دوشنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۴ / Monday, 6 July, 2015
چگونه سخن بگوییم؟

چگونه سخن بگوییم؟سخن گفتن، کلید ارتباط با دیگران است .
با مردم چگونه «رابطه کلامی‏» بر قرار کنیم؟ آغاز سخنان چگونه باشد که جذاب باشد؟ لحن گفتار، چه تاثیری بر مخاطب ما می‏گذارد؟ کلام، در چه صورت بر دل‏ها می‏نشیند و مقبول طبع قرار می‏گیرد؟ اصلا درباره چه چیز هایی باید سخن گفت و از چه گفتاری و چگونه گفتاری باید پرهیز کرد؟ چه روشی بر محبت و محبوبیت می‏افزاید و چه شیوه‏ای ایجاد تنفر می‏کند؟
اینها همه، سؤال هایی است که به «ادب و آداب گفتار» مربوط می‏شود و شیوه‏های کامیابی در کلام را باید آموخت، تا از طریق رابطه گفتاری، هم دانسته‏ها و خواسته‏های خویش را بهتر بیان کرد، هم بر دیگران تاثیر مثبت گذاشت و هم کلام را پل ارتباطی با دیگران ساخت .
برخی «پرحرف‏» اند .
«حرافی‏» ، گاهی هم سر از «وراجی‏» در می‏آورد . اگر از پرحرفی دیگران خسته می‏شوید، لابد دیگران هم از پرچانگی شما دچار خستگی می‏شوند وبه ستوه می‏آیند . پس، باید از تکرار ملال آور و پرحرفی آزار دهنده پرهیز کرد و ظرفیت طرف و اشتیاقش را برای شنیدن در نظر گرفت .
برخی «بد دهان‏» اند .
بد حرف زدن، زشت گویی، تندی در گفتار، هتاکی و بی حرمتی، از آفات کلام به شمار می‏آید . بسیاری از دوستی‏های دیرین و روابط صمیمی، گاهی به خاطر کلامی نسنجیده و اهانت‏آمیز و تحقیر کننده یا دل آزار، بر هم می‏خورد .
اگر جواب «های‏» ، «هوی‏» است، جواب سخن مؤدبانه هم پاسخ احترام‏آمیز است .
حضرت علی (علیه السلام) فرموده است:
«اجملوا فی الخطاب تسمعوا جمیل الخطاب‏» (۱)
زیبا سخن بگویید و خطاب کنید، تا جواب زیبا هم بشنوید .
گروهی «دهن لق‏» اند .
قدرت رازداری و حفظ اسرار، نشانه کمال است .
آنان که هیچ حرفی را نمی‏توانند نگاه دارند و حتی آنچه را نیز که سفارش شده «به کسی نگویید» ، در اولین فرصت «لو» می‏دهند، قابل اعتماد نیستند و از «محرم راز» بودن درمی‏آیند و وجهه خودشان را از دست می‏دهند .
خیلی «حرف‏های مگو» وجود دارد که باید در صندوق سینه محبوس باشد و به بیرون درز نکند، چه رازهای شخصی، چه امور مربوط به حیثیت و آبروی دیگران، چه اسناد طبقه بندی شده، چه اسرار محرمانه یک نظام و تشکیلات، چه پرونده‏های قضایی و .. . .
پس، باید تمرین کرد که هر حرف را نزد . تازه، بعضی از حرف‏ها هم بی اساس و شایعه است و بازگو کردن آنها، نوعی دامن زدن به شایعات دروغ است واین گناه به شمار می‏رود و به آلوده شدن فضای جامعه می‏انجامد .
باز هم کلامی از حضرت امیر (علیه السلام) که فرموده:
«لا تحدث الناس بکل ما تسمع‏» (۲)
هر چه را می‏شنوی، برای مردم بازگو مکن .
بعضی «خام گفتار» اند .
حرف هم مثل غذا، باید بپزد، دم بکشد، وقتی پخته شد «عرضه‏» گردد .
پختگی سخن به آن است که در ورای آن، اندیشه و درنگ و مصلحت اندیشی و عاقبت نگری باشد .
وقتی حرفی نسنجیده از دهان بیرون پرید، دیگر نمی‏توان عوارض و عواقب و پیامدهای آن را جمع کرد .
مزن بی تامل به گفتار، دم
نکو گو، اگر دیر گویی چه غم؟
خیلی‏ها پشیمان می‏شوند که فلان سخن را چرا گفتند، یا با فلانی چرا آنگونه حرف زدند . آرزو می‏کنند که کاش کمی فکر کرده بودند . ولی، این «حسرت بعدی‏» ، هرگز جای آن «اندیشه قبلی‏» را نمی‏گیرد . در حالی که با لحظه‏ای تدبر، می‏توان جلوی بسیاری از پشیمانی‏ها را گرفت .
پس، «اول اندیشه، و آنگهی گفتار» را از یاد نبریم .
تیر سخنت، به آب شلیک مکن
بیهوده و بی حساب، شلیک مکن
حرف و عمل تو، چون سلاح است و خشاب
هشدار که بی خشاب، شلیک مکن
برخی «دشوارگوی‏» اند .
اگر قلمبه گویی، سخت گفتاری، پیچیده سخن گفتن و سنگین حرف زدن، سبب شود که گوینده با شنونده نتواند «رابطه‏» برقرار کند، از این سخن گویی چه سود؟ تازه، بعضی‏ها به این شیوه می‏بالند!
راحت و روان حرف زدن، یک هنر است، به خصوص آنجا که مخاطبان عام و عوام اند، یا کودکان، یا کم سوادان پای کلام به گوش نشسته‏اند .
پس، باید تمرین کرد که روان و آسان حرف زد، سخنرانی کرد، تدریس نمود، سؤال کرد، جواب سؤال داد، خاطره گفت و مقاله نوشت . یعنی این سهولت در گفتار، در کار معلم و نویسنده و خطیب و واعظ و پرسشگر و جوابگو، یک «هنر» به حساب می‏آید . البته با تمرین هم می‏توان به این مرحله رسید، مثل هنرمند شدن و مهارت در هر رشته و حرفه دیگر .
کسانی «موقع نشناس‏» اند .
مگر هر حرف را، در هر جا، با هر گروه و در هر شرایط باید گفت؟
شناخت این نکته و رمز و راز که در کجا و با که، چه سخنی و با چه لحنی و به چه مقدار باید گفت، چیزی است که در علوم ادبی به آن «بلاغت‏» گفته می‏شود، یعنی مراعات مقتضای حال!
مثلا در مجلس عزا و ختم، شوخی کردن، یا در محفل جشن، سفره دل و غم و غصه را باز کردن، یا با کسی که کم حوصله است‏به جر و بحث نشستن، یا نزد دانای فرزانه‏ای، پرحرفی کردن و توضیح واضحات دادن، یا با آدم ناشناس و غریبه، اسرار را در میان گذاشتن و ... همه اینها البته هر کدام به نوعی نشانه «موقع نشناسی‏» است و این، یعنی پاشیدن بذر در زمین شوره زار، یا آب دادن به درخت‏خشکیده .
باز هم کلام امام علی (علیه السلام):
«لا تتکلمن اذا لم تجد للکلام موقعا» (۳)
اگر زمینه و جای سخن نیافتی، حرف مزن .
گروهی «خجالتی‏» اند .
شرم و حیا نسبت‏به کارهای زشت و گناه، بسیار مقدس و خوب است . اما در مورد کارهای شایسته و حرف‏های خوب و سؤال‏های مفید وپاسخ‏های لازم و اعتراض‏های تکلیفی، نه تنها خوب نیست، بلکه عامل عقب ماندن و مانع خیر و سبب محرومیت است .
ریشه این خجالت، یا تربیت‏خانوادگی و نوع تربیت است، یا احساس حقارت و کمبود است، یا ترس از ریخته شدن آبروست، یا نداشتن تمرین قبلی است، یا هر عامل دیگر .
باید این مشکل را به نحوی حل کرد . داشتن اعتماد به نفس و دل به دریا زدن و سد را شکستن، موفقیت‏های بعدی را در پی دارد . سختی در همان «نوبت اول‏» است .
پس، باید تمرین کرد . هر چند سخت است، ولی با اقدام، آن هراس درونی فرو می‏ریزد و تمرین، سبب می‏شود که مثلا حرف زدن در جمع یا سؤال در کلاس یا خواندن متنی در یک مراسم یا کنفرانس دادن در حضور دیگران و ... برای انسان عادی شود .
آنچه گذشت، نکاتی چند درباره «کلام‏» بود .
یقینا اینها همه مطالب نیست . نه همه مشکلات مطرح شد، نه همه راه حل‏ها .
خوب است کتابهایی که در زمینه «فن خطابه‏» و «آیین سخنرانی‏» و «روش سخنوری‏» و ... نگاشته شده است، بیشتر و دقیق‏تر مطالعه شود، چرا که در آنها رهنمودهای عملی بیشتری برای موفقیت در این زمینه وجود دارد .
حرف زدن، این کار به ظاهر ساده که همگان با آن سر و کار داریم، آن هم از صبح تا شب، در خانه و بیرون، با آشنا و ناآشنا، برای خود فوت و فن خاص دارد . آموختنش هم لازم و مفید نیست . بی جهت نیست که غربی‏ها درباره «آیین سخنرانی‏» کتاب می‏نویسند و شرقی‏ها در زمینه «فن خطابه‏» دست‏به تالیف می‏زنند .
از این روش سود بجوییم تا کلام، پل ارتباطی ما و دیگران شود .
پی‏نوشت‏ها:
۱ . غررالحکم (چاپ دانشگاه)، ج‏۲، ص ۲۶۶ .
۲ . همان، ج ۶، ص ۲۸۱ .
۳ . همان، ج ۶، ص ۲۶۴
منبع : نورپرتال

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حلقه ذاکرین , موشک فلسطین , سموم كشاورزي , سنگ لعل , قومیتها , جایگاه زن در اندیشه امام خمینی , اینفوگراف , بخت گشایی , خالد سعید , البجراویه , چشم کودک , اکبرعبدی , زندگی جن ها , دانشجوی حضوری , محمود معظمی , برترین مربی , لخته خون , مؤسس , ماساژ درمانی , همسرت , سرطان معده , شمیرانات , کمپوت آناناس , رهبر دینی , شهرداری بم , تخت کودک , چربی انسانی , کتاب های قرآنی , تجدیدبیعت , اعتیاد زنان , مینی لوکا , جنایات اسرائیل در غزه , بهترین فیلم ها , رئیس کل , شرکت مخابرات , بانمایندگان , دیوید دخیا , اورلی آزولای , فراکسیون تغییر و اصلاح , حقوق ۲۰ , مقامات استانی , سوزاندن جسد , زکات اجباری , پنچری , سرهنگ راد , سنسور , چهره معروف , قلعه یخی , شهرنمای تهران , بادمجان , دکتر جزینی , واردات میوه , قیمت لپ تاپ های ام اس ای , ورمی , شاخص سلامت , خصمانه , گازبها , بیژن نامدار زنگنه , فتحعلی‌شاه , به رئیس جمهور , موحد , شق صدر , گرمیو , برنامه رادیو , تصاویر ماهواره ای , مناقشه یمن , کاتولیک‌ها , روایت آیت , لی وان کو , جایزه صلح نوبل , زن مستقل , نیش هاونوشها , نارسیسیسم , گروه گمنام , مردی , لوییس سوارز , الکساندر سیمینو , سیاوش قاسمی , مسجد بحرینی , ناهنجاری فکی , امامزاده صالح , برنامه صلح‌آمیز , فدائیان , دکتر سلام , نجات یافته , تجاري , سارس‌ , سايت , easeus partition , ویروس عفونی , بازجویی از دانشمندان , اجلاس سابان , تیرانداری , صافی گلپایگانی , جنيفر ساکی , مجموعه نه قسمتی , طماطه , واقعی , هیبت ملی , جنگ 8 ساله ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تولازولین - TOLAZOLINE HCL , جایگاه آمار در تحقیقات علمی و مراحل انجام دادن آن , در سابقه‌ی حکم ازل و توفیق خیر , خطابه , منوچهر مطیعی تهرانی , انتخابی بودن , آب , قتل این خسته به شمشیر تو تقدیر نبود , شکارگاه‌ها و زیستگاه های حیات وحش (۱۰) , التهاب اپی‌اسکلرا و اسکلرا , جدول دمانس در برابر افسردگی , چرخ فلک با همه کار و کیا , نیازهای تغذیه‌ای , جامعه عشایری , بیا بیا که مرا طاقت جدایی نیست , سفالگری و فلزکاری , منوچهر مطیعی تهرانی , حرکات مچ ، انگشتان و شست دست (۳) , در وداع ماه رمضان , آلات موسیقی ,

اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پست جنجالی آنا نعمتی، رعنا دختر اول پورعرب ! - آنا نعمتی مطلبی را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده است که باعث تعجب افراد بسیار زیادی از جمله طرفداران آنا نعمتی و ابوالفضل پورعرب شده است.
ابوعزرائیل در مشهد! / تصاویر - شنيده شده مبارز عراقی در مقابل داعش معروف "ابوعزراييل" در حرم رضوی بوده است. كه از تصاوير منتشر شده با استقبال گرم مردم هم مواجه شده است.
فیلم ضیافت لیلا بلوکات با حضور هنرمندان و ورزشکاران - لیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع کودکان معلول بی سرپرست و مبتلا به بیماری سندرم دان برپا کرد و از ستاره های سرشناسی دعوت به عمل آورد تا با حضورشان باعث دلگرمی این بچه های نازنین شوند. علی کریمی، اکبر عبدی، سعید معروف، پوریا پولیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع…
فیلم/ علیخانی : دستمزدم 45 میلیون تومان است. - احسان علیخانی مجری برنامه ماه عسل شب گذشته ضمن توضیح دباره شایعه دستمزد میلیاردی، درخصوص دعوت از میهمانان حاشیه‌ساز از مردم عذرخواهی کرد.
انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
پربازدیدها
بابک زنجانی از زندان اوین مدعی کفاشیان شد/«من چه کرده ام که همه مدعی زندگی ام شده اند!» - بابک زنجانی از زندان اوین مدعی کفاشیان شد/«من چه کرده ام که همه مدعی زندگی ام شده اند!» بابک زنجانی شاکی است. شاکی از اینکه چرا علی کفاشیان و دوستانش در فدراسیون فوتبال دارند سرمایه اش را آتش می زنند!
پس‌لرزه‌های «نه» بزرگ یونان/ برنده واقعی رفراندوم که بود؟ - مهم‌ترین گزارش‌ها و اخبار تحلیلی اقتصادنیوز از بازارهای جهانی در روز پانزدهم تیر را به همراه مهم‌ترین تحولات اقتصادی و سیاسی بین‌المللی در این گزارش می‌توانید ملاحظه کنید.
نگرانی پولی در اقتصاد ایران/چاپ پول در داخل، ورود پول‌ از خارج - گوشزدهای بودجه‌ای چند کارشناس اقتصادی به دولت، نگرانی از چگونگی مصرف پول‌های پساتحریم و هشدار نسبت به چاپ اسکناس توسط دولت به دلیل افزایش بدهی‌هایش به بانک مرکزی از مهمترین مباحث امروز اقتصادنیوز درحوزه اقتصادسیاسی و بازارهاست.
تغییر کانال در بازارهای سهام، ارز و سکه - در معاملات دوشنبه، شاخص کل بورس با رشد 0.36 درصدی وارد کانال 66 هزار واحدی شد. دلار و سکه اما با کاهش به ترتیب به کانال 3200 تومان و 880 هزار تومان وارد شدند.
سؤال تمام ملائکه در مورد علی (ع)/ کودک قمی در خودرو جاماند و مرد/ مرگ پسر معتاد در آتش ناپدری - در باشگاه شبانه امشب از سخنان رسول خدا (ص) درباره حضرت علی (ع) بخوانید که فرمودند: چون که مرا به آسمانها سیر شبانه دادند به هیچ ملکی از ملائکه برخورد نکردم،مگر اینکه از من درباره علی بن ابی طالب علیه ا...
پایان نشست نخست ایران و 1+5 ؛ احتمال برگزاری نشستی دیگر در امشب - نخستین نشست عمومی وزیران خارجه و معاونان ایران و 1+5 عصر دوشنبه پس از حدود یک ساعت پایان یافت تا شاید ساعاتی دیگر از سر گرفته شود. ادامه...
اتفاق مهمی که باعث تغیر مواضع شخصیت های داخلی و خارجی شد - پس از یک اتفاق مهم که در ایران رخ داد، اولین نفر جان کری وزیر خارجه آمریکا بود که موضع چندین ساله آمریکایی ها در مورد مطالعات ادعایی نظامی برنامه هسته ای ایران را تغییر داد و اعلام کرد که آمریکا در مذاکره با ایران به مطالب و ادعاهای پیشین توجهی ندارد و آنان را مانع انجام یک توافق جامع هسته ای با ایران نمی داند و بدین ترتیب بود که اولین تحول جالب در مواضع شخصیت های سیاسی از یکی از طرف های مهم مذاکره کننده ایرانی آغاز شد.
تکذیب تیرگی روابط حماس و مصر - منابع آگاه در جنبش حماس روز دوشنبه بروز هرگونه بحران و تیرگی در روابط این جنبش و مصر را به خصوص بعد از حملات تروریستی اخیر در منطقه سینای مصر تکذیب کردند.
دو گرانیگاه صنعت در ایران - وزارت صنعت، معدن و تجارت وضعیت طرح‌های صنعتی همراه با میزان اشتغال‌زایی آنها را اعلام کرد. بر اساس جدیدترین آمار ارائه شده، 93 ادامه...
ویدیوی متفاوت رسانه ملی درباره مذاکرات هسته‌ای / مدیری که 1800 میلیارد تومان جابجا کرد، با چه نوع وثیقه‌ای آزاد شد؟! / تنها برنامه مجانی دولت هم پولی شد! / پاتک احسان علیخانی به منتقدانش با رامبد جوان / مقایسه عجیب فیلم‌های اسپیلبرگ با اعتقادات مردم! - «به اضافه تابناک»، شنبه تا چهارشنبه به استثنای تعطیلات رسمی رأس ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان ‌روی خروجی «تابناک»‌ قرار می‌گیرد؛ بسته‌ای که روایتی از متن و حاشیه سیاست، اقتصاد، فرهنگ و ورزش با رویکردی متفاوت است...