جمعه ۷ فروردین ۱۳۹۴ / Friday, 27 March, 2015
جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌می

جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌میداروسازی از پیشینه‌ای به قدمت تاریخ خود انسان برخوردار است.این رشته‌علمی پس از ظهور اسلا‌م نیز در کنار سایر شاخه‌های علوم بشری، مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار ‌گرفت و قرآن کریم و احادیث خود یکی از سرچشمه‌های اصلی و مهم دانش داروسازی و داروشناسی است که توصیه بر تفحص در خوراکی‌ها، تاکید بر مصرف برخی خوردنی‌ها و پرهیز از برخی دیگر و نیز تقسیم علوم به ادیان و ابدان و اختصاصی بخشی از علوم ابدان به داروسازی، مسلمانان را به فراگرفتن این علم رهنمون ساخت و به دنبال آن طب اسلا‌می وعلوم وابسته به آن از جمله داروسازی در حقیقت و از طریق تتبع علمی در متون اسلا‌می و همچنین بهره‌گیری از منابع یونانی، رومی، هندی، ایرانی و چینی شکل گرفت و آثار طبی مسلمانان از قبیل <قانون> ابن‌سینا، <الصیدنه> بیرونی، <الحاوی و طب منصوری > زکریای رازی و <ذخیره خوارزمشاهی> سید اسماعیل جرجانی دلا‌یل روشنی بر این ادعاست. ‌
داروسازی در اسلا‌م ابتدا با تالیف متونی به نام <فارموکوپه> به رشته جداگانه‌ای از علوم پزشکی تبدیل شد و همراه با آثار دیگری همچون کتاب الا‌دویه، کتاب التشریح، خزائن الا‌دویه، ذخیره‌جات و قرابادین کبیر راه تکامل را پیمود. از ستارگان درخشان این علم در تمدن اسلا‌می، جابربن حیان، زکریای‌رازی، ابوعلی‌سینا، ابوریحان بیرونی، موفق هروی و به دنبال آنان، ابن‌بیطار، ابن رشد، زهراوی، الکندی و ابن زهر را می‌توان نام برد و پیشرفت علوم پزشکی از جمله داروسازی در مغرب زمین، مدیون تلا‌ش‌های این دانشمندان مسلمان بوده است که با ترجمه آثار ارزشمند یونان، ایران، مصر، هندوستان و چین به عربی و تکمیل آنها از طریق اسپانیا، در اختیار دانشمندان مغرب زمین قرار گرفت. ‌
داروسازی در اسلا‌م با نام حکیم محمدبن زکریای رازی (۲۱۳ ق) که کشف‌الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) هم منسوب به اوست، عجین شده است. رازی از میان نزدیک به ۲۷۰ اثر مکتوب، بیش از ۱۰۰ اثر خود را به علوم پزشکی و داروسازی اختصاص داده است، که کتاب <الحاوی> او در داروسازی از جایگاه مهم در علوم و تمدن اسلا‌می برخوردار است. این اثر که در باب کلینیک، شرح حال و نقد آرای جالینوس و بقراط و تکیه بر علا‌ئم بالینی و پرهیز از ذهن‌گرایی در قرن سوم و چهارم هجری و در ۲۲ مجلد و به زبان عربی به رشته تحریر درآمده است، بزرگترین اثر طبی و دارویی و در واقع یک دایره‌المعارف پزشکی و شاید بزرگترین دایره‌المعارف طبی جهان به شمار می‌آمده است.
آثار طبی رازی به ویژه کتاب <الحاوی> را یکی از راه‌های انتقال طب اسلا‌می و علوم وابسته به آن به اروپا باید شمرد. این اثر که به ‌continens شهرت یافته، پس از چهارصد سال از تاریخ جمع‌آوری و تدوین آن به دست شاگردان رازی و به همت ابن عمیده وزیر رکن الدوله، برای اولین بار در ایتالیا به لا‌تین ترجمه و سپس ترجمه‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی آن به عمل آمد و تا اواخر قرن پانزدهم میلا‌دی در سوربن تدریس وهمراه با دیگر آثار او در داروسازی تا قرن ۱۸ میلا‌دی، از متون ارزنده پزشکی در دانشگ‌ا‌ه‌های مغرب زمین به شمار می‌آمد. ‌
با توجه به جایگاه خاص علوم پزشکی به ویژه داروسازی در اسلا‌م استحکام نظام پزشکی و نظارت بر امر داروسازی و ارزیابی داروسازان که بخشی از سوگندنامه بقراط را به خود اختصاص داده است، از امور مهم در تمدن و تشکیلا‌ت اسلا‌می محسوب می‌گردید. چنانکه در متون تاریخی آمده است که در دوره معتصم عباسی (۲۷۷-۲۱۸ق) به دستور خلیفه، زکریا طیفوری پزشک به ارزیابی عملکرد داروسازان پرداخت. طیفوری در آغاز، با بیان اینکه <یوسف لقوه کیمیایی روزی به مامون گفت: <همانا که آفت کیمیا ‌[ شیمی‌] داروسازانند، زیرا داروساز کسی است که آدمی هر چه از او خواهد، داشته یا نداشته، ادعا می‌کند که دارد و در هر حال او را چیزی می‌دهد>، با طب دارویی گمنام، داروسازان را مورد آزمایش قرار داد.
همچنین در این باره آمده است که داروها و شربت‌ها، طبیعت‌ها و مزاج‌های گوناگون دارد و باید که درمان درحد خاصیت هر یک از آنها صورت گیرد. زیرا برخی از آنها برای بیماری و مزاج نیکوست، ولکن اگر چیزی بدان بیفزایند، آن را از خاصیت بیرون کنند و ناچار به بیمار زیان برساند. پس برایشان واجب است که خدای عزوجل را در این کار در نظر گیرند و بر محتسب است که آنان را بیم دهد و اندرز گوید و از مجازات و کیفر بترساند و داروهای آنان را هر هفته بازرسی کند.
سید مهدی جوادی
منبع : روزنامه اعتماد ملی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ووچک , ازدواج پسران ایرانی , تقوایی , صلاخیت , جذب دانشجو , دانلود کروم برای اندروید , شوینده شیمیایی , استرپتوکوک , بندرترکمن , شبلدنیذلتشی , شهید بهشتی , نماینده مخالف , هنرمند قمی , گپ خواندنی , جانم , عزت الله انتظامی , لنز تماسی , کریم , شفیعی , سوسن حسنی دخت ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
بررسی روند ۵ ساله صادرات و واردات سنگاپور با ایران بر حسب گروه‌های کالایی(۲) , نژادهای مرغ , فضای بازی , اختلال اضطراب فراگیر , درک توأم با هم‌فهمی , شهرهای تفرجگاهی و ییلاقی , ندا رسید به جان‌ها ز خسرو منصور , افشاریان و قاجاریه , سیاست , پاتوفیزیولوژی تغذیه (۳) , کاردانی مردم‌شناسی , اریترونیوم زرد , چارت‌های اخباری , فیلترهای خاکستری , بیماری بومی در جانوران , طالشی‌ها , وضعیت موجود آموزش‌های نظری و عملی , عوارض , مراحل نیاز به رژیم غذائی خاص , حکایت مرد بت پرستی که بت را خطاب میکرد و خدا خطابش ر... , خانوار معمولی , اهداف برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی , پرخاش , رودخانهٔ فهلیان، ممسنی , ماده هفدهم , قصه‌ی عطاری کی سنگ ترازوی او گل سرشوی بود و دزدیدن ... , جدول PQLI در چند کشور , خوراک مرغ به طرز ایتالیائی , سیستان و بلوچستان , الکل(۲) ,

وبگردی
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
کریمی: صد سال دیگر نامردها را نمی بخشم - فیروز کریمی سرمربی ملوان در مصاحبه نوروزی با ورزش سه اعلام کرد کسانی که او را خانه نشین کردند را نمی بخشد.
دلیل اظهارات توهین‌آمیز اردوغان علیه ایران چیست؟ - در حالی که جنگنده های عربستان سعودی و شماری دیگر از کشورهای منطقه از روز گذشته تاکنون مشغول بمباران کردن یمن هستند، رئیس جمهور ترکیه فرصت را مناسب دیده تا به اتهام زنی علیه ایران بپردازد. وی در حالی از تلاش ایران برای سلطه بر منطقه سخن گفته و از آن انتقاد می کند که خود طی چند سال اخیر، مهمترین عامل جنگ افروزی در کشورهای مختلف خاورمیانه بوده است.
بازوبندهای مشکی بازیکنان امید ایران به یاد خبرنگاران فقید ورزشی/ ایراد ناظر AFC به عدم پخش بازی در تلویزیون‌های جایگاه VIP - بازیکنان تیم فوتبال امید ایران به خاطر درگذشت دو خبرنگار فقید ورزشی بازوبندهای مشکی بر بازو بستند.
منصوریان: ناصرخان! ای کاش بودی و این روزها را می‌دیدی/گاهی چقدر زود دیر می‌شود - سرمربی تیم فوتبال نفت تهران گفت: ای کاش ناصر حجازی زنده بود و این روزها را می‌دید که من چقدر برای موفقیت تلاش می‌کنم اما متأسفانه گاهی خیلی زود دیر می‌شود.
رهبر اقلیت دموکرات‌های سنا در انتخابات سال 2016 شرکت نخواهد کرد - تصمیم غیر‌منتظره "هری رید" آینده دموکرات‌ها را در سنا در پرده‌ای از ابهام قرار داده‌است.
گزارش زنده؛ ایران 0 - فلسطین 0 - تیم ملی امید ایران امروز در دومین بازی دور مقدماتی المپیک به مصاف تیم ملی فلسطین می رود.
نفت عامل اصلی جنگ است - طلای سیاه، سیاست داخلی و نزاع بین المللینفت عامل اصلی جنگ استکشورهای نفت خیز نه تنها دارای مولفه های مشترک در عرصه سیاست داخلی هستند، بلکه در حوزه سیاست خارجی نیز دارای رفتارهای نوعا مشابهی هستند.
الهه احمدی به مدال طلا رسید - الهه احمدی در تورنمنت بین المللی اروپا به مدال طلا رسید و نجمه خدمتی نقره گرفت.
جنگ در یمن به چه معنا است؟ - ممکن است جنگ در یمن در شرایط فعلی ضربه ای به عرضه انرژی در خارج از خاورمیانه وارد نکند اما مسائلی به مراتب مهمتر...
تمام تحریم‌ها باید یکجا لغو شوند/ اوباما می‌خواست توپ را به زمین ایران بیندازد - خطیب موقت نمازجمعه تهران گفت: دولتی موفق است که از متن مردم باشد و از مستضعفین فاصله نگیرد و از پابرهنگان بی‌خبر...




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved