چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Wednesday, 6 May, 2015
چگونه سخن بگوییم؟

چگونه سخن بگوییم؟سخن گفتن، کلید ارتباط با دیگران است .
با مردم چگونه «رابطه کلامی‏» بر قرار کنیم؟ آغاز سخنان چگونه باشد که جذاب باشد؟ لحن گفتار، چه تاثیری بر مخاطب ما می‏گذارد؟ کلام، در چه صورت بر دل‏ها می‏نشیند و مقبول طبع قرار می‏گیرد؟ اصلا درباره چه چیز هایی باید سخن گفت و از چه گفتاری و چگونه گفتاری باید پرهیز کرد؟ چه روشی بر محبت و محبوبیت می‏افزاید و چه شیوه‏ای ایجاد تنفر می‏کند؟
اینها همه، سؤال هایی است که به «ادب و آداب گفتار» مربوط می‏شود و شیوه‏های کامیابی در کلام را باید آموخت، تا از طریق رابطه گفتاری، هم دانسته‏ها و خواسته‏های خویش را بهتر بیان کرد، هم بر دیگران تاثیر مثبت گذاشت و هم کلام را پل ارتباطی با دیگران ساخت .
برخی «پرحرف‏» اند .
«حرافی‏» ، گاهی هم سر از «وراجی‏» در می‏آورد . اگر از پرحرفی دیگران خسته می‏شوید، لابد دیگران هم از پرچانگی شما دچار خستگی می‏شوند وبه ستوه می‏آیند . پس، باید از تکرار ملال آور و پرحرفی آزار دهنده پرهیز کرد و ظرفیت طرف و اشتیاقش را برای شنیدن در نظر گرفت .
برخی «بد دهان‏» اند .
بد حرف زدن، زشت گویی، تندی در گفتار، هتاکی و بی حرمتی، از آفات کلام به شمار می‏آید . بسیاری از دوستی‏های دیرین و روابط صمیمی، گاهی به خاطر کلامی نسنجیده و اهانت‏آمیز و تحقیر کننده یا دل آزار، بر هم می‏خورد .
اگر جواب «های‏» ، «هوی‏» است، جواب سخن مؤدبانه هم پاسخ احترام‏آمیز است .
حضرت علی (علیه السلام) فرموده است:
«اجملوا فی الخطاب تسمعوا جمیل الخطاب‏» (۱)
زیبا سخن بگویید و خطاب کنید، تا جواب زیبا هم بشنوید .
گروهی «دهن لق‏» اند .
قدرت رازداری و حفظ اسرار، نشانه کمال است .
آنان که هیچ حرفی را نمی‏توانند نگاه دارند و حتی آنچه را نیز که سفارش شده «به کسی نگویید» ، در اولین فرصت «لو» می‏دهند، قابل اعتماد نیستند و از «محرم راز» بودن درمی‏آیند و وجهه خودشان را از دست می‏دهند .
خیلی «حرف‏های مگو» وجود دارد که باید در صندوق سینه محبوس باشد و به بیرون درز نکند، چه رازهای شخصی، چه امور مربوط به حیثیت و آبروی دیگران، چه اسناد طبقه بندی شده، چه اسرار محرمانه یک نظام و تشکیلات، چه پرونده‏های قضایی و .. . .
پس، باید تمرین کرد که هر حرف را نزد . تازه، بعضی از حرف‏ها هم بی اساس و شایعه است و بازگو کردن آنها، نوعی دامن زدن به شایعات دروغ است واین گناه به شمار می‏رود و به آلوده شدن فضای جامعه می‏انجامد .
باز هم کلامی از حضرت امیر (علیه السلام) که فرموده:
«لا تحدث الناس بکل ما تسمع‏» (۲)
هر چه را می‏شنوی، برای مردم بازگو مکن .
بعضی «خام گفتار» اند .
حرف هم مثل غذا، باید بپزد، دم بکشد، وقتی پخته شد «عرضه‏» گردد .
پختگی سخن به آن است که در ورای آن، اندیشه و درنگ و مصلحت اندیشی و عاقبت نگری باشد .
وقتی حرفی نسنجیده از دهان بیرون پرید، دیگر نمی‏توان عوارض و عواقب و پیامدهای آن را جمع کرد .
مزن بی تامل به گفتار، دم
نکو گو، اگر دیر گویی چه غم؟
خیلی‏ها پشیمان می‏شوند که فلان سخن را چرا گفتند، یا با فلانی چرا آنگونه حرف زدند . آرزو می‏کنند که کاش کمی فکر کرده بودند . ولی، این «حسرت بعدی‏» ، هرگز جای آن «اندیشه قبلی‏» را نمی‏گیرد . در حالی که با لحظه‏ای تدبر، می‏توان جلوی بسیاری از پشیمانی‏ها را گرفت .
پس، «اول اندیشه، و آنگهی گفتار» را از یاد نبریم .
تیر سخنت، به آب شلیک مکن
بیهوده و بی حساب، شلیک مکن
حرف و عمل تو، چون سلاح است و خشاب
هشدار که بی خشاب، شلیک مکن
برخی «دشوارگوی‏» اند .
اگر قلمبه گویی، سخت گفتاری، پیچیده سخن گفتن و سنگین حرف زدن، سبب شود که گوینده با شنونده نتواند «رابطه‏» برقرار کند، از این سخن گویی چه سود؟ تازه، بعضی‏ها به این شیوه می‏بالند!
راحت و روان حرف زدن، یک هنر است، به خصوص آنجا که مخاطبان عام و عوام اند، یا کودکان، یا کم سوادان پای کلام به گوش نشسته‏اند .
پس، باید تمرین کرد که روان و آسان حرف زد، سخنرانی کرد، تدریس نمود، سؤال کرد، جواب سؤال داد، خاطره گفت و مقاله نوشت . یعنی این سهولت در گفتار، در کار معلم و نویسنده و خطیب و واعظ و پرسشگر و جوابگو، یک «هنر» به حساب می‏آید . البته با تمرین هم می‏توان به این مرحله رسید، مثل هنرمند شدن و مهارت در هر رشته و حرفه دیگر .
کسانی «موقع نشناس‏» اند .
مگر هر حرف را، در هر جا، با هر گروه و در هر شرایط باید گفت؟
شناخت این نکته و رمز و راز که در کجا و با که، چه سخنی و با چه لحنی و به چه مقدار باید گفت، چیزی است که در علوم ادبی به آن «بلاغت‏» گفته می‏شود، یعنی مراعات مقتضای حال!
مثلا در مجلس عزا و ختم، شوخی کردن، یا در محفل جشن، سفره دل و غم و غصه را باز کردن، یا با کسی که کم حوصله است‏به جر و بحث نشستن، یا نزد دانای فرزانه‏ای، پرحرفی کردن و توضیح واضحات دادن، یا با آدم ناشناس و غریبه، اسرار را در میان گذاشتن و ... همه اینها البته هر کدام به نوعی نشانه «موقع نشناسی‏» است و این، یعنی پاشیدن بذر در زمین شوره زار، یا آب دادن به درخت‏خشکیده .
باز هم کلام امام علی (علیه السلام):
«لا تتکلمن اذا لم تجد للکلام موقعا» (۳)
اگر زمینه و جای سخن نیافتی، حرف مزن .
گروهی «خجالتی‏» اند .
شرم و حیا نسبت‏به کارهای زشت و گناه، بسیار مقدس و خوب است . اما در مورد کارهای شایسته و حرف‏های خوب و سؤال‏های مفید وپاسخ‏های لازم و اعتراض‏های تکلیفی، نه تنها خوب نیست، بلکه عامل عقب ماندن و مانع خیر و سبب محرومیت است .
ریشه این خجالت، یا تربیت‏خانوادگی و نوع تربیت است، یا احساس حقارت و کمبود است، یا ترس از ریخته شدن آبروست، یا نداشتن تمرین قبلی است، یا هر عامل دیگر .
باید این مشکل را به نحوی حل کرد . داشتن اعتماد به نفس و دل به دریا زدن و سد را شکستن، موفقیت‏های بعدی را در پی دارد . سختی در همان «نوبت اول‏» است .
پس، باید تمرین کرد . هر چند سخت است، ولی با اقدام، آن هراس درونی فرو می‏ریزد و تمرین، سبب می‏شود که مثلا حرف زدن در جمع یا سؤال در کلاس یا خواندن متنی در یک مراسم یا کنفرانس دادن در حضور دیگران و ... برای انسان عادی شود .
آنچه گذشت، نکاتی چند درباره «کلام‏» بود .
یقینا اینها همه مطالب نیست . نه همه مشکلات مطرح شد، نه همه راه حل‏ها .
خوب است کتابهایی که در زمینه «فن خطابه‏» و «آیین سخنرانی‏» و «روش سخنوری‏» و ... نگاشته شده است، بیشتر و دقیق‏تر مطالعه شود، چرا که در آنها رهنمودهای عملی بیشتری برای موفقیت در این زمینه وجود دارد .
حرف زدن، این کار به ظاهر ساده که همگان با آن سر و کار داریم، آن هم از صبح تا شب، در خانه و بیرون، با آشنا و ناآشنا، برای خود فوت و فن خاص دارد . آموختنش هم لازم و مفید نیست . بی جهت نیست که غربی‏ها درباره «آیین سخنرانی‏» کتاب می‏نویسند و شرقی‏ها در زمینه «فن خطابه‏» دست‏به تالیف می‏زنند .
از این روش سود بجوییم تا کلام، پل ارتباطی ما و دیگران شود .
پی‏نوشت‏ها:
۱ . غررالحکم (چاپ دانشگاه)، ج‏۲، ص ۲۶۶ .
۲ . همان، ج ۶، ص ۲۸۱ .
۳ . همان، ج ۶، ص ۲۶۴
منبع : نورپرتال

مطالب مرتبط
وبگردی
ازدواج خانم بازیگر با فوتبالیست اصفهانی/ عکس - درست وقتی که فکر میکنی آنقدر آدم سختی هستی که هیچ کس نمیتونه خالی قلبت رو پر کنه ..زمانیکه سعی میکنی به تنهاییهات فکر نکنی ... وقتی اصلا انتظارش رو نداری.. یکی از راه میرسه ، یکی که هر چی سعی میکنی ازش ایراد بگیری، نمیتونی ..
بهنوش طباطبایی در پشت صحنه میکائیل / تصویر - کامران تفتی با ژست تکراری، در کنار سولماز حصاری و فقیهه سلطانی. دورهمی دوستان در رستوران محمدرضا هدایتی. سارا خوئینی‌ها، علی اوجی ، مهران غفوریان و رضا یزدانی. نگار خانم جواهریان در اختتامیه بخش بین المللی جشنواره فیلم فجر. و جدیدترین عکس نیکی کریمی در جشنواره.
طنز روضه خوانی در یک مجلس به سبک مداحان ! - این واقعیتیست از برخی مراسماتی که من اعتقاد دارم واقعا در اونها چرت و پرت گفته میشه . گرچه موضوع ترحیم هست اما سبک اون بیشتر شبیه مراسمات مداحی اهل بیت و در این قضیه تند روی شده.
طنز سخیف شمعدونی - بر خلاف ادعای کارگردان این سریال ، شاهد بازی‌های اغراق آمیز شخصیت‌ها و شوخی‌های زیاد و بعضا همراه با لودگی آنها هستیم. شوخی‌های بسیار سخیف که در اکثر مواقع با مسخره کردن یکی از شخصیت‌های سریال همراه است.
جانشین پژو ۴۰۵ را بشناسید / تصاویر - شیر پیر صنعت خودرو ایران پژو ۴۰۵ است که امسال در صنعت ما ۲۴ ساله شد و همچنان در جمع فرزندانش حضور دارد اما مدت‌هاست حکمرانی را به خانواده‌اش واگذار کرده اما نه زخمی شده و نه محکوم به جدایی از جمع شیر‌ها‌.
فیلم مسابقه رقص آمریکایی پسران ایرانی در پارک - چند سالی می شود که فعالیت‌های ورزش های خیابانی به صورت رسمی از فدراسیون ورزش‌های آمادگی جسمانی مجوز گرفته است و این ورزش‌ها شیوع و طرفداران زیادی در بین جوانان ایرانی پیدا کرده است. فینال مسابقات رقص آمریکایی در پارک آب و آتش برگزار شد.
روناک یونسی ! تصاویر - سلفی میترا حجار و دوستان. سلفی آقای گامنو (خواننده گروه بروبکس) با درسای فرح‌نیا (بازیگر مجموعه در حاشیه). شیوا طاهری، دوست محترم و وینستون سفید در یک کافه.
بیداد سگ کشی در چین / فیلم + 18 - چندی پیش یک کلیپ تصویری که به صورت مخفیانه فیلم‌برداری شده بود در فضای مجازی منتشر شد. در این کلیپ، سگ‌های بی‌گناه در جلوی چشم یکدیگر با ضربات ممتد باتوم کشته می‌شوند. این افراد سپس پوست سگ‌ها را از بدنشان جدا می‌کنند و آن را به چرم تبدیل می‌کند.
فجیع ترین نوع اعدام داعش / عکس +18 - تروریست های داعش فجیع ترین نوع اعدام را به نمایش گذاشتند: انهدام سر با بلوک سیمانی. به گزارش دیلی میل گروه تروریستی داعش دو مرد را به اتهام قتل سه زن محکوم به اعدام کرد و سر آنها را در ملاء عام با بلوک سیمانی از هم پاشید.
جدال توییتری ظریف با تام کاتن - پنهان شدن در ایالات متحده در حالی که کشورت برای بقا می‌جنگید، نشان شجاعت نیست، بلکه نشانه شخصیت ترسویی است که هنوز هم به چشم می‌خورد.
تهدید هواپیمای ایران توسط جنگنده‌های سعودی / فیلم - دیروز جنگنده‌های رژیم جنایات کار آل سعود هواپیمای مسافربری ایرانی رادر آسمان یمن تهدید کرده وچون راه به جایی نبردند با تخریب برج مراقبت و باند فرودگاه صنعا مانع فرود هواپیمای حامل کمکهای کشورمان شدند.
متین ستوده بازیگر مجموعه میکائیل / تصاویر - همچنین تصویر یکتا ناصر در کنار ریوالدو در برزیل. کفته می‌شود آقای ریوالدو برای بازی در این فیلم 1 میلیون دلار پیش از 3 میلیارد تومان دریافت کرده‌اند!
دسته گل داماد آقای وزیر بعد از یک قل دو قول - تجدید خاطره با سوال از رئیس جمهور ، ماجرای پرادو وبچه پولدارهای مست ، دسته گل داماد آقای وزیر بعد از یک قل دو قول بازی کردن ، معاون وزیر که با سخنش کارگران را در افق محو کرد ، سرتیپ هندی در وزارت نفت ، هدیه جالب برای رفیق چاوز
موزیک ویدئو خارجی‌ها از قلب تهران - این چند نفر اعضای یک گروه موسیقی اهل ونزوئلا هستند. در تهران یک موزیک ویدئو ساختند که در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.
حرکات باورنکردنی راننده مست در اتوبان تهران! - همراهی یک شب خبرنگار با پلیس نامحسوس و واکنش دیدنی رانندگان خودرو با سرعت زیاد و حرکات مارپیچ.
روایت تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو - نامش آرمین بخشی است، ٢٤ساله و تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو در اتوبان همت. آن بامداد دوشنبه که آمد، راحت آمد و سخت رفت، دوستی‌هایشان تمام شد و تنها سیاهی بر جا ماند.
جنجال اپیلاسیون و مجری بی‌بی‌سی فارسی - ستار سعیدی مجری تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در صفحه رسمی خود در توئیتر نوشت: اپیلاسیون هم به کیس‌های پناهندگی اضافه شد.
اشکهای خانزاده در کنار عذرخواهی از مردم - بنابر هماهنگی قبلی ، گزارشگر شبکه خبر امروز بعد از جلسه انضباطی در دفتر باشگاه حاضر شد و با کریم باقری ، محمود خوردبین ، محمدحسین نژاد فلاح و محمدرضا خانزاده به گفت و گو پرداخت که این بازیکن در حین مصاحبه بغض کرد و گریست .
مصاحبه شنیدنی علی دایی در انگلستان - یکی از اعضای هیات مدیره فایل صوتی یکی از جلسه‌ها را در اختیار من قرار داده و اگر بخواهم این فایل را در اختیار مردم قرار بدهم، واقعا معلوم نیست که چه خواهد شد؟!
سلفی آزاده زارعی و نرگس محمدی / تصاویر - عکسی باورنکردنی از فرهاد مجیدی !! بعد از هزارن عکس در رستوران و باشگاه بدنسازی و گردش و تفریح بالاخره یک عکس از فرهاد مجیدی در حال ورق زدن یک کتاب دیده شد.
پربازدیدها
خوشبخت ترین مادران دنیا در کدام کشور زندگی می کنند / وضعیت مادران ایران چه طور است؟ - موسسه "کودکان را نجات دهید"هر ساله وضعیت مادران در کشورهای مختلف را مورد بررسی قرار می دهد.
عبور از تونل توحید ممنوع / شکاف بر پیکره‌ی ستون‌های این تونل - این روزها اگر گذرتان به تونل توحید خورد پای خود را از روی پدال گاز بردارید تا شکاف‌های این تونل را به چشم ببینید.
«سلمان خان» به اتهام قتل راهی زندان شد - «سلمان‌خان»، از معروف‌ترین و محبوب‌ترین ستاره‌های بالیوودی به جرم قتل از سوی دادگاهی در هند به پنج سال زندان محکوم شد.
شبیه‌سازی تراکتور در روز آوردن بنر علیه فردوسی‌پور/جیمی جامپ تدارکات شد! - تمرین تیم فوتبال استقلال در غیاب هاشم بیک‌زاه در کمپ مرحوم حجازی برگزار شد.
دوئل مسی‌ها بدون برنده ماند - تیم‌های مس رفسنجان و مس کرمان در بازی رفت پلی‌آف لیگ دسته یک امروز از ساعت 17 در رفسنجان به مصاف هم رفتند که حاصل کار دو تیم در پایان 90 دقیقه تساوی بدون گل بود.
نیوکمپ، میعاد تقابل دو هم تیمی کاتالان - در دومین دیدار مرحله نیمه نهایی فوتبال لیگ قهرمانان اروپا امشب دو تیم بارسلونا و بایرن مونیخ به مصاف هم می‌روند.
«آرایشگاه زیبا» یاد مرتضی احمدی را زنده می‌کند - سریال «آرایشگاه زیبا» کاری از مرضیه برومند به زودی از شبکه آی‌فیلم بازپخش می‌شود. در این سریال مرتضی احمدی - بازیگر فقید کشورمان - ایفای نقش کرده بود.
باید خدمت سربازی را برای جوانان خوشایند کنیم - رییس سازمان صداوسیما،در دیدار فرماندهان ارتش با بیان اینکه خدمت مقدس سربازی از ضروریات جامعه و یکی از بهترین دوران‌های زندگی جوانان است، یادآور شد: رسانه ملی و ارتش می‌توانند ...
رسانه‌ ملی در خدمت‌ رقیب‌ اصلاح‌طلبان است - گروه سیاسی: یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه رسانه ملی در خدمت جریان رقیب اصلاح طلبان است تاکید کرد: اصلاح طلبان باید با ...
مصمم هستیم به توافق‌خوب با ایران برسیم - گروه بین الملل: مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که در جریان پرونده هسته ای ایران، مصمم به کسب توافق خوب و جامع هستیم.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved