پنج شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۴ / Thursday, 28 May, 2015
چرا صدام به ایران حمله کرد

چرا صدام به ایران حمله کردصدام هنگامی‌به قدرت رسید كه اوضاع بین‌المللی و منطقه‌ای برای دستیابی به اهدافش كاملا‌ مساعد بود; از نظر بین‌المللی، غرب در پی سرنگونی ژاندارم وفادار خود، محمدرضا پهلوی و پیروزی انقلا‌ب اسلا‌می، منافع خودرا بیش از پیش درخطر می‌دید. كشورهای منطقه نیز با خطر صدور انقلا‌ب اسلا‌می‌ایران روبه رو بودند. از نظر داخلی، صدام با قساوت و بی‌رحمی، پایه‌های قدرت خود را تثبیت می‌كرد و قصد داشت با درآمد هنگفت نفت و ارتشی آماده و مجهز و همچنین، منابع نظامی‌و مالی روبه رشد (۲۸ میلیارد دلا‌ر ذخیره ارزی)، عقده جاه‌طلبی بی‌حد و حصر خود را هرچه بیشتر ارضا كند.
در این حال، دولت‌های منطقه و آمریكا نیز بی‌میل نبودند كه فردی همچون صدام، جمهوری اسلا‌می‌ایران را كه با ارتشی ضعیف و از هم پاشیده، وضعیت سیاسی متشنجی داشت و درگیر اختلا‌فات داخلی بود، تنبیه كنند. افزون بر این، انعقاد قرارداد كمپ دیوید و انزوای سیاسی مصر و سادات در جهان عرب موجب شد كه مصر‌ و نه فقط جمال عبدالناصر‌ نقش سنتی خود را به عنوان رهبر جهان عرب از دست بدهد و این موضوع، فرصتی طلا‌یی برای صدام فراهم كرد تا عراق را جانشین مصر كند. از سوی دیگر، انقلا‌ب اسلا‌می‌ایران و شعارهای آنكه محتوای ضدامپریالیستی و ضد صهیونیستی شدیدی داشت رقیبی برای ایدئولوژی بعثی عراق و شعارهای آن در جهان عرب محسوب می‌شد. در چنین شرایطی و با در نظر گرفتن شخصیت صدام و انگیزه جاه‌طلبی و خود بزرگ‌بینی وی كه در پی گسترش قدرت و حوزه نفوذ خود به خارج از عراق بود، حمله به ایران مناسب‌ترین وسیله برای تامین هم زمان این اهداف به شمار می‌رفت. به نظر صدام‌ با توجه به دركی كه از توازن قوا میان عراق و ایران داشت‌ حمله به ایران سریع و قاطع و كوتاه‌مدت بود، نه جنگی طولا‌نی و چند ساله.به عقیده وی، ارتش عراق در مدت كوتاهی می‌توانست ایران را به سختی شكست داده و اهداف پیش‌بینی شده خود را تامین كند. بدین‌ترتیب، صدام قصد داشت با پیروزی چشم‌گیر و قاطع نظامی‌بر ایران، اهداف دیگر خود را تامین كند.
● جبران عقده حقارت تاریخی
امضای قرارداد الجزایر با وجود مزایای فوق‌العاده آن، برای صدام سخت ناراحت‌كننده بود. او با جاه‌طلبی، در مورد قدرت و پیشرفت عراق مبالغه‌گویی می‌كرد، اما با امضای این قرارداد ناچار شد، در مقابل خواست ایران كه پیوسته خواهان استقرار حاكمیت خود در ساحل شرقی شط‌العرب بود، تسلیم شود و این امر برای او گران تمام شد، به ویژه اینكه هیچ یك از زمامداران گذشته عراق حاضر نشده بودند به چنین توافقی تن دهند.
صدام برای اقناع افكار عمومی‌عراق و جهان عرب كه امضای قرارداد الجزایر را نشانه ضعف او در برابر قدرت ایران می‌دانستند، در اولین فرصت مناسب، قرارداد را لغو كرد. وی در سخنرانی‌های پیش از جنگ و در جریان حمله به ایران، همواره اعتراض می‌كرد كه جنگ را برای لغو قرارداد الجزایر و استقرار دوباره حاكمیت عراق بر اروندرود (شط‌العرب) آغاز كرده است. در واقع، صدام كوشید تا خاطره این تسلیم را با پیروزی قاطع و سیع خود بر ایران جبران كند. صدام در سخن‌رانی‌های خود (حتی پس از پایان جنگ) از هیچ فرصتی برای جلوه دادن پذیرش قرارداد الجزایر در آن مقطع تاریخی فروگذار نكرد. او علت امضای قرارداد را اتمام ذخایر مهمات عراق ذكر می‌كرد و معتقد بود كه این اقدام، فرصتی برای وحدت ملی و نجات ارتش و كشورش فراهم آورد، آنچنان كه گفت: این تصمیم به ملت ما فرصتی داد تا انقلا‌ب خود را به اجرا بگذارد و به سطح بالا‌تر قدرت، پیشرفت و ترقی برسد، عاملی كه افتخارات و حق حاكمیت عراق را محفوظ نگه داشت...
● آرزوی احراز مقام رهبری در منطقه
كسب مقام رهبری در منطقه برای صدام و دولت حاكم بر عراق، قدرت و اقتداری در پی داشت و باعث فراملی شدن نفوذ آنها می‌شد. صدام هیچ‌گاه نیت كسب نفوذ منطقه‌ای را پنهان نمی‌كرد. وی در مارس ۱۹۷۹ میلا‌دی، با تبلیغات بسیار، اجلا‌س وزیران خارجه عرب را درعراق برگزار كرد و در سخنان خود گفت كه دیگر جایی برای بی‌طرفی در منطقه باقی نمانده است. صدام خود را مسئول اجرای پان عربیسم می‌دانست و اندكی پس از شروع جنگ، خود را سخنگوی ملت عرب خواند و اعلا‌م كرد كه از جمله اهدافش، برگردان مالكیت جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و كوچك به اعراب است. همچنین، صدام ابتدا به صورت نمایشی به مخالفت با سادات و پیمان كمپ دیوید پرداخت تا بتواند خود را در میان اعراب، فردی لا‌یق جلوه دهد و سپس برای جلب نظر مساعد آمریكایی‌ها نسبت به پذیرفتن ژاندارمی‌عراق در منطقه، حمله شوروی به افغانستان را محكوم كرد. روزنامه تایمز لندن در ۱۷ ژوئن ۱۹۸۰ میلا‌دی (۲۷ خرداد۱۳۵۹) از دیدار برژینسكی با صدام حسین پرده برداشت و مجله ایت ویز در ۱۱ اكتبر ۱۹۸۰ میلا‌دی (۱۹ مهر ۱۳۵۹) چنین نوشت:
برژینسكی پس از سفر محرمانه خود به بغداد در اوال ماه مه سال جاری (۱۹۸۰) در یك مصاحبه تلویزیونی گفت: ما تضاد قابل ملا‌حظه‌ای بین ایالا‌ت متحده و عراق نمی‌بینیم. ما معتقدیم عراق كه تصمیم به استقلا‌ل (یعنی استقلا‌ل از شوروی) دارد، در آرزوی امنیت خلیج عربی است و تصور نمی‌كنیم كه روابط آمریكا و عراق سست گردد. روزنامه كریستین ساینس مونیتور چاپ آمریكا نیز درباره یكی از جلسات سری دولت عراق، كه دو ماه پس از سرنگونی حكومت شاه تشكیل شده بود نوشت:
«در آن جلسه، بعد از بحث و بررسی پیرامون نقش شاه و رابطه آن با آمریكا در دفاع از منافع غرب و ژاندارمی‌خلیج فارس، مطرح شد كه در حال حاضر رژیم نوپای ایران با از بین رفتن ارتش و تاسیسات اصلی آن، قادر به انجام این نقش نخواهد بود و عراق تنها كشوری است كه با استفاده از این موقعیت می‌تواند خلا‌ ایجاد شده را پر نماید و این كار باید برنامه‌ریزی، دقت، سرعت و مداومت انجام گیرد.»
صدام قصد داشت با شكست سریع ایران، از یك سو به آمریكا نشان دهد كه تنها او می‌تواند در منطقه، ایران را مهار كرده و امنیت مورد نظر غرب را در خلیج فارس برقرار كند و از سوی دیگر، با طرح شعارهایی نظیر «نبرد قادسیه» می‌خواست به كشورهای منطقه بفهماند كه آنها برای بقای خود در برابر تهدیدهای جمهوری اسلا‌می‌ایران مدیون قدرت او هستند و اوست كه حرف اول را در مسائل منطقه‌ای و به ویژه امور عرب می‌زند.
● رقابت عقیدتی (ایدئولوژیك)
یكی از اهداف فرعی صدام برای تجاوز به ایران اسلا‌می، رقابت ایدئولوژیك با انقلا‌ب اسلا‌می‌ایران بود. صدام به ایدئولوژی حزب بعث معتقد بود و قهرمان تحقق آن به شمار می‌رفت. این ایدئولوژی با طرح شعارهایی چون: وحدت جهان عرب، سوسیالیسم، ناسیونالیسم عربی و غیره در پی متحد ساختن اعراب و جلب توجه آنان به رهبری حزب بعث عراق بود در مقابل، انقلا‌ب اسلا‌می‌ایران و شعارهای اسلا‌می‌آن جاذبه بیشتری برای ملت‌های عرب داشت و رقیبی سرسخت برای ایدئولوژی بعثی محسوب می‌شد لذا صدام حسین ناچار بود برای تحقق اهداف خود و تثبیت ایدئولوژی بعثی، به رویارویی با انقلا‌ب اسلا‌می‌ایران و اصول و مبانی آن بپردازد.
● تصرف مناطق نفت‌خیز خوزستان
نوك پیكان حملا‌ت عراق، متوجه منطقه خوزستان بود. اشغال این منطقه برای عراق چند فایده در بر داشت. اول اینكه عراق با اشغال خوزستان می‌توانست مرز دریایی خود را به میزان زیادی گسترش داده و نفوذ خود را به راحتی در خلیج فارس وسعت بخشد، و دوم اینكه منطقه بسیار حاصل خیز خوزستان دارای معادن عظیم نفت و گاز بود و اشغال چنین سرزمینی، هم باعث نفوذ شدید عراق در بازار نفت می‌شد و هم می‌توانست در سرنگونی نظام نوپای ایران نقشی حیاتی داشته باشد.
● جلوگیری از پیدایش انقلا‌ب اسلا‌می‌در عراق
عراق با حمله به ایران می‌توانست توجه خود را از مسائل داخلی كشور به خارج معطوف كند انقلا‌ب اسلا‌می‌با شعار حاكمیت اسلا‌م بر سراسر كره زمین به پیروزی رسیده بود. طبیعی بود كه نخستین مراكزی كه از نظر ایدئولوژیك مورد توجه انقلا‌ب اسلا‌یم قرار می‌گرفت كشورهای همسایه بودند در میان همسایگان ایران، كشور عراق با داشتن ۶۲ درصد شیعه، خطر را بیش از دیگر كشورها احساس می‌كرد. خطری كه باعث بروز تظاهرات و راهپیمایی‌ها و دیگر حركت‌های اعتراض‌آمیز مردمی‌به رهبری آیت‌الله صدر شده بود. سركوب این حركت‌ها و اعدام شهید صدر و خواهرش، می‌توانست موجب خصومت میان مردم و حكومت بعثی را افزایش دهد. صدام، احتمالا‌ به این موضوع می‌اندیشید كه حمله به ایران و تضعیف ‌تحقیر یا سرنگونی آن، هم منبع خطر را تضعیف یا نابود می‌كند و هم مردم عراق متوجه یك دشمن خارجی می‌شوند و برای حفظ وحدت ملی از حركت‌های اعتراض‌آمیز نسبت به حكومت بعثی دست برمی‌دارند.

منبع : روزنامه حیات نو

مطالب مرتبط
فیلم زنده سوزاندن ‎مسلمانان آفریقای مرکزی +18 - جنایت زنده سوزاندن انسانهای بی گناه در سکوت سردمداران حقوق بشر و بی‌توجهی خود انسانها به یکدیگر هنوز ادامه دارد . این ویدئو به جنایت مسیحیان آفریقای مرکزی در حق مسلمانان این کشور نسبت داده شده است.
آیین نکوداشت جمشید مشایخی - آیین نکوداشت جمشید مشایخی پیشکسوت سینما ،تئاتر و تلویزیون شامگاه چهارشنبه با حضور هنرمندان ،ورزشکاران و دوستداران هنر در دانشگاه شهید بهشتی تهران برگزار شد.
هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
همسرم بهترین انتخاب برای من بود / تصویر - گروه هنری-رسانه‌ها: از روزهایی که نخستین آلبوم رسمی رضا صادقی در بازار موسیقی کشور منتشر شد، زمان زیادی می گذرد. اتفاق ها و فراز ...
تصاویر نوزادی که آیات قرآن بر بدنش نقش می بندد ! - هر چند صحت این گزارش قابل تایید نیست اما شبکه‌های خبری کلیپی از یک نوزاد روسی را منتشر کرده‌اند که روی بدن او هر جمعه آیات قرآنی نقش می‌بندد. مادر این نوزاد می‌گوید هر گاه این نوشته‌ها روی بدن فرزندم نقش می‌بندد دچار تب شدیدی می‌شود که پزشکان از پایین آوردن آن عاجز می‌مانند.
لباس عجیب بازیگر ایرانی در جشنواره فیلم کن! - نوید محمدزاده عکسی را به همراه پژمان بازغی در صفحه شخصی خود منتشر نموده است که لباس عجیب این بازیگر تعجب برخی از کاربران را به همراه داشت.
پربازدیدها
اکبر صحرایی: شکست در نویسندگی وجود ندارد - در نویسندگی شکست وجود ندارد این سدها هستند که گاهی به شکست تعبیر می‌شوند.
تاکید اشتون کارتر بر ارتقای آموزش و تجهیز نیروهای عراقی - وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد این کشور به دنبال راهکارهایی برای ارتقا و تسریع برنامه های آموزش و تجهیز نیروهای عراقی برای جنگ با داعش است.
وزرای خارجه کشورهای عضو همکاری اسلامی: از چارچوب توافق هسته ای ایران استقبال می‌کنیم - وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی در بیانیه پایانی خود بر استقبال از توافقنامه میان ایران و گروه 1+5 تاکید کردند.
اعتراض یک سوم میلیاردرها به قطع یارانه/ گلایه ناطق از سواد طلاب به آیت‌الله مکارم/ ادعای هاینونن در باره دیدار با دانشمندان ایرانی/ هاشمی: نمی‌شود گفت ماهواره نبینید/عابربانک به دنبال اهلی شدن در کوه و کمر! - رصد‌خانه «تابناک» ‌خبرهایی‌ برای مخاطبان آماده می‌کند که غیررسمی هستند یا اینکه کمتر از اهمیت خود، مورد توجه قرار می‌گیرند؛ تیترهایی مانند «مردم از ترس شلاق برای ترک الکل نمی‌آیند!»، «واکنش سردار شریف به حواشی شهدای غواص»، «چرایی برقراری ارتباط با آل سعود کافر» و... رصد‌خانه امروز تابناک را تشکیل می‌دهند.
معادل کلمات «فیبر» ، « پوینت » و « بورس» چیست؟ - فرهنگستان زبان و ادب فارسی معادل « فیبر» ، « پوینت » و « بورس » کلمات « الیاف» ، «امتیاز» و «بازار بها» را قرار داده...
موشک‌باران 3 منطقه سعودی و انهدام دو تانک و دو کادر نظامی در خاک عربستان - ارتش و نیروهای مردمی یمن، امروز سه منطقه نظامی عربستان را موشک‌باران کردند و طی آن دو تانک ارتش عربستان منهدم شد و دو کادر نظامی هدف قرار گرفت.
ادامه مذاکرات ایران، اروپا و آمریکا برای ادامه نگارش متن توافق - معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دقایقی پیش مذاکره برای ادامه نگارش متن توافق جامع را با معاون وزیر خارجه امریکا و ادامه...
پوتین دلواپس بازداشت‌شدگان فیفا شد - برای مایی که سال‌هاست با اخبار ضد و نقیض فساد در فوتبال کشورمان آشنا هستیم حدسی بالاتر از این وجود نداشت که اتفاق جدی در این ماجرا رخ نمی‌دهد و آب از آب تکان نمی‌خورد. همانقدر که پرونده‌های فساد در فوتبال ما به نتیجه رسید دست بلاتر و داره و دسته‌اش که نزدیک به دو دهه است در فیفا اردو زده‌اند رو خواهد شد.
چگونه آمریکا ناچار به همکاری با شیعیان در عراق شد؟ - طی هفته های اخیر، سقوط شهر رمادی عراق به دست داعش، سبب شده انتقادات بسیاری متوجه دولت آمریکا شده و رویکرد این دولت در قبال داعش در عراق و سوریه غیر موثر ارزیابی شود. در همین زمینه، یک پایگاه تحلیلی آمریکایی ضمن اشاره به جدیدترین تحولات مربوط به مبارزه با داعش در رمادی، از اتکای راهبرد اوباما به نیروهای شیعه در عراق در شرایط کنونی سخن گفته است.
انتظار از زمان لغو تحریم‌ها و پیش‌بینی نتایج اقتصادی آن - خواست روشن ایران در مذاکرات هسته‌ای، لغو کامل و یکباره کلیه تحریم‌های سازمان ملل، امریکا و اتحادیه اروپا بلافاصله پس از حصول ادامه...