سه شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Tuesday, 21 April, 2015
زندگی و اندیشه آدام اسمیت

زندگی و اندیشه آدام اسمیت● مقدمه :
آدام اسمیت به عنوان بنیان گذار لیبرالیسم اقتصادی و اولین کسی که چهار چوب نظری علم اقتصاد کلاسیک را ارائه نمود،شناخته میشود.دیدگاه کلیدی اسمیت اهمیت تخصص گرایی(تقسیم کار) ، دست نامرئی و مزیت مطلق هستند ؛ و مهم ترین توصیه وی به تجارت آزاد میباشد. در این نوشتار زندگی و اندیشه آدام اسمیت را به اختصار بررسی خواهیم نمود.
● زندگی :
آدام اسمیت ۵ ژوئن ۱۷۲۲ در کرکالدی در اسکاتلند متولّد شد. پس از تحصیل در مدرسه کرکالدی در سال ۱۷۳۷ وارد دانشگاه گلاسگو شد. در سال ۱۷۴۰ با کمک هزینه تحصیلی اسنل در بالیول کالج به آکسفورد رفت تا تحصیلات ۶ ساله تکمیلی را در آن جا شروع کند. در سال ۱۷۴۶ پس از اتمام تحصیل به کرکالدی بازگشت. در سال ۱۷۴۸ برای ایراد سخن رانی های عمومی دعوت شد که این باعث کسب شهرت برای وی گردید. در سال ۱۷۵۱ برای کرسی منطق در دانشگاه گلاسکو برگزیده شد. درسال ۱۷۵۲ به کرسی فلسفه ، اخلاق همین دانشگاه منصوب شد. در این دوران کتاب مهم خود نظریه احساسات اخلاقی را در سال ۱۷۵۹ منتشر کرد. در سال ۱۷۶۱ به لندن بازگشت. در این مدت اثر بزرگ خود پژوهشی در ماهیت علل ثروت ملل که بعدها به ثروت ملل معروف شد را منتشر کرد.در سال ۱۷۸۷ به سمت مامود عالی رتبه گمرک منصوب شد.(رابینز ۱۳۸۵ واگی ۱۳۸۷ )
● ثروت ملل(۱۷۷۶) :
مزایای عمدهء این کتاب چیست که این قدر در تاریخ اقتصاد مورد ستایش واقع شده است ؟ کتاب ثروت ملل دو ویژگی عمده دارد: اول آن که تحلیلی یا الگویی از طرز عمل اقتصادی است.دوم توصیه سیاست تجارت آزاد و آزادی مطلق اقتصادی . وی در پی ایجاد دیدگاهی دربارهء هدف اقتصادی _سیاسی ، علمی که برای او مستلزم ایجاد نظریهء رشد ثروت ملّی بود،تأکید داشت.وی هدف بزرگ و اساسی اقتصادی _سیاسی هر کشوری را افزایش ثروت و قدرت هر کشوری می داند.
● تقسیم کار :
به اعتقاد آدام اسمیت مهم ترین جنبه زندگی اقتصادی ، تقسیم کار است . به نظر وی تقسیم کار سر آغاز رشد اقتصادی ،توسعه ((ثروت )) یا ((فراوانی )) در جامعه یا در دریای وسیع تر تجارت بین المللی است .اسمیت بحث درباره ی تقسیم کار را با مثالی بسیار ساده ی تولید سنجاق ته گرد همراه می کند.ده نفری که با هم در سک کارگاه سنجاق سازی کار می کنند و نزدیک به ۱۸ عمل ساده را میان خود تقسیم کرده اند می توانند روزانه در حدود ۵۰۰۰۰ سنجاق بسازند. اگر قرار بود همهء این اعمال را یک نفر به تنهایی بر عهده بگیرد و از هیچ دستگاهی استفاده نکند،شاید می توانست روزانه اندکی بیش از یک سنجاق بسازد.
اسمیت می کوشد تا به ما نشان بدهد که رشد اقتصادی با استفاده از تقسیم کار ،در جوامع پیشرفته در مقایسه با جوامع سنتی و قبیله ای تا کجا پیش رفته است . لازمهء رشد اقتصادی تقسیم کار و میزان تقسیم کار وابسته به وسعت بازار است و تداوم رشد اقتصادی مستلزم بازاری است که پیوسته گسترش یابد و این یکی از دلایل هواداری اسمیت از تجارت آزاد است.
● معایب تقسیم کار :
اما اسمیت این را نیز دریافته بود که همهء پیامد های این فرآیند خوشایند نیست . تقسیم کار امتیازات مادی را بیشتر می کرد . اما در عمل رشد شخصیت بسیاری از کارگران را باز می داشت. انسانی که تمامی وقت اش را صرف کار تکراری می کرد به چند عمل ساده محدود می شود فرصتی ندارد که نیروی ادراکی خود را به کار اندازد و معمولا چندان کند ذهن و کودن می شود . اسمیت در ثروت ملل می گوید: درمان این درد این است که مقامات دولتی در هر ناحیه امکان تحصیلات را فراهم کنند و در این باره چندان پیش می رود که پیشنهاد می کند این تحصیلات اجباری شود.
● علل افزایش کارآیی :
وی علل افزایش کارآیی در اثر تقسیم کار را در ۳ رویداد مختلف بیان می کند :
۱) افزایش مهارت کارگر خاص
۲) صرفه جویی در وقت
۳) اختراع تعداد زیادی دستگاه که کار را تسهیل می کند و مختصر می سازد و یک فرد را قادر به انجام کار افراد بیشتری می کند.
● دست نامرئی :
طبق عقیده ی آدام اسمیت اگر در بازار رقابت کامل وجود داشته باشد و افراد آزادانه به مبادله ی کالاهای خود مبادرت ورزند و حضور دولت به حداقل ممکن تقلیل یابد،مکانیسم قیمت ها در قالب عرضه و تقاضا به گونه ای اقتصاد را سامان می دهد که گویی ((دست نامرئی )) اقتصاد را به سوی یک تعادل پایدار هدایت می کند .
● تجارت آزاد و مزیت مطلق :
اسمیت اعتقاد دارد تجارت خارجی فروش محصولات مازاد بر مصرف داخلی را میسّر می سازد . به نظر وی تجارت خارجی برای همهء کشورهای داد و ستد کننده دارای مزایای متقابل است . اما اعتقاد ندارد که از تجارت بین الملل کشورهای فقیر بدون استثناء سود می برند . تجارت آزاد بین کشورها باعث تقسیم کار شده و عوامل تولید کشورها بر تولید کالایی متمرکز خواهد شد که آن کالا در مقایسه با کالاهای سایر کشورها ارزان تر تولید می شود . مزیّت مطلق یعنی هر کشوری می تواند در تولید کالایی تخصص پیدا کند که آن کالا را با کارایی بیشتر نسبت به دیگر کشورها تولید کند.
● لیبرالیسم اقتصادی :
تعریف اسمیت از لیبرالیسم اقتصادی بر یک فرض خاص از طبیعت و ذات بشر استوار می باشد و آن این اندیشه است که در حیطه علم اقتصاد بشر بوسیلهء غریزه ،منفعت طلبی خود تحریک می شود یا همان فرض اساسی منفعت طلبی شخصی . در نظر اسمیت افراد به دلیل آن که ذاتاً خود خواه هستند به دنبال منافع شخصی خود هستند که این امر منافع دیگران را نیز در پی خواهد داشت.در واقع اسمیت بین منافع شخصی و منافع اجتماعی پیوند برقرار می کند و چنین استدلال می کند که تعقیب منافع شخصی به منافع اجتماعی منجر می شود که دیگران به آن نیاز دارند. (شاو باملا ۱۳۸۷)
● خلاصه :
۱) آدام اسمیت ( ۱۷۲۳-۱۷۹۰) متولد اسکاتلند ؛تحصیل کردهء دانشگاه گلاسگو و آکسفورود استاد منطق و فلسفهء اخلاق؛ آثار مهم وی نظریهء احساسات اخلاقی (۱۷۵۹) و ثروت ملل ۱۷۷۶ .
۲) تقسیم کار منجر به کار آیی و افزایش تولید که با وجود بازارهای گسترده ، فروش بیشتر را باعث می شود و در نتیجه در آمد افزایش می یابد که در نهایت رشد اقتصادی را در پی دارد.
۳) تجارت آزاد بین کشورها باعث می شود کشورها کالاهایی را که در آن تخصص دارند با کارآ یی بیشتر نسبت به دیگر کشورها تولید کنند.(مزیّت مطلق) و از طرفی هم باعث فروش محصولات مازاد مصرف داخلی را فراهم می کند.
۴) هر کشوری کالایی را صادر می کند که با کمترین هزینه تولید می کند و نفع هر کشور در آن است که کالاهایی را که هزینهء تولید آنها در خارج کمتر است از کشورهای دیگر خریداری کند.(مزیّت مطلق)
● انتقاد :
۱) مزیّت مطلق آدام اسمیت مورد انتقاد دیوید ریکاردو قرار گرفت. سوالی که اسمیت نتوانست به آن جواب دهد این بود که اگر کشوری بتواند همهء محصولات مئرد نیاز خود را به قیمت ارزان در داخل تولید کند از داد و ستد هایی که در تولید تمامی کالاها دارای مزیّت مطلق هستند برقرار می باشد یا خیر ؟
۲) اسمیت رشد اقتصادی را به تقسیم کار ،تولید بیشتر و وجود بازارهای گسترش یابنده مربوط می دانست و برای فروش بیشتر محصولات به تجارت آزاد توصیه می کرد. یعنی تولید بیشتر، فروش و مصرف بیشتر. در نتیجه رشد اقتصادی را به همراه خواهد آورد.آیا این روحیهء مصرف گرایی و اسراف گرایی بیشتر را دامن نخواهد زد؟
۳) بر اساس نظریهء (( اقتصاد اطلاعاتی )) جوزف استیگلیتز که چگونه توزیع نامناسب اطلاعات می تواند یک بازار را تحت تاثیر قرار دهد . در دنیای واقعی اطلاعات اغلب نا کافی و بازار غالباً همراه با کاستی است ، دست نامرئی آدام اسمیت ناقص عمل می کند.
تهیه و تنظیم : محمد خو جم لی
منابع :
۱. رابینز ،لایونل (۱۳۸۵) تاریخ اندیشهء اقتصادی ، غلامرضا آزاد ارمکی ،انتشارات نشر نی
۲. رافائل،د.د (۱۳۸۷) آدام اسمیت ، عبد ا... کوثری ،انتشارات طرح نو.
۳. واگی ،جانی و پیتر گروئن و گن (۱۳۸۷) تاریخ مختصر اندیشهء اقتصادی ، غلامرضا آزاد ارمکی ، نشر نی
۴. شاو؛باملا (۱۳۸۷) آدام اسمیت و لیبرالیسم اقتصادی ، محمد رضا پیشوائی ، روزنامه ی دنیای اقتصاد ، ۲۷ دی ماه . و در سایت آفتاب
۵. دادگر ، ید ا... و تیمور رحمانی (۱۳۸۶) اصول و کلیات علم اقتصاد ،انتشارات دانشگاه باقر العوم قم

مطالب مرتبط
وبگردی
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
مروری بر زندگی خواهر جنجالی احمدی‌نژاد - پروین احمدی‌نژاد برخلاف زنان دیگر سیاست‌مدار ایران، بعد از دوره فعالیتش در شورای شهر تهران تقریبا به محاق رفته است. به‌طوری که گویا تمام فعالیت او به حیات سیاسی برادرش وابسته بود.
لیلا اوتادی با تیپ جدید در اینستاگرام / تصاویر - با آخرین تصاویر از الهام پاوه نژاد، بهنوش بختیاری، رضا یزدانی، مونا فرجاد، روناک یونسی، ... و همچنین سلفی نرگس محمدی با گلشید بحرایی گریمور معروف.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
آغاز به کار قطار لوکس زندگی / تصاویر - قطار زندگی با ظرفیت ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر مسافر و از نوع چهار تخته با تزیینات ویژه و امکانات فرهنگی، سرگرمی و گردشگری در مسیر تهران - مشهد بطور رسمی راه اندازی شد.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
تینا آخوند تبار و عمل زیبایی بینی ! / فیلم - بازیگر سینما و تلویزیون در رابطه با دلایل اعمال جراحی زیبایی خود صحبت میکند.
سگ‌کشی غیرانسانی با اسید در شیراز ! / فیلم - اقدام غیر انسانی در شیراز. گروهی از افراد با تزریق اسید، سگ‌های ولگرد را نابود می‌کنند.
خاطره آیت‌الله از همسر امام جنجالی شد - یکباره دیگر خاطره‌های آیت‌الله هاشمی با واکنش منتقدان به خصوص کیهان روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله خاطره‌ای از همسر امام نقل کرده بود
عمل زیبایی زن فامیل دور / فیلم - عمل زیبایی زن فامیل دور :: سریال کلاه قرمزی ۹۴ قسمت پانزدهم با حضور شبنم مقدمی
شانتاژ خبری از حرکت بازیکن عربستانی / عکس - «الشهرانی» بازیکن الهلال عربستان، در شادی پس از گل در جریان بازی با فولاد خوزستان پیراهن خود را بالا زد و تصویر و کاریکاتور یک نوجوان را نشان داد...
برنامه روناک یونسی و بدن‌ساز آمریکایی / عکس - حضور کلمن در ایران جنبه‌های دیگری غیر از مسائل ورزشی هم دارد که مورد توجه‌ترینش کلاسی است که قرار است برای بانوان برگزار شود و مدیریت آن با یکی از ...
پربازدیدها
نشانه‌گیری دیپلماتیک فروش موشک روسی به ایران - تصمیم پوتین چه پیامدهایی خواهد داشت؟ نشانه‌گیری دیپلماتیک فروش موشک روسی به ایرانسیدجلال دهقانی فیروزآبادی،‌ استاد دانشگاه علامه طبابایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به بررسی تصمیم رئیس‌جمهور روسیه درباره موضوع تحویل سامانه دفاع موشکی اس- 300 می‌پردازد.
این افغانی‌کِشی، بعد از افغانی‌کُشی به ایرانی‌کُشی نخواهد رسید؟! - فروردین امسال یکی از خونبارترین ماه‌ها برای مهاجران غیرقانونی اهل افغانستان در ایران بود. در حالی که مدعیان حمایت از حقوق حیوانات در شیراز تجمع برگزار می‌کردند و معاون رئیس‌جمهور نیز در جمع انها حاضر شد، تنها در سه روز بیش از 120 مهاجر غیرقانونی در جاده‌های ایران کشته و زخمی شدند. واقعه تلخی که اگر در همین جا متوقف نشود چه بسا در ماه‌های آینده به کشته شدن ایرانی‌ها هم برسد.
ترویج دمکراسی با نظاره کشتار غیرنظامیان مغایرت دارد/دو رویی سازمان ملل در قبال نقض حقوق شهروندی در جهان افزایش یافته است - مکس آبرامز تحلیلگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) با انتقاد از عملکرد دوگانه شورای امنیت سازمان ملل در قبال تحولات یمن تصریح کرد: کشتار غیر نظامیان با روح دمکراسی منافات دارد و لذا عربستان از درسی که آمریکا در ویتنام آموخت باید عبرت بگیرد.
آمار کشته شدگان سانحه اتوبوس در " سوادکوه" به 11 تن رسید/ پلیس: مسافران همگی از حجاج بیت ا...الحرام بودند + تصاویر - پلیس راه فرماندهی انتظامی استان مازندران، آمار کشته شدگان سانحه سقوط اتوبوس در محور سوادکوه را 11 تن و زخمی ها را 19 تن اعلام کرد.
از امتحان‌های بزرگ استقبال می‌کنم/پاختاکور تیم با تجربه‌ای است - نشست خبری سرمربیان تیم‌های نفت تهران و پاختاکور ازبکستان امروز برگزار شد.
اگر وزیر راه و شهرسازی شوم دوباره مسکن مهر را راه‌اندازی خواهم کرد - نیکزاد، وزیر راه و شهرسازی دولت دهم با اشاره به اظهار نظر وزیر راه و شهرسازی مبنی بر مزخرف بودن طرح مسکن مهر گفت:...
انتصاب اعضای هیات اجرایی طرح حمایت از ارتقای منزلت اجتماعی سینماگران - دکتر حجت‌الله ایوبی طی حکمی،اعضای هیات اجرایی طرح حمایت از ارتقای منزلت اجتماعی سینماگران را منصوب کرد.
برای هیات مدیره‌ای که پشت قلعه‌نویی ایستاد - هیات مدیره استقلال درحالی از کادرفنی آبی‌پوشان حمایت قاطعانه‌ای داشته که باید دید که آیا در صورت ناکامی آبی‌پوشان، این افراد مسئولیت تصمیماتشان را گردن می‌گیرند یا همه چیز را به شخص امیر قلعه‌نویی ارجاع می‌دهند.
جزئیات تازه از احداث ۸ شهر جدید/ از تجربه شهر‌های جدید پند می‌گیریم - مدیر عامل شرکت عمران شهرهای جدید با تاکید بر اینکه در ایجاد ۸ شهر جدید که به تازگی مطالعات آن آغاز شد، سعی شده است از تجربیات گذشته پند بگیریم، گفت: ایجاد شهرک های جدید توسط بخش خصوصی با موضوعات گردشگری و علمی در دستور کار قرار گرفت.
۵+۱ یا ۶+۵۳۵؟/ تمام مسئولیت عدم توافق هسته‌ای متوجه دولت بی‌اختیار اوباماست - کنگره آمریکا با آن مواضع ضدایرانی آشکار، اکنون به دنبال قانون نظارت بر توافق هسته‌ای با ایران است که در کمیته روابط خارجی سنا به تصویب رسیده است و ظاهرا اوباما نیز با آن مشکل چندانی ندارد، چون احتمالا نمی‌تواند داشته باشد.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved