شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۴ / Saturday, 28 March, 2015
چگونه سخن بگوییم؟

چگونه سخن بگوییم؟سخن گفتن، کلید ارتباط با دیگران است .
با مردم چگونه «رابطه کلامی‏» بر قرار کنیم؟ آغاز سخنان چگونه باشد که جذاب باشد؟ لحن گفتار، چه تاثیری بر مخاطب ما می‏گذارد؟ کلام، در چه صورت بر دل‏ها می‏نشیند و مقبول طبع قرار می‏گیرد؟ اصلا درباره چه چیز هایی باید سخن گفت و از چه گفتاری و چگونه گفتاری باید پرهیز کرد؟ چه روشی بر محبت و محبوبیت می‏افزاید و چه شیوه‏ای ایجاد تنفر می‏کند؟
اینها همه، سؤال هایی است که به «ادب و آداب گفتار» مربوط می‏شود و شیوه‏های کامیابی در کلام را باید آموخت، تا از طریق رابطه گفتاری، هم دانسته‏ها و خواسته‏های خویش را بهتر بیان کرد، هم بر دیگران تاثیر مثبت گذاشت و هم کلام را پل ارتباطی با دیگران ساخت .
برخی «پرحرف‏» اند .
«حرافی‏» ، گاهی هم سر از «وراجی‏» در می‏آورد . اگر از پرحرفی دیگران خسته می‏شوید، لابد دیگران هم از پرچانگی شما دچار خستگی می‏شوند وبه ستوه می‏آیند . پس، باید از تکرار ملال آور و پرحرفی آزار دهنده پرهیز کرد و ظرفیت طرف و اشتیاقش را برای شنیدن در نظر گرفت .
برخی «بد دهان‏» اند .
بد حرف زدن، زشت گویی، تندی در گفتار، هتاکی و بی حرمتی، از آفات کلام به شمار می‏آید . بسیاری از دوستی‏های دیرین و روابط صمیمی، گاهی به خاطر کلامی نسنجیده و اهانت‏آمیز و تحقیر کننده یا دل آزار، بر هم می‏خورد .
اگر جواب «های‏» ، «هوی‏» است، جواب سخن مؤدبانه هم پاسخ احترام‏آمیز است .
حضرت علی (علیه السلام) فرموده است:
«اجملوا فی الخطاب تسمعوا جمیل الخطاب‏» (۱)
زیبا سخن بگویید و خطاب کنید، تا جواب زیبا هم بشنوید .
گروهی «دهن لق‏» اند .
قدرت رازداری و حفظ اسرار، نشانه کمال است .
آنان که هیچ حرفی را نمی‏توانند نگاه دارند و حتی آنچه را نیز که سفارش شده «به کسی نگویید» ، در اولین فرصت «لو» می‏دهند، قابل اعتماد نیستند و از «محرم راز» بودن درمی‏آیند و وجهه خودشان را از دست می‏دهند .
خیلی «حرف‏های مگو» وجود دارد که باید در صندوق سینه محبوس باشد و به بیرون درز نکند، چه رازهای شخصی، چه امور مربوط به حیثیت و آبروی دیگران، چه اسناد طبقه بندی شده، چه اسرار محرمانه یک نظام و تشکیلات، چه پرونده‏های قضایی و .. . .
پس، باید تمرین کرد که هر حرف را نزد . تازه، بعضی از حرف‏ها هم بی اساس و شایعه است و بازگو کردن آنها، نوعی دامن زدن به شایعات دروغ است واین گناه به شمار می‏رود و به آلوده شدن فضای جامعه می‏انجامد .
باز هم کلامی از حضرت امیر (علیه السلام) که فرموده:
«لا تحدث الناس بکل ما تسمع‏» (۲)
هر چه را می‏شنوی، برای مردم بازگو مکن .
بعضی «خام گفتار» اند .
حرف هم مثل غذا، باید بپزد، دم بکشد، وقتی پخته شد «عرضه‏» گردد .
پختگی سخن به آن است که در ورای آن، اندیشه و درنگ و مصلحت اندیشی و عاقبت نگری باشد .
وقتی حرفی نسنجیده از دهان بیرون پرید، دیگر نمی‏توان عوارض و عواقب و پیامدهای آن را جمع کرد .
مزن بی تامل به گفتار، دم
نکو گو، اگر دیر گویی چه غم؟
خیلی‏ها پشیمان می‏شوند که فلان سخن را چرا گفتند، یا با فلانی چرا آنگونه حرف زدند . آرزو می‏کنند که کاش کمی فکر کرده بودند . ولی، این «حسرت بعدی‏» ، هرگز جای آن «اندیشه قبلی‏» را نمی‏گیرد . در حالی که با لحظه‏ای تدبر، می‏توان جلوی بسیاری از پشیمانی‏ها را گرفت .
پس، «اول اندیشه، و آنگهی گفتار» را از یاد نبریم .
تیر سخنت، به آب شلیک مکن
بیهوده و بی حساب، شلیک مکن
حرف و عمل تو، چون سلاح است و خشاب
هشدار که بی خشاب، شلیک مکن
برخی «دشوارگوی‏» اند .
اگر قلمبه گویی، سخت گفتاری، پیچیده سخن گفتن و سنگین حرف زدن، سبب شود که گوینده با شنونده نتواند «رابطه‏» برقرار کند، از این سخن گویی چه سود؟ تازه، بعضی‏ها به این شیوه می‏بالند!
راحت و روان حرف زدن، یک هنر است، به خصوص آنجا که مخاطبان عام و عوام اند، یا کودکان، یا کم سوادان پای کلام به گوش نشسته‏اند .
پس، باید تمرین کرد که روان و آسان حرف زد، سخنرانی کرد، تدریس نمود، سؤال کرد، جواب سؤال داد، خاطره گفت و مقاله نوشت . یعنی این سهولت در گفتار، در کار معلم و نویسنده و خطیب و واعظ و پرسشگر و جوابگو، یک «هنر» به حساب می‏آید . البته با تمرین هم می‏توان به این مرحله رسید، مثل هنرمند شدن و مهارت در هر رشته و حرفه دیگر .
کسانی «موقع نشناس‏» اند .
مگر هر حرف را، در هر جا، با هر گروه و در هر شرایط باید گفت؟
شناخت این نکته و رمز و راز که در کجا و با که، چه سخنی و با چه لحنی و به چه مقدار باید گفت، چیزی است که در علوم ادبی به آن «بلاغت‏» گفته می‏شود، یعنی مراعات مقتضای حال!
مثلا در مجلس عزا و ختم، شوخی کردن، یا در محفل جشن، سفره دل و غم و غصه را باز کردن، یا با کسی که کم حوصله است‏به جر و بحث نشستن، یا نزد دانای فرزانه‏ای، پرحرفی کردن و توضیح واضحات دادن، یا با آدم ناشناس و غریبه، اسرار را در میان گذاشتن و ... همه اینها البته هر کدام به نوعی نشانه «موقع نشناسی‏» است و این، یعنی پاشیدن بذر در زمین شوره زار، یا آب دادن به درخت‏خشکیده .
باز هم کلام امام علی (علیه السلام):
«لا تتکلمن اذا لم تجد للکلام موقعا» (۳)
اگر زمینه و جای سخن نیافتی، حرف مزن .
گروهی «خجالتی‏» اند .
شرم و حیا نسبت‏به کارهای زشت و گناه، بسیار مقدس و خوب است . اما در مورد کارهای شایسته و حرف‏های خوب و سؤال‏های مفید وپاسخ‏های لازم و اعتراض‏های تکلیفی، نه تنها خوب نیست، بلکه عامل عقب ماندن و مانع خیر و سبب محرومیت است .
ریشه این خجالت، یا تربیت‏خانوادگی و نوع تربیت است، یا احساس حقارت و کمبود است، یا ترس از ریخته شدن آبروست، یا نداشتن تمرین قبلی است، یا هر عامل دیگر .
باید این مشکل را به نحوی حل کرد . داشتن اعتماد به نفس و دل به دریا زدن و سد را شکستن، موفقیت‏های بعدی را در پی دارد . سختی در همان «نوبت اول‏» است .
پس، باید تمرین کرد . هر چند سخت است، ولی با اقدام، آن هراس درونی فرو می‏ریزد و تمرین، سبب می‏شود که مثلا حرف زدن در جمع یا سؤال در کلاس یا خواندن متنی در یک مراسم یا کنفرانس دادن در حضور دیگران و ... برای انسان عادی شود .
آنچه گذشت، نکاتی چند درباره «کلام‏» بود .
یقینا اینها همه مطالب نیست . نه همه مشکلات مطرح شد، نه همه راه حل‏ها .
خوب است کتابهایی که در زمینه «فن خطابه‏» و «آیین سخنرانی‏» و «روش سخنوری‏» و ... نگاشته شده است، بیشتر و دقیق‏تر مطالعه شود، چرا که در آنها رهنمودهای عملی بیشتری برای موفقیت در این زمینه وجود دارد .
حرف زدن، این کار به ظاهر ساده که همگان با آن سر و کار داریم، آن هم از صبح تا شب، در خانه و بیرون، با آشنا و ناآشنا، برای خود فوت و فن خاص دارد . آموختنش هم لازم و مفید نیست . بی جهت نیست که غربی‏ها درباره «آیین سخنرانی‏» کتاب می‏نویسند و شرقی‏ها در زمینه «فن خطابه‏» دست‏به تالیف می‏زنند .
از این روش سود بجوییم تا کلام، پل ارتباطی ما و دیگران شود .
پی‏نوشت‏ها:
۱ . غررالحکم (چاپ دانشگاه)، ج‏۲، ص ۲۶۶ .
۲ . همان، ج ۶، ص ۲۸۱ .
۳ . همان، ج ۶، ص ۲۶۴
منبع : نورپرتال

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
فناوری هوشمند , آب انبار , بلید رانر , وینوز , فارنژیت , فعالیت های مفید , بهای بلیت , صندلی دوپایه , هوای منزل , سنگواره , دشتهای , امام‌خمینی , سودآور , یارانه‌ها , قورباغه و قناری , سالروز شهدا , یادداشت تفاهم نامه , آماد , بیوه نیج , دبلیو ان دی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
بازرگانی خارجی (۲) , شاسی , مرد عامل خوشبختی است یا زن؟ , نمایندگان منتخب , تصفیه خانه فاضلاب , خرم آن عاشق که آشوب دل و دینش تویی , پشه , خاست غوغائی و زیبا پسری آمد و رفت , روابط سیاسی دو کشور پس از سقوط نظام کمونیستی در چکسلواکی سابق , شرایط اقلیمی و خاکی , خواص داروئی , شرايط کلى اتاق , راهنماهای تنظیم رژیم , ای همه خوبی در آغوش شما , نقص دیواره دهلیزی (ASD) , عوامل مؤثر در خراب‌کاری‌های آموزشی , امامزاده موسی , پیشنهاد شرکت در مناقصه , استاندارد آزمون , ضرورت وجود برچسب به زبان روسی و قزاقی برای صادرات کالا به قزاقستان , آثار مذهبى , سیاه زخم Anthrox , حزب اتحاد ملی رومانی (Romanian National Unity Party) , متوسط هزینه‌های کل , در مذمت دنیا , گر ماه شب افروزان روپوش روا دارد , امام‌زاده در آهنین، نورآباد، ممسنی (ایلخانیان) , کاساوا، ذرت و سویا , چو کاووس در شهر ایران رسید , فَرنَدول - سورمارنخال ,

وبگردی
خاطرات آقای همساده از انتخاب یک الگو - آقای همساده از بچگی هر کسی رو به عنوان الگو اتتخاب کرده، طرف پوکیده، نابود شده...
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
یکشنبه، روز سرنوشت‌ساز توافق هسته‌ای است؟ - مذاکره‌کنندگان در روزهای آتی به نتیجه می‌رسندیکشنبه، روز سرنوشت‌ساز توافق هسته‌ای است؟دستیابی به توافق نزدیک است چرا که وزرای امور خارجه اعلام کردند اگر مذاکره‌کنندگان به توافقی که تاریخی محسوب می‌شود دست یابند، مقدمات پرواز به لوزان سوئیس فراهم شده است.
نامه مهم محسن رضایی به رهبر انصارالله - جلسه شرم الشیخ، نمایش سلاطین درمقابل قدرت الهی بود و بزودی در خواهند یافت که "یدالله فوق ایدیهم". تردیدی نیست که جبهه مقاومت برجبهه تجاوز پیروز خواهد شد. جهان، تشنه ادبیاتِ مقاومت درمقابل تجاوز به حقوق انسانها وتعدی به مرزهای رسمی کشورهاست،اطمینان داشته باشید که نه تنها درجهان اسلام، حتی درافکار عمومی جهان ، طرفداران جدی وگسترده، خواهید یافت. به نفع برادران قابیلی ماست که هرچه سریعتر حملات را قطع کنند.
تروریست‌های النصره شهر ادلب سوریه را تصرف کردند - "ادلب" در 60 کیلومتری "حلب" قرار دارد.
پیام صادقیان دوباره اخراج شد/ پاسخ سرمربی به اعتراض بازیکن معترض - تمرینات تیم فوتبال پرسپولیس در شرایطی پیگیری شد که زمزمه‌هایی مبنی بر کنار گذاشتن چند باره پیام صادقیان از جمع سرخپوشان مطرح شد. این تصمیم درخشان به دنبال اعتراض صادقیان به حجم تمرینات اتخاذ شد.
فیلم: شعر سهراب سپهری را با نوای علیرضا قربانی بشنوید - سخنان کوتاهی از حجت الاسلام زائری درباره بهار را می‌بینید و می‌شنوید. یک ویدئو از طبیعت را در بهار تماشا می‌کنید و در آخر نوای شنیدنی علیرضا قربانی را خواهید شنید؛ ویدئویی بسیار دیدنی از اجرای علیرضا قربانی را می‌شنوید و تماشا می‌کنید. قربانی شعری را سهراب سپهری را خوانده است.
وزیر خارجه آلمان: مذاکرات هسته‌ای مراحل نهایی را سپری می‌کند. - "فرانک والتر اشتاین مایر" این اظهارات را زمان ورود به لوزان سوئیس عنوان کرد.
بیانیه نهایی قرائت می شود؟ چند ساعت تا توافق فاصله مانده؟ - بیانیه نهایی قرائت می شود؟ چند ساعت تا توافق فاصله مانده؟ منابع غربی از آماده شدن توافق می گویند ولی مقامات ایرانی آن را تکذیب می کنند. واکنش ظریف به اظهارات اردوغان: بلندپروازان بهتر است سیاست های مسئولانه تری اتخاذ کنند ظریف: حمله نظامی به یمن فورا متوقف شود در این دور از مذاکرات قرار است چه اتفاقاتی بیفتد؟
چرا عربستان بی‌گدار به آب زد؟/ترکیه‌وقطر بازندگان اصلی تجاوز‌ به‌یمن - تجاوز نظامی عربستان به یمن بر آیند مجموعه ای از متغیرها و عوامل تاثیر گذار در سه سطح داخلی،منطقه‌ای و بین‌المللی است و اگرچه سقوط عدن نقش شتاب زا دراین اقدام داشت اما شواهد موجود نشان می‌دهد‌عربستان از چند ماه پیش در تدارک این تجاوز بوده است.
ابهام در مذاکرات لوزان؛ دو روز مانده به ضرب‌الاجل 31 مارس - «تحقیق و توسعه» و «لغو تحریم‌ها» دو موضوع باقی مانده در گفت‌وگوهای ایران و 1+5 هستند که با توجه به فضای مبهم مذاکرات بعید به نظر می‌رسد تا 31 مارس (11 فروردین) حل و فصل شوند.
رویداد خاموشی در ساعت20:30امشب/چراغ ها به احترام زمین خاموش - خاموشی ساعت؟ تنها از دو کلمه تشکیل شده برایم بسیار جالب و جذاب است که بدانم این خاموشی و ساعت چه ارتباطی با هم می...




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved