سه شنبه ۹ تیر ۱۳۹۴ / Tuesday, 30 June, 2015
جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌می

جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌میداروسازی از پیشینه‌ای به قدمت تاریخ خود انسان برخوردار است.این رشته‌علمی پس از ظهور اسلا‌م نیز در کنار سایر شاخه‌های علوم بشری، مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار ‌گرفت و قرآن کریم و احادیث خود یکی از سرچشمه‌های اصلی و مهم دانش داروسازی و داروشناسی است که توصیه بر تفحص در خوراکی‌ها، تاکید بر مصرف برخی خوردنی‌ها و پرهیز از برخی دیگر و نیز تقسیم علوم به ادیان و ابدان و اختصاصی بخشی از علوم ابدان به داروسازی، مسلمانان را به فراگرفتن این علم رهنمون ساخت و به دنبال آن طب اسلا‌می وعلوم وابسته به آن از جمله داروسازی در حقیقت و از طریق تتبع علمی در متون اسلا‌می و همچنین بهره‌گیری از منابع یونانی، رومی، هندی، ایرانی و چینی شکل گرفت و آثار طبی مسلمانان از قبیل <قانون> ابن‌سینا، <الصیدنه> بیرونی، <الحاوی و طب منصوری > زکریای رازی و <ذخیره خوارزمشاهی> سید اسماعیل جرجانی دلا‌یل روشنی بر این ادعاست. ‌
داروسازی در اسلا‌م ابتدا با تالیف متونی به نام <فارموکوپه> به رشته جداگانه‌ای از علوم پزشکی تبدیل شد و همراه با آثار دیگری همچون کتاب الا‌دویه، کتاب التشریح، خزائن الا‌دویه، ذخیره‌جات و قرابادین کبیر راه تکامل را پیمود. از ستارگان درخشان این علم در تمدن اسلا‌می، جابربن حیان، زکریای‌رازی، ابوعلی‌سینا، ابوریحان بیرونی، موفق هروی و به دنبال آنان، ابن‌بیطار، ابن رشد، زهراوی، الکندی و ابن زهر را می‌توان نام برد و پیشرفت علوم پزشکی از جمله داروسازی در مغرب زمین، مدیون تلا‌ش‌های این دانشمندان مسلمان بوده است که با ترجمه آثار ارزشمند یونان، ایران، مصر، هندوستان و چین به عربی و تکمیل آنها از طریق اسپانیا، در اختیار دانشمندان مغرب زمین قرار گرفت. ‌
داروسازی در اسلا‌م با نام حکیم محمدبن زکریای رازی (۲۱۳ ق) که کشف‌الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) هم منسوب به اوست، عجین شده است. رازی از میان نزدیک به ۲۷۰ اثر مکتوب، بیش از ۱۰۰ اثر خود را به علوم پزشکی و داروسازی اختصاص داده است، که کتاب <الحاوی> او در داروسازی از جایگاه مهم در علوم و تمدن اسلا‌می برخوردار است. این اثر که در باب کلینیک، شرح حال و نقد آرای جالینوس و بقراط و تکیه بر علا‌ئم بالینی و پرهیز از ذهن‌گرایی در قرن سوم و چهارم هجری و در ۲۲ مجلد و به زبان عربی به رشته تحریر درآمده است، بزرگترین اثر طبی و دارویی و در واقع یک دایره‌المعارف پزشکی و شاید بزرگترین دایره‌المعارف طبی جهان به شمار می‌آمده است.
آثار طبی رازی به ویژه کتاب <الحاوی> را یکی از راه‌های انتقال طب اسلا‌می و علوم وابسته به آن به اروپا باید شمرد. این اثر که به ‌continens شهرت یافته، پس از چهارصد سال از تاریخ جمع‌آوری و تدوین آن به دست شاگردان رازی و به همت ابن عمیده وزیر رکن الدوله، برای اولین بار در ایتالیا به لا‌تین ترجمه و سپس ترجمه‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی آن به عمل آمد و تا اواخر قرن پانزدهم میلا‌دی در سوربن تدریس وهمراه با دیگر آثار او در داروسازی تا قرن ۱۸ میلا‌دی، از متون ارزنده پزشکی در دانشگ‌ا‌ه‌های مغرب زمین به شمار می‌آمد. ‌
با توجه به جایگاه خاص علوم پزشکی به ویژه داروسازی در اسلا‌م استحکام نظام پزشکی و نظارت بر امر داروسازی و ارزیابی داروسازان که بخشی از سوگندنامه بقراط را به خود اختصاص داده است، از امور مهم در تمدن و تشکیلا‌ت اسلا‌می محسوب می‌گردید. چنانکه در متون تاریخی آمده است که در دوره معتصم عباسی (۲۷۷-۲۱۸ق) به دستور خلیفه، زکریا طیفوری پزشک به ارزیابی عملکرد داروسازان پرداخت. طیفوری در آغاز، با بیان اینکه <یوسف لقوه کیمیایی روزی به مامون گفت: <همانا که آفت کیمیا ‌[ شیمی‌] داروسازانند، زیرا داروساز کسی است که آدمی هر چه از او خواهد، داشته یا نداشته، ادعا می‌کند که دارد و در هر حال او را چیزی می‌دهد>، با طب دارویی گمنام، داروسازان را مورد آزمایش قرار داد.
همچنین در این باره آمده است که داروها و شربت‌ها، طبیعت‌ها و مزاج‌های گوناگون دارد و باید که درمان درحد خاصیت هر یک از آنها صورت گیرد. زیرا برخی از آنها برای بیماری و مزاج نیکوست، ولکن اگر چیزی بدان بیفزایند، آن را از خاصیت بیرون کنند و ناچار به بیمار زیان برساند. پس برایشان واجب است که خدای عزوجل را در این کار در نظر گیرند و بر محتسب است که آنان را بیم دهد و اندرز گوید و از مجازات و کیفر بترساند و داروهای آنان را هر هفته بازرسی کند.
سید مهدی جوادی
منبع : روزنامه اعتماد ملی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
امید و ارزو , طرح اسکناس , اعلان قرمز , القزاز , فناوری و صنعتی , سخنگوی وزارت ارشاد , همسر یابی , چمیونز لیگ , افراطیون , جهنگوی , شهردار اصفهان , بافت مو , جنگنده های اسرائیلی , طرح های حمایتی , جنگنده‌های اسرائیلی , نمایشگاه صنعت , نمایشگاه صنایع دستی , ارایشگران , لیگ برتر تنیس روی میز , پایه اول متوسطه , فروشگاه های زنجیره ای , لرد وست , اشتایگر , قاضی میر سعید , نصب آگهی , عبدالرحمان سی ساکو , مچ دست , مولکول آب , دلالی , رافال , سیمای سفارتی , آنتی ران , قدیمی ها , یور وب , فرزندان پسر , نگاه انحصارگر , زوج جوان , ابراهیم رزاقی , پایان، , کردلو , اوضاع فاجعه بار نوار غزه , روزنامه ترکیه , جاذبه های گردشگری , موزه اینترنتی , دیسکاوری , بد غذا , صادق لاریجانی , یارانه ای , سنگ قبر , ژابی آلونسو , تجهیزات حفاظتی , اندیشمندان , کودک‌آزاری , نابرده رنج , برنامه سایت , نلسون , خبر ورزشی آنلاین , طرح آمریکا , تکواندو قهرمانی , گوانتاناکو , اعزام به عتبات , هندیجان , اوضاع یمن در جنگ , صدای محیط , بارسونا , آتشفشان , فراموش شدگان , اقتصاد درمان , دین در رسانه , اسیر در یمن , سعید آتانی , مرز سوریه , دوچندان , خونچمن , مظنونان , قاچاق طلا , بانوان محجبه , جاذبه های مالزی , رازج , نظریه پردازی , نفرات برتر دارت , استفاده جنسی , ملکه سوئد , میگو پلو با سبزیجات , خالد الفواز , فنر باغچه , اسرای لبنانی , ایمان پاک , انباشته , پابلو اسوالدو , سارق منزل , امکانات درمانی , تلقیح مصنوعی , انتقال پیکر , نفس بکش , معاون نصرالله , باشگاه خیرنگاران , آموزش بافت تل مو , اردوی امارات , حضرت فاطمه زهرا ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
حلیم حُلَیره , میبد، استان یزد , تنگ هرایرز، روستای هرایرز، شیراز , اندازه‌گیری وزن ایده‌‌آل یا هدف , منوچهر مطیعی تهرانی , سکتهٔ مغزی , جدول آثار طبیعی ملی ایران , رخ سوی خرابات نهادیم دگربار , اصول ۱۴گانهٔ راهنمائی , کرومولین سدیم - CROMOLYN SODIUM , هموسیدوز ایدیوپاتیک ریه , شواهد اصلی برای برنامهٔ حرکتی (۲) , طراحی گرافیک چیست؟ , ویژگی‌های موسیقی پس از ۱۹۵۰ (۳) , روش مصاحبه , قصه‌ی مسجد اقصی و خروب و عزم کردن داود علیه‌السلام ... , فرآیندهای رمزی (Symbolic Processes) , بیا هر کس که می خواهد که تا با وی گرو بندم , زردی و ارزیابی فونکسیون کبد , ترکبن طبقا عن طبق مولائی ,

تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تصاویر سال 2014 - تصاویر سال 2014 بخش خبری جهان به انتخاب telegraph
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
تجمع مردم برای دیدن عطاران و تنابنده / تصاویر - حضور محسن تنابنده و رضا عطاران در سینما قدس و آزادی با استقبال مخاطبان همراه شد.
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر اینستاگرامی - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
تولد نوزاد 110 ساله عجیب الخلقه! / عکس - کودکی عجیب الخلقه در بنگلادش متولد شده است که کارشناسان سن بدنی او را 110 سال تخمین زده اند. اطلاعات پزشکی دقیقی از این کودک منتشر نشده است.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
یک لحظه فوق العاده در جشن حافظ / عکس - امير جعفرى و همسرش ريما رامين فر ، پس از اعلام نام ريما رامين فر به عنوان بهترين بازيگر كمدى زن
تصاویر فرش قرمز جشن سینمایی حافظ - عکسهای بازیگران و هنرمندان در مراسم فرش قرمز پانزدهمین جشن سینمایی حافظ
پانزدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی حافظ / تصاویر - پانزدهمین جشن حافظ که به تولیدات سینما و تلویزیون ایران می‌پردازد،شامگاه سه شنبه در تالار بزرگ وزارت کشور گزارش تصویری
مراسم ازدواج سام درخشانی / تصاویر - سام درخشانی بالاخره ازدواج کرد و ایندفعه خودش این موضع را در اینستاگرامش مطرح کرد و جایی برای شک و شبهه باقی نگذاشت.
فیلمی حیرت انگیز از تولد در کف دست! - ایندیپندنت تصاویری از یک تولد خارق العاده را به نمایش گذاشته است که دیدن آن را نباید از دست داد.
رونمایی از ستاد عملیات مقابله با بانوان تماشاگر - در سی و یکمین به اضافه تابناک، به سراغ بازی تیم ملی والیبال ایران و آمریکا و حضور بانوان رفتیم و از ستاد عملیات مقابله سخت با حضور بانوان در بازی ایران-آمریکا با سند و مدرک رونمایی کردیم.
ویدئو / حمله با چوب امید نوروزی - حمله او به سمت داوران و مسوولان برگزاری مسابقات چهره بدی از این قهرمان ساخت، اگر چه شاید وقتی ماجرا واکاوی شود، موارد دیگری از پشت پرده این ماجرا مشخص شود و به این برسیم که در بروز این اتفاق فقط امید مقصر نیست و افرادی که چند ماه پیش در یک نشست خصوصی وعده داده بودند که دیگر اجازه ندهند این کشتی‌گیر به روی تشک بیاید، کمتر از امید مقصر نیستند.
پربازدیدها
گاهی خنده، گاهی گریه - الناز حبیبی، بازیگر جوان تلویزیون این روزها در نقش بهار در سریال «دردسرهای عظیم 2» حضور یافته و ایفاگر یکی از نقش‌های اصلی است. او تاکنون در چند سریال ...
ظریف امروز در وین با کری و لاوروف دیدار می کند - وزیرخارجه کشورمان در سفر مجدد به وین گفتگوهای خود را با دیدارهای دوجانبه با همتایان آمریکایی و روس خود از سر می گیرد.
بازیگر باید مشتری‌های خود را حفظ کند - جواد عزتی همان لطیف سریال تلویزیونی «دردسرهای عظیم 2» است که این روزها همزمان با پخش از شبکه سه، مراحل تصویربرداری را پشت سر می‌گذارد.
آذری: ماه پشت ابر نمی ماند/پول میلیاردی نداریم بدهیم - مدیرعامل باشگاه ذوب آهن گفت: قرارداد بازیکنان را با مبلغ معقولی تمدید کرده و به هیچ بازیکنی پول میلیاردی ندادیم.
بازرسی از سایتهای نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای قابل حل است - پروفسور «فرهنگ جهان‎پور» استاد دانشگاه آکسفورد، بازرسی های مدیریت شده را عاملی برای محدود کردن دسترسی آژانس به سایت های ایران تلقی کرده و آن را چالشی بر سر راه مذاکرات هسته ای نمی داند.
ایرانی‌ها قصد دارند امتیازات بیشتری از دولت اوباما بگیرند - سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل گفت ایرانیها می دانند امتیازاتی که از آمریکا می گیرند تمامی ندارد و قصد دارند در چند روز آتی نیز چند امتیاز دیگر بگیرند.
تمرین دیروز استقلال، تلخی های گذشته را شیرین کرد/ برای تیم ملی دلتنگ نیستم - مهدی رحمتی دروازه بان تیم فوتبال استقلال گفت: یکسال گذشته برای تلخ بود، ولی تمرین روز گذشته استقلال، تلخی ها را به شیرینی تبدیل کرد.
در صورت شکست گفتگوهای هسته‌ای، قدرتهای جهانی گزینه‌ای مقابل ایران ندارند - به باور نگارنده مطلب آسوشیتد پرس اگر گفتگوهای هسته‌ای ایران با شکست روبرو شود، سایر گزینه‌ها برای کنترل برنامه هسته‌ای ایران طرفدار ندارد.
تحصیل بزرگسالان تا ششم دبستان با «سوادآموزی» و تا دیپلم با «آموزش از راه دور» - ۱۷۲۲ مدرسه آموزش از راه دور در کشور وجود دارد که وظیفه ارائه خدمات آموزشی از کلاس هفتم تا مدرک دیپلم به افرادی که سالهاست درس را کنار گذاشته‌اند، به عهده دارند.
شیبانی سکوت 8 ساله‌اش را شکست/ "سه بار از ریاست بانک مرکزی استعفا دادم" - رییس کل کم حرف بانک مرکزی در دولت هشتم و نهم سرانجام بعد از هشت سال سکوت خود را شکست و کمی از خاطراتش گفت.