شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۴ / Saturday, 28 March, 2015
ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی راهکارها و روش ها

ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی راهکارها و روش هابه گفته اكثر جامعه شناسان، اقوام و مللی كه با مطالعه مانوس بوده و كتاب و كتابخوانی در میانشان رواج بیشتری داشته است، توانسته اند فرهنگی ماندگارتر و پویاتر از خود به جای بگذارند و میراث فرهنگی و گنجینه های معارف و دستاوردهای عالمان و فرهیختگان خود را به نسل های دیگر منتقل كنند.
در قرآن كریم ۳۲۲ بار ماده كتابت در ۳۷ صیغه مختلف به كار رفته است. برای مثال ۲۶۳ بار لفظ كتاب، كتب و مكتوبات در قرآن آمده است. سوره حمد را فاتحه الكتاب می خوانند و در ابتدای دومین سوره قرآن نیز لفظ كتاب به كار رفته و باز در جایی از این كتاب عظیم، خداوند متعال وصف كتابت را به خود منصوب كرده است (و كتبنا فی الارواح). علاوه بر این احادیث متعددی وجود دارد كه مبین اهمیت كتاب و كتابخوانی در سیره معصومین است، تا آن جا كه معصومین كتابخوانی و مطالعه و تفكر را در حد فریضه برای امت می دانند.
در این راستا برنامه ریزی صحیح فرهنگی علاوه بر حفظ هویت عقیدتی و قومی عاملی است كه منجر به ایستادگی در مقابل هجوم فرهنگ بی فرهنگی بیگانه شد، و به حفظ فرهنگ خودی می انجامد. یكی از مهمترین راهبردها در یك برنامه ریزی صحیح فرهنگی، رواج فرهنگ كتابخوانی و مطالعه است. رهبر انقلاب در این باره می فرماید: «این باید یك سیره و سنت در بین مردم ما بشود كه كتاب بخوانند و به بچه هایشان یاد بدهند.»
یا در جای دیگری می فرمایند: «كتابخوانی باید مثل خوردن و خوابیدن و سایر كارهای روزانه در زندگی مردم وارد شود.»
برای رسیدن به این هدف یعنی عادت به كتابخوانی و بسترسازی فرهنگی برای آن، یك برنامه ریزی صحیح و منطقی لازم است كه با ارایه راهكارها، فرهنگ كتابخوانی را در جامعه ایرانی عملی ساخته و به تداوم این فرهنگ در جامعه بینجامد.
بالطبع یكی از راه های ترویج فرهنگ كتابخوانی، مردمی كردن و تامین منابع و ایجاد انگیزه در یكایك افراد جامعه است. مهم ترین محورهایی كه در راستای تحقق این سیاست فرهنگی و نهادینه كردن فرهنگ كتابخوانی بایستی مدنظر قرار گیرد، عبارتند از: حاكمیت ارزش ها و مبانی اصیل اسلامی بر تمام فعالیت ها و برنامه ها، حمایت از نویسندگان و اهل قلم متعهد، تقویت و تعالی مبانی فكری و اعتقادی و ولایت پذیری، استفاده از توان فكری و اجرایی عموم جامعه خصوصاً شیعیان فرهیخته متعهد، مشاركت و استفاده از امكانات و مقدورات همه سازمان ها به ویژه بسیج، جمع كردن فعالیت های كتاب و كتابخوانی در یك سازمان و اجرای یك رویه واحد و جلوگیری از اقدامات ناهماهنگ و پراكنده به منظور اعمال سیاست های واحد و منسجم، تنوع و نوع آوری و جذابیت در فعالیت های كتابخوانی با رویكرد به نیازهای جوانان و نوجوانان، حمایت از ناشران و مولفان برای حمایت از تولید كتاب های مفید، ارزان قیمت و موثر، نظارت مداوم بر جریانات كتاب و كتابخوانی، استفاده از روش برنامه های تبلیغی، تشویقی، استفاده از ظرفیت های موجود در سازمان های مردمی نظیر سپاه و بسیج برای ترویج فرهنگ كتابخوانی، ایجاد، توسعه، تجهیز و اداره كتابخانه ها با استفاده از امكانات و روش های عملی برای ارتقای توانمندی فكری افراد جامعه.
● راه های تبلیغ و ترویج فرهنگ كتابخوانی در جامعه
از مهم ترین عوامل برای انجام این امر، ایجاد انگیزه و احساس نیاز به كتاب و كتابخوانی و ایجاد رفتاری به نام مطالعه میان مخاطبان در جامعه است. برای ایجاد احساس نیاز و انگیزه باید از مرحله آگاهی گذر كرد. مرحله آگاهی می تواند به كمك وسایل ارتباط جمعی، بروشورها و تابلوی اعلانات و جلسات معرفی و نقد و... برای مخاطبان ایجاد شود. به طور خلاصه می توان راه های تبلیغ و گسترش فرهنگ كتابخوانی را در جامعه به صورت زیر خلاصه كرد:
۱) ایجاد مرحله آگاهی
۲) ایجاد مرحله انگیزه و علاقه به مطالعه
۳) ارایه آموزش های لازم برای مطالعه انفرادی و گروهی
۴) نگرش سنجی از وضعیت كتابخوانی در بین اقشار مختلف جامعه در گروه های مختلف سنی، جنسی، تحصیلاتی و...
۵) تشكیل كمیته های كارشناسی انتخاب كتاب به منظور سطح بندی كتب موجود و ارایه سیر مطالعاتی (معرفی منابع) در تمام سازمان های درگیر
۶) تشكیل گروه های مطالعاتی همسال در جامعه و در سازمان های مختلف
۷) تشكیل گروه های مشاوره به منظور هدایت و راهنمایی مخاطبان به صورت انفرادی یا گروهی
۸) اعمال سیاست های تشویقی (مسابقات، جوایز، هدایا، یارانه، اردو) كلاس های آموزشی و...
۹) حمایت از ناشران، مولفان و نویسندگان با ارایه تسهیلات چاپ، خرید و معرفی آثار و..
۱۰) انجام تبلیغات به منظور معرفی و شناسایی كتابخانه ها، خدمات كتابخانه ای و...
۱۱) برگزاری هفته های كتاب و معرفی بهترین های كتاب در عرصه های مختلف.
● مرحله آگاهی
▪ استفاده از رسانه های جمعی
▪ استفاده از امكانات تبلیغی در داخل سازمان ها مثل تابلو اعلانات داخلی، مجلات و نشریات، كتب منتشره تابلوهای بزرگ داخل سازمان ها، فضاهای تبلیغی مثل دیوارها و... برای تشویق افراد به مطالعه و آشنایی با فواید آن.
▪ تهیه و تولید بروشورهای تبلیغاتی و توزیع آن در طول سال و در ایام مختلف در تمام سازمان ها.
چگونگی ایجاد انگیزه و علاقه به مطالعه
ارایه آموزش های لازم برای مطالعه می تواند از راه های زیر صورت گیرد:
تهیه جزوات آموزشی، برگزاری كارگاه های آموزشی، گروه های مشاوره، تشكیل گروه های مطالعه، تدوین سیاست های تشویقی و اعمال سیاست های خاص در اجرای برنامه های سازمان ها به منظور تشویق در امر مطالعه، هدایت و راهنمایی با ارایه سیر مطالعاتی و معرفی منابع، طراحی و برگزاری مسابقات مختلف متناسب با علاقه مخاطبان نظیر خلاصه نویسی، نقد و بررسی، شعر خوانی و نمایشنامه نویسی.
● راه های عملی گسترش فرهنگ كتابخوانی
این راه ها را می توان به دسته های زیر تقسیم كرد:
▪ انجام یك كار تحقیقی برای مشخص كردن جایگاه این فرهنگ در سازمان (مدیران و كاركنان) و مشخص كردن نیاز افراد در گروه های مختلف.
▪ تشكیل كمیته كارشناسی انتخاب كتاب سال در اقشار و سازمان های مختلف.
▪ تهیه و توزیع كتاب مورد نیاز كتابخانه ها.
▪ ایجاد تقویت و گسترش كتابخانه ها و تامین نیازمندی های كتابخانه ها.
▪ آموزش افراد مرتبط با كتاب، كتابخانه ها و كتابداران از طریق تهیه جزوات آموزشی و برگزاری كارگاه های آموزشی متمركز كشوری و استانی.
▪ تعیین حداقل استاندارد (ابزار، امكانات، نیروی انسانی، فضا و...) برای ایجاد جذابیت وارد شدن و مطالعه در كتابخانه ها.
▪ برگزاری نمایشگاه های كتاب در ایام مختلف سال و فروش كتاب و... با قیمت مناسب.
▪ ایجاد فروشگاه های دایمی كتاب و دیگر محصولات فرهنگی.
▪ ایجاد زمینه لازم برای تشكیل انجمن كتاب و كتابخوان در اقشار و سازمان های مختلف.
▪ تعیین ساختار مناسب برای انجمن های كتاب و كتابخوانی.
▪ ارایه سیر مطالعاتی موجود در موضوعات مختلف و تامین كتب مورد نیاز در كتابخانه ها برای گروه های مختلف.
▪ معرفی نویسندگان به وسیله بروشور و...
▪ ارایه یك سیستم نظام مند برای ارایه اطلاعات كتابخانه ای به مراجعان، با استفاده از رایانه.
▪ استفاده از دیگر محصولات فرهنگی نظیر فیلم، نوار، CD و نشریات.
▪ ارسال حداقل یك نسخه از تمام كتاب های منتشر شده و همچنین دیگر محصولات فرهنگی برای هر یك از كتابخانه ها.
▪ تعامل مثبت با همه سازمان ها و استفاده از فرصت های قانونی برای تجهیز كتابخانه ها.
▪ احیای سنت وقف كتاب و امكانات مورد نیاز پژوهش و مطالعه در جامعه.
▪ مشخص كردن جایگاه والای كتابخوانی در جامعه.
▪ انتخاب كتابخانه، كتابداران و كتابخوانان برتر و اعمال سیاست های تشویقی برای آنان.
▪ اعمال سیاست های حمایتی از ناشران و مولفان برای تهیه و تولید كتاب های ارزان با كیفیت مناسب برای كتابخانه ها.
▪ ایجاد گروه های مختلف هنری، ادبی در كتابخانه ها و فراهم كردن زمینه فعالیت آن ها.
▪ اختصاص یارانه برای تامین بخشی از اقلام فرهنگی مورد نیاز جامعه.
▪ تبیین فرهنگ كتابخوانی برای مدیران و كارشناسان در تمامی ارگان ها و سازمان ها.
▪ تبیین نقش كتاب و كتابخوانی در دیگر فعالیت های سالیانه هر یك از سازمان ها.
▪ نصب تابلو اعلانات برای كتابخانه ها و اعلام تازه های نشر و معرفی بهترین مقاله، خلاصه نویسی، شعر، طرح و...
▪ تشكیل گروه های متنوع موضوعی و استفاده از امكانات اعضا برای تولیدات گروه نظیر بریده جراید و...
▪ فراهم آوردن امكانات برای حضور كتابداران كتابخانه های فعال در نمایشگاه های كتاب و ارایه تسهیلات ویژه آنان.
راه های تداوم فرهنگ كتابخوانی در جامعه
▪ نظارت مستمر بر عملكرد كتابخانه ها از طریق مراجعه مستقیم و دریافت نظریات مراجعین از طریق پرسشنامه و....
▪ انجام مطالعات میدانی در خصوص اثربخشی برنامه ها و فعالیت های اجرا شده و شناسایی موانع و مشكلات.
▪ ارزشیابی فعالیت های اجرا شده.
▪ ایجاد و تقویت فعالیت های انجمن های كتاب و كتابخوانی در میان اقشار مختلف مردم.
▪ شناسایی نقاط ضعف در سیاست ها و فعالیت های انجام شده.
▪ تعیین شاخص ها و معیارها برای عضویت افراد در انجمن های كتاب و كتابخوانی و تدوین سیاست های كلی و نظارت بر فعالیت انجمن ها در طول سال.
▪ به روز كردن منابع كتابخانه ها.
گرچه كارشناسان و خبرگان این عرصه می توانند موارد دیگری را بر این نوشته اضافه كنند ولی آنچه این دغدغه ها را پاسخ گفته و راه های پیشنهادی را عملی خواهد كرد عزم و همت مسوولان فرهنگی جامعه برای حل این معضل است.

منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
منظومه خورشیدی , ما ایرانی ها , آکورا TLX , وضعیت بیمه‌ ای , عکس های ماندگار , ضمن عقد , گابی , ژنوم , منطقه 18 , واژگونی خودرو , علی مهام , MS , دخترش , هلائم هشدار , آموزش اتصال OTG , جام ملت های , کرمانی مقدم , شورای‌عالی کار , روز قدس , لفاظی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تهدید کردن فرعون موسی را علیه السلام , سطوح مورد استفاده در نقاشی , چشمه خاورآباد , SEK , مطالعات مربوط به پدیده‌ها، تجهیزات و تسهیلات شهری , فرآیندهای متابولیکی , خیام > خیام , پل کشگان , برنامه‌ریزی برای کار , توشیح پادشاه , جدول جمعیت استان‌های کشور در سال ۱۳۸۰-۱۳۷۵ , نام‌ افراد مشهوری که‌ در ماه‌ آذر متولد شده‌اند , مدرسه ستیه , منوچهر مطیعی تهرانی , زنبور عسل , اقدامات اولیه , درون گنبد گردون فتنه بار مخسب , انتخاب محل‌های جایگزینی , زبان‌های برنامه‌نویسی , آلومینیم هیدروکسید ژل - ALUMINIUM HYDROXIDE GEL , ۱۹۸۲ م. رایانه خانگی شغل و حرفه , نیروهای نظامی کشور , ناصرالدین طاهر را درد دندان عارض گشته انوری این قطع... , اصطلاحات و مفاهیم فعالیت‌های بعد از تدریس , مهمترین مسائل و معضلات فرهنگی و اجتماعی , مسجد نو، تربت‌جام , کارشناسی مدیریت امور بانکی , کارتینین - CARNITIN , شیوع , مرثیه در شهادت میر معصوم گوید رحمه‌الله ,

وبگردی
خاطرات آقای همساده از انتخاب یک الگو - آقای همساده از بچگی هر کسی رو به عنوان الگو اتتخاب کرده، طرف پوکیده، نابود شده...
فیلم/ طنزنامه مرد خوش‌خنده ایران - این مرد در دوران مادها خزانه‌دار بوده، در دوران هخامنشیان مدیریت داخلی کاخ تخت جمشید را عهده‌دار شده و مدیریت وی از علل سقوط هخامنشیان بوده است. او پس از سال‌ها غیبت دوباره در دوره معاصر مدیر شده تا مدیری برای تمام حکومت‌ها نام بگیرد!
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
به خاطر ایالات متحده، جلوی دخالت سعودی‎‌ها در یمن را بگیرید - همزمان با حمایت اولیه دولت اوباما از تجاوز عربستان سعودی و چند کشور عربی به یمن، برخی از برجسته‌ترین تحلیل‌گران مسائل منطقه به دولت آمریکا هشدار می‌دهند که دخالت عربستان در مسائل داخلی، چنان عواقب وخیمی برای آمریکا دارد که باید جلوی آن گرفته شود.
علی مطهری : شاید از برخی اصلاح طلبان اصلاح طلب تر باشم/ دیدگاه های سیاسی من و علی لاریجانی نزدیک به هم است - مثلث آنلاین متن مصاحبه سالنامه مثلث با علی لاریجانی را بازنشر می کند.
دیپلمات ایرانی: سایت فردو با پتانسیل غنی‌سازی باقی می‌ماند - دیپلمات ایرانی با تاکید بر اهمیت حفظ ماهیت و پتانسیل سایت غنی‌سازی فردو گفت: این سایت از ابتدا با هدف آلترناتیو برای سایت غنی‌سازی نطنز ایجاد شده است و در توافق جامع نیز این پتانسیل باقی می‌ماند.
کمک‌خلبان ایرباس به افسردگی مبتلا بود - گروه جامعه: خلبان ۲۸ ساله هواپیمای ساقط‌شده جرمن‌وینگز به افسردگی دوره‌ای مبتلا بوده است، پلیس شهر دوسلدورف در بازرسی منزل او مدارکی ...
تردیدها و امیدها در لوزان؛ فرانسه محتاط، آلمان و بریتانیا خوش‌بین - گروه سیاسی: وزیرخارجه فرانسه در نیویورک اعلام کرد که هنوز شرایط یک "توافق اتمی" با ایران فراهم نشده است اما وزیران ...
بازگشت جوانان ایرانی از غرب ؛ آیا فرار مغزها از ایران برعکس شده است؟ - مثلث آنلاین :اسکات پیترسون در مقاله ای در کریستین ساینس مانیتور به بررسی علل فرار مغزها از ایران و امکان معکوس شدن این روند پرداخت.
آخرین شب مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)برگزار شد - آخرین شب مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها امشب با حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی و اقشار مختلف مردم و مسئولان در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد.
مشکل از شماست نه از ایران - دبیر کل حزب‌الله لبنان با بیان اینکه فلسطین سالهاست فریاد کمک‌خواهی سرداده اما عربستان کاری نکرده است، تأکید کرد که «بهانه‌های» عربستان برای تجاوز به یمن کاملا پوچ است.
اصلا دوست نداشتم دکتر و مهندس شوم/ از دوران کودکی دعوایی بودم! - بوکسوری که توانست اولین سهمیه ورزش ایران برای المپیک را کسب کند تاکید کرد از دوران کودکی هم تمایلی به این نداشته که دکتر و مهندس شود. وی همچنین از بی توجهی‌هایی که به ورزشکاران ملی می‌شود گلایه کرد.
سیدحسن نصرالله: حرف امام خامنه ای، برای من دستور است / فرانسه و عربستان به دنبال تاثیر در انتخابات لبنان هستند - مثلث آنلاین: سیدحسن نصرالله فاش کرد که فرانسوی ها با نیت تاثیرگذاری بر انتخابات لبنان با ایران تماس گرفتند.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved