را دارد و هم مشکل تقلیل گرایی جنسی نظریه های پدرسالاری در جامعه را. براین اساس تسری ایدئولوژی مردسالارانه در رسانه ها از طریق نشانه شناسی بررسی شده است.
● پست مدرینسم
پست مدرنیسم ظهور یک نظم اجتماعی را توصیف می کند که در آن اهمیت وقدرت رسانه های جمعی و فرهنگ عامه بر تمام اشکال دیگر روابط اجتماعی حاکم اند و به آنها شکل می دهند.رسانه های جمعی درگذشته یک آیینه محسوب می شدند که واقعیت اجتماعی را منعکس می کردند. اکنون واقعیت تنهااز طریق توصیف تصاویر سطحی دراین آیینه قابل تعریف است. ما درواقع تصاویر و علائم را به این دلیل مصرف می کنیم که تصویر و علامت هستند. این نکته در فرهنگ عامه بر اهمیت و بارز بودن سطح و ظاهر و سبک به بهای از میان رفتن محتوا و معنی متکی است. این بدان معنی است که سبک جای محتوا را می گیرد و در آن صورت تمایز بین هنر و فرهنگ عامه روز به روز کاهش می یابد و دیگر معیار معینی برای تمایز هنر و فرهنگ عامه وجود نخواهد داشت و این موضوع بسیار منطبق برنگرانی های منتقدان فرهنگ رسانه ای است. با این تفاوت که نظریه پردازان پست مدرن نسبت به این دگرگونی ها خوش بین هستند. اینها معتقدندکه فرهنگ عامه پست مدرن در چارچوب زمان ومکان و تاریخ نمی گنجد و همین حاکی از این است که در دنیای پست مدرن فراروایتها رو به افول هستند( مثل مذهب، علم، هنر و مارکسیسم). نتیجه آنکه پست مدرنیسم هر نظریه ای را که به داشتن دانش مطلق مدعی ست، رد می کند. این تفکر جریان هایی را درمعماری، سینما، تلویزیون و تبلیغات و موسیقی پاپ به وجود می آورد.
این فرایند به افول هویت های منسجم منجر شده که جای خود را به یک مجموعه متنوع اما بی ثبات از هویت های رقابت کننده داده اند و همین مشکلات وخیمی را به دنبال می آورد. زیرا هیچ شکل قابل مقایسه و جدیدی که بتواند جای منابع هویتی در گذشته را بگیرد ظاهر نشده است.
فرا روایتها هم پدیده ای هستند که ما بدون آن نمی توانیم زندگی کنیم. می توان مدعی شد که پست مدرنیسم خود یکی از آخرین فراروایت های است، زیرا که ادعا می کند که چیزی را می داند. پست مدرنیسم درصدد برآمده است تا حقیقتی تازه را درباره دنیا به ما بگوید این خود شاهدی است برای نقض گزاره افول فراروایتها. در هر حال کتاب معتقد است که این مکتب نمی تواند اساس خوبی برای بنیانگذاری جامعه شناسی فرهنگ عامه باشد.
● جمع بندی
اما در جمع بندی نویسنده با استفاده از نظرات «فوکو» و متفکر متاثر از او یعنی «آنگ» می گوید که گفتمانهای خاصی پیامگیران را به وجود می آورند تا آنها را بشناسند و برآنها اعمال نفوذ کنند. البته این به معنای تمکین پیام گیران نیست بلکه شاید آنها در مقابل قدرت استدلال گفتمانها، مقاومت کنند. اما گفتمان ها می توانند دانش پیام گیران خود را به وجود آورند تا برحسب نیازهای سازمانی خود آنها را کنترل کنند. درواقع این نگرش بانگرش مارکسیسم راجع به رسانه ها به عنوان کانالهای هدایت ایدئولوژی حاکم متفاوت است. در این دیدگاه آنها بر اساس انگیزه ای کلی تر برای اعمال قدرت عمل می کنند. گرچه مفهوم قدرت هم در اینجا هم درنظریات «فوکو» مبهم و تجریدی باقی مانده است و این سوال را پیش می کشد که اگر موسسات تلویزیونی سعی دارند با انواع استدلالی معرفت پیامگیران را کنترل کنند چه دلیل خاصی برای این کار دارند؟
در برابر در نظریه پوپولیسم فرهنگ عامه را تنها می توان به عنوان ماهیتی که در بیان خواسته های مردم کم و بیش صادق است، تلقی کرد. همچنین این نگرش مفهوم حاکمیت مصرف کنندگان را در لیبرالیسم اقتصادی می پذیرد.
نکته تناقض دراینجا است که پوپولیسم ارایه دهنده یک تصویر کاملاً یکسان با نخبه سالاری ودراصل واکنشی اغراق آمیز به نظریه های نخبه سالاری است. در حالی که این نظریه ها اغلب پیامگیران را توده ساده لوح و بی اراده تلقی می کنند، پوپولیسم آنها را توده ای فعال و آگاه می پندارد. می توان محبوبیت فرهنگ عامه را یک معضل جامعه شاختی تلقی کرد که باعث جلوگیری از ظهور توصیفی درست از مصرف گرایی شده است. زیرا در حملاتی که به پوپولیسم شده آن را با مصرف گرایی برابر دانسته ا ند و بنابراین هر تلاشی در جهت درک نقش مصرف گرایی به مثال دیگری در پوپولیسم تبدیل و به این ترتیب نادیده گرفته می شود.همانطور که در جمله آخر کتاب آمده است: سلیقه عامه ممکن است نتواند گردش زمین به دورخورشید را تحت تاثیر قرار دهد، اما شکی نیست که این سلیقه محدودیت اشکال فرهنگی را تعیین می کند.
نویسنده: سارا - کریمی
منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از http://magalat۱۳۸۶.blogfa.com
منبع : باشگاه اندیشه

همچنین مشاهده کنید


کلمات در حال جستجو
خوشمزه شدن گوشت , بادی‌کلاسیک , ترفندهای idm , غلامعلی رجایی , خانه های امن , Free Download Manager , دیوار برلین , پارکینگ عجیب , الف , المپیک برزیل , پلستینو , آسمان خراش , ویرنا لیزی , تورم , بیس , بازارآسیا , محیط کاملا زنانه , بهرام محمدی نیا , جاده کربلا , بی قانونی , لیبی , عصر نازی‌ها , کشف ظبط , مریخی ها , اکرم محمدی , حوادث رانندگی , ابومازن , بروس ویلیس , درویشی پور , دادخواست , پیام آوران بهداشت , مهار ترس , جام‌جهانی , بروجن , لواط , بدخط , دی شیلیو , فرانسیس , مولایی , نانوایی ها , روزبه , غلامرضا ذکیانی , عبادی , مداخلات آموزشی , علی اکبر , نظام جمهوری اسلامی ایران , درخواست طلاق , فرزند چندم , پولادگر , نتایج مزایده ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
رشد جمعیت , استعمال لغات تازی , رشته نقشه‌کشی عمومی - ادامه(۲) , تومورهای هیپوفیز , ایلات عرب , نوع اول , اگر آن عهدشکن با سر میثاق آید , ممدوح برای حکیم خلعتی فرستاده در شکر آن گوید , داشت , در مدح سلطان اعظم سنجر , بیان توکل و ترک جهد گفتن نخچیران بشیر , مقبرهٔ شیخ محمد سیاهپوش , پرده بردار ای حیات جان و جان افزای من , خامشی ناطقی مگر جانی , وضعیت سوخت و نحوه تأمین آن , دبیر جهاندیده راپیش خواند , دریاچه‌ها , درک اصول فنون مذاکرات , آپور و كاكتوس , برون رفتن به سوی آن درخت , مسجد دارالاحسان، سنندج , چو شست عشق در جانم شناسا گشت شستش را , خسروا گوی فلک در خم چوگان توشد , مدح شیخی در آئینه‌ی صفا مثالی است از ذات محمد مصطفی ... , عوامل اصلی موفقیت وب‌سایت‌های تجاری , مادهٔ ۱ , جدول فهرست تسهیلات و جاذبه‌های غیرِرسمی بیرون شهری در پارک ملی , موسیقی دوران قاجار (۳) , روابط خارجی , اسناد بیمه , سنگسری‌ها , بزم برهم زده‌ای ای دل بر خشم به جوش , تا درین زندان فانی زندگانی باشدت , پسر تاجر و کوسه , ۱۹۶۳ م. کابل تلفن زیر دریا , هر کسی را نتوان گفت که صاحب نظرست , انسجام صدا و تصویر , مویت رها مکن که چنین بر هم اوفتد , مشغول رخ ساقی، سرگرم خط جامم , گیاه کامل , تأسیس اتاق بازرگانی , ۱۱۶ ق.م. دایرةالمعارف مارکوس ترنتیوس وارو , تاریخچه رشد هر یک از ادیان و مذاهب , تپه‌های چغاسبز و کفتارلو، دهستان رومشکان، کوهدشت , روابط اقتصادی , ایلام , انتخاب همسر و عواملی که در آن دخالت دارند , بررسی‌های تصویربرداری (تنقیهٔ باریم) , انواع تجارب آموزشی واحد تجربی , ای عاشقان ای عاشقان پیمانه را گم کرده‌ام ,

سفیر آمریکا در کره جنوبی چاقو خورد / تصاویر - پلیس کره جنوبی اعلام کرد که سفیر آمریکا در سئول در پی حمله یک معترض به انجام مانورهای نظامی مشترک آمریکا و کره جنوبی با چاقو مجروح شده است.
سینمای ایران در قرق این چند نفر! / تصاویر - پرکارترین بازیگران امسال سینما چه کسانی بودند؟ بازیگرانی که البته مبنای پرکاری شان فقط فیلم‌های روی پرده نبوده. این مطلب را بخوانید تا متوجه شوید کدام بازیگر چطور و چرا پرکار بوده و توانسته این عنوان را از آن خود کند.
بهترین و بدترین شهرهای جهان برای زندگی - یک مؤسسه پژوهشی بین‌المللی بر اساس معیارهایی چون پاکیزگی، امنیت، زیبایی و وضعیت اقتصادی، فهرستی از بهترین شهرهای جهان برای زندگی تنظیم کرده كه در این فهرست در بین ۲۳۰ شهر، وین اول، تهران دویست‌وسوم و بغداد آخر است.
بیست دانشگاه میلیاردرساز دنیا / 16 تا آمریکایی - براساس بررسی‌های يك گروه بانكی در سوئيس، دانشگاه‌های آمريكايی بزرگ‌ترين موسسات آموزش‌دهنده ميلياردرهای جهان هستند؛ به‌گونه‌ای كه از 20 دانشگاهی كه ميلياردر پرورش مي‌دهند، 16 دانشگاه آمريكايی هستند.
زنبیلت را در صف شیمی درمانی بگذار! - هر روز خبرش از یک جا می‌رسد. چه کسی است که خود یا عزیزان و نزدیکانش درگیر نبوده باشند. آدم نمی‌تواند براحتی دهان باز کند و بگوید «فلانی سرطان دارد». سرطان با فلانی چه می‌کند؟ با خانواده‌اش. عزیز‌ت، عزیز‌ترین‌ات دارد جلوی چشمت آب می‌شود و نمی‌توانی کاری کنی!
مرتاضان فرقه آدمخوار آگوری - آداب و رسوم مرتاضان فرقه آگوری در هند رابطه بسیار نزدیکی با مرگ دارد. گفته می شود که آنها مرده خوارند و برای تزکیه معنوی، همواره در نزدیکی مناطق آتش زدن مردگان ساکن هستند.
تصاویر یک اتفاق باورنکردنی در طبیعت - یک عکاس غیرحرفه‌ای موفق شد از یک اتفاق باورنکردنی عکس بگیرد. دوشنبه عصر در یک پارک در شرق لندن، یک راسوی کوچک سوار دارکوب شد تا پرواز را تجربه کند!
ازدواج دوم پوتین با حرفهايی که تمامی ندارد / تصاویر - شايعات درباره ازدواج دوم پوتين با «آلينا کابايوا» ژيمناست سابق روسيه همچنان ادامه دارد. شايعاتی نيز درباره فرزند مشترک رئيس جمهور روسيه از معشوقه وی به گوش میرسد که با سکوت ولاديمير پوتين همراه شده است.
چرا دختران از منزل فرار می‌كنند؟ / تصاوير - روزانه پدر و مادرهاى زیادى با طرح شکایتى مبنى‌بر این‌که دخترشان ربوده شده است، از مأموران مى‌خواهند دختر ناپدید شده‌شان را پیدا کنند. اما بررسى‌هاى پلیسى نشان مى‌دهد که اکثر این گونه دختران به میل خود از خانه فرار کرده‌اند.
طالع بینی سال بز برای شما چه شکلی است؟ - حالا که زمان زیادی به آغاز سال 1394 هجری شمسی باقی نمانده است بد نیست نگاهی به طالع بینی خودتان بر اساس سال تولدتان بیندازید و ببینید در سالی که می‌آید چه چیزهایی در انتظار شما هستند.
فیلم‌ دیدنی از درگیری با داعش در تکریت - نیروهای مردمی عراق پس از درگیری با نیروهای گروه تروریستی داعش وارد شهر تکریت عراق شدند.
انتشار عکس های خصوصی و شخصی ارسلان قاسمی ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی محسن افشانی و ملیکا شریفی‌نیا، بهنوش طباطبایی و شایسته ایرانی، احمدرضا عابدزاده و سگ خانگی‌اش. سلفی بهنام تشکر در آریزونای آمریکا، رز رضوی در نقش مانکن تبلیغاتی.
تجمع دختران شین‌آباد مقابل وزارت آموزش و پرورش / تصاویر - دانش آموزان حادثه‌دیده شین‌آبادی به همراه خانواده‌های خود در اعتراض به عدم همکاری لازم آموزش و پرورش برای درمان و تأمین مخارج، مقابل این وزارتخانه تجمع کردند.
ماجرای ازدواج «سام درخشانی» و «نرگس محمدی» در سفر برزیل / فیلم - بازتاب همین خبر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باعث درگیری لفظی بین درخشانی و محمدی در برزیل شد. بخشی از مستند سفر هنرمندان به برزیل
مصاحبه احمدی‌نژاد با BBC فارسی / فیلم - محمود احمدی نژاد در سفرش به ترکیه و پس از بازدید از محل اقامت امام راحل در ترکیه به سوال‌های خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی پاسخ داد.
کتک کاری در مراسم سخنرانی احمدی نژاد در ترکیه / تصاویر - مراسم چهارمین سالگرد درگذشت نجم الدین اربکان نخست وزیر اسبق ترکیه که روز گذشته در شهر بورسا با حضور محمود احمدی نژاد برگزار شد، به جنجال و درگیری کشیده شد.
جزئیات تازه از زندگی جلاد داعش در لندن/ تصاویر - جلاد ۲۷ ساله داعش که اولین بار حدود شش ماه پیش در ویدئویی از لحظه کشته شدن روزنامه نگار آمریکایی و آخرین بار یک ماه پیش در ویدئوی کشته شدن روزنامه نگار ژاپنی دیده شد عضو سازمان‌های امنیتی انگلیس بوده است.
افشاگری بی‌سابقه عليه «رضازاده» - متاسفانه عده‌ای برای رسيدن به منافع شخصی خود از داخل به بيگانه‌ها گرا میدهند و اين اوج كم‌لطفی است. من نمیدانم يک صندلی چقدر برای يک آدم ميتواند ارزش داشته باشد كه برای حفظش اطلاعات و مسائل ملی كشورش را اين‌گونه به تاراج ميگذارد.
آخرین تصویر لیندا کیانی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی لیلا بلوکات با علی لهراسبی و برادر زنده یاد مرتضی پاشایی، طناز طباطبایی و نقاشی یکی از هواداران برای او. سلفی نرگس محمدی و همکاران در اولین روز کاری سریال جدید.بهنوش بختیاری در یکی از فیلم های جدید.
فیلم/ دخترهایی که طعمه پسران می‌شوند - مستند جهت به تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر رفتار برخی جوانان اشاره می‌کند.
بهنوش بختیاری وارد پوسترهای تبلیغاتی شد / اینستاگرام چهره‌ها - علی دایی در هلند پا به توپ شد. پوریا پورسرخ هم به رستوران محمدرضا هدایتی رفته بود. سلفی‌های ناتمام فرهاد مجیدی یا در حال بدنسازی و یا در حال خوشگذرانی و به رخ کشیدن پولهای فوتبالی.
۲۰ ثانیه اول زایمان تا بریدن بند ناف / تصاوير - نخستین باری که «کریستین برتلوت» تولد کودکی را تجربه کرد لحظات سزارین همسرش بود. همسرش در بخش اورژانس بیمارستان بستری شده و پزشکان برای نجات هر دوی آنها (زن و فرزندش) تلاش می‌کردند.
آرامش در اینستاگرام چهره‌ها پس از جشنواره فیلم فجر / تصاویر - مهسا کامیابی و صدف طاهریان در افتتاحیه یک مزون. آخرین عکس لو رفته از صورت بدون گریم احسان علیخانی ! حدیث فولادوند و گریم فیلم جدیدش که احتمالاً نقش یکی از زنان دربار پهلوی را بازی خواهد کرد.
سه ایرانی در میان 100 کاندیدای نهایی سفر بی‌بازگشت به مریخ - پروژه «مارس وان» با هدف ارسال نخستین انسان به سیاره مریخ طراحی شده است؛ اما این سفر تفاوت بزرگی با دیگر سفرها دارد و آن بی‌بازگشت بودن آن است! با این حال این پروژه در ابتدا حدود ۲۰۲‌هزار داوطلب داشته است که ۷۳ نفر آن‌ها ایرانی بوده‌اند. اکنون در آخرین مراحل ارزیابی این داوطلبان اسامی سه ایرانی به چشم می‌خورد.
گفت وگوی آزاده نامداری با گلاره عباسی / عکس - اينقدر همدیگر را می‌شناسيم كه سوالات را بی‌هوا می‌پرسم و او چقدر صادقانه و موقر پاسخ ميدهد. ويژگی اصلی اوهمين يكرنگی است. نمی‌تواند رنگ رنگ باشد و به نظرم اين رنگ صورتی است. اگر من بخواهم چه از منظر گفت‌وگو كننده و چه در موقعيت دوست صميمی رنگ ‌مهمانم را بنويسم، مي‌گويم گلاره عباسی صورتی است.
انتقادات شدید و پیاپی فرزاد حسنی از مهران مدیری / صوت - وقتیکه فرزاد حسنی در حال گزارش مستقیم مراسم اختتامیه جشنواره فجر در رادیو بود انتقادات پیاپی به اجرای مهران مدیری داشت.
خوابیدن احمدی‌نژاد در قبر مادرش و...! - وی قبل از تدفین مادرش، برای دقایقی در قبر، دراز كشید همچنین به نقل از برخی رسانه های نزدیک به رئیس جمهور سابق ایران؛ به همراه پیکر مرحومه سیده فاطمه قادری یک جلد کلام الله مجید که وی تعلق خاطر خاصی به آن داشت و در صفحه اول آن سید حسن نصرالله جمله‌ای را نوشته بود نیز دفن شد.
اینستاگرام چهره‌ها / تصاویر - عکس یادگاری مریم امیرجلالی در کنار علی دایی و همسرش. ویشکا آسایش و سارا بهرامی پس از کنفرانس خبری «من دیگو مارادونا هستم» تا ادامه رفتارهای نامتعارف رامبد جوان پس از حامد بهداد و انواع سلفی‌های هنرمندان با یکدیگر.
سکوت فرزاد حسنی شکست، کی گفته من پیر شدم؟ / فیلم - شاید 93، سخت ترین سال زندگیش بود؛ بعد از اجرای برنامه جنجالی نوروز 93 شبکه دو، اتفاقات عجیبی در زندگی کاری و شخصی‌اش افتاد؛ از جدایی خبرسازشان با آزاده نامداری تا نبودن‌های طولانی‌اش روی آنتن تلویزیون.
مصاحبه با بازیگر زنی که زندگی‌اش تحت تاثیر یک «تیتر» قرار گرفته - ازدواج با شریفی‌نیا / فیلم - دو سال و اندی پیش بود که گروهی از بازیگران به مکه سفر کردند؛ اما این سفر حواشی زیادی به دنبال داشت؛ بزرگترین قربانی این سفر کسی نبود جز رز رضوی بازیگر زن سینما و تلویزیون که انتشار خبری با تیتر «ماه عسل رز رضوی و شریفی نیا».
فیلم اعتراض شدید سحر قریشی به ممنوع التصویر بودنش - در حاشیه اکران فیلم «تگرگ و آفتاب» در سی و سومین جشنواره فیلم فجر، سحر قریشی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران درباره ممنوع التصویر بودنش در تلویزیون صحبت کرد.
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
رادیوداروهای ایرانی پشت دروازه‌های اروپا - بسیاری از مردم ایران از کاربرد پرتوها و به معنای دیگر "انرژی هسته‌ای" در زندگی روزمره خود بی‌خبرند و حتی در یک دهه گذشته که نام ایران و ایرانی بیش از هر واژه‌ای با "هسته‌ای" در دنیا شناخته و شنیده شده است، موجب…
نوبخت :دولت در اجرای قانون واگذاری استقلال و پرسپولیس مصمم است - معاون رئیس جمهور و سخنگوی دولت می گوید استقلال و پرسپولیس واگذار می شوند و دولت در اجرای قانون مصمم است.
مذاکرات مونترو به روایت سید عباس عراقچی؛تا مارس بر روی کلیات و تا ژوئن برروی جزییات به تفاهم می رسیم - مثلث آنلاین: ما به کار بر روی جزئیات ادامه می دهیم و امیدواریم که در پایان ماه ژوئن به توافق برسیم
فرمانده کل سپاه:هیچ کشوری جرأت نگاه چپ به ایران اسلامی را ندارد/ نابودی رژیم‌صهیونیستی حتمی است - فرمانده کل سپاه:هیچ کشوری جرأت نگاه چپ به ایران اسلامی را ندارد/ نابودی رژیم‌صهیونیستی حتمی است …
نژاد فلاح:برخلاف جریان های به وجود آمده حرکت کردیم و درخشان را نگه داشتیم! - نژاد فلاح:برخلاف جریان های به وجود آمده حرکت کردیم و درخشان را نگه داشتیم! قائم مقام باشگاه پرسپولیس می گوید که حمید درخشان…
ظریف در مصاحبه با شبکه NBC: نمی‌خواهیم کسی را ریشه کن کنیم اما اسراییل باید ریشه کن شود! - گروه سیاسی: محمد جواد ظریف در مصاحبه با شبکه NBC گفته است: نمی‌خواهیم کسی را ریشه کن کنیم اما اسراییل باید ریشه کن شود! متن کامل ...
محافظه‌کاران مدرن؛ چرا فعالیت‌های حزب اعتدال و توسعه شدت گرفته است؟ - مثلث آنلاین:برگزاری همایش اعتدال و توسعه و اعلام خبر تشکیل حزب اعتدال نشانه‌های تازه‌ای پدید آورده از تغییرات آرایش سیاسی کشور.
ترقه های دست ساز ایمن نیستند - گروه حوادث: با نزدیک شدن به چهار شنبه سوری صدای ترقه ها بیش از پیش شنیده میشوند این روزها اگر قدمی در خیابان ها بزنید بر سر هر کوچه ...
شکیبایی جای چه کسی را در خانه سبز گرفت؟ - گروه فرهنگ و هنر: کارگردان سریال «خانه سبز» - که مجموعه‌اش این شب‌ها از شبکه دو بازپخش می‌شود، می‌گوید: سریال ...
حاجی فیروز؛ سنتی از گذشته تا امروز - گروه فرهنگی: ایران است و آیین چند هزارساله ای که یدک می کشد. سنت ها و رسومی که هیچ کدام از آن ها بی علت و مناسبت ...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved