سه شنبه ۹ تیر ۱۳۹۴ / Tuesday, 30 June, 2015
اهمیت راهبردی منابع نفت و گاز

اهمیت راهبردی منابع نفت و گازنفت و گاز طبیعی، مهم ترین منابع تأمین انرژی بشر امروزی هستند؛ به‌طوری که نفت خام ۴۵ درصد و گاز طبیعی ۲۵ درصد انرژی دنیا را تأمین می‌کنند؛ از این رو نفت و گاز در معادلات اقتصادی ـ سیاسی جهان اهمیت راهبردی دارند و در فرآیند روابط بین الملل نقش مهمی می‌توانند ایفا ‌کنند. در این مقاله، نقش نفت و گاز در مناسبات کشورها از جنبه های گوناگون بررسی می شود.
کشورهای جهان، به لحاظ برخورداری از ذخایر انرژی به دو گروه تقسیم می‌شوند: گروه اول که بیشترین انرژی را در جهان مصرف می‌کنند، سهم ناچیزی از ذخایر نفت و گاز دنیا دارند. برای مثال، گروه کشورهای صنعتی OECD که حدود ۶۲ درصد نفت جهان را می‌سوزانند، تنها ۷ درصد ذخایر نفتی را در اختیار دارند. این کشورها ۳۴ درصد نیاز خود را از کشورهای نفتخیز تأمین می‌کنند و برای تأمین انرژی خود، به شدت نیازمندگروه دوم یا کشورهای دارای ذخایر نفت و گاز هستند. در این گروه، کشورهای خاور میانه با بیش از ۶۵ درصد منابع نفتی دنیا تنها ۴/۸ درصد از این انرژی را مصرف می‌کنند.
از جمله سیاست‌های اساسی کشورهای مصرف‌کننده، تأمین مطمئن انرژی و ایجاد امنیت عرضه است. امنیت عرضه، بازار باثبات و مطمئنی را می‌طلبد که انرژی را با قیمت مناسب برای مصرف‌کنندگان تأمین کند. چشم‌انداز آینده ذخایر نفت و گاز در جهان نشان می‌دهد این ذخایر در کشورهای بزرگ صنعتی، آینده تاریکی دارند و میزان ذخایر انرژی این کشورها به شدت در حال کاهش است.
بر اساس «نسبت تولید به ذخیره» در میان كشورها، با فرض حفظ میزان تولید سال ۲۰۰۲، آمریكا تنها برای مصرف ۱۱ سال ذخیره نفتی دارد. این نسبت در شرایطی محاسبه می‌شود که تولیدات گذشته کشورها از میزان ذخیره نفتی آنها کسر نشده است. با توجه به این مسئله، آینده تاریک ذخایر انرژی به ویژه در کشورهایی که ذخیره چندانی ندارند، بیشتر روشن می‌شود. ذخایر گازی هم در کشورهای مصرف‌کننده اصلی با چنین وضعی رو به رو است. برای مثال، ذخایر گازی آمریکا تنها ۱۰ سال دوام خواهد آورد. عمر ذخایر کانادا و انگلیس نیز کمتر از ۱۰ سال است.
در مقابل این کشورها، ذخایر انرژی کشورهای خاور میانه آینده روشن‌تری دارد. ذخیره نفتی ایران ۶۷ سال و عربستان ۸۵ سال دوام خواهد داشت. ذخایر گازی ایران و قطر نیز آینده بسیار روشنی دارد. ایران ۲۱۷ سال و قطر ۴۹۵ سال دیگر گاز خواهد داشت؛ بنابراین ذخایر نفت و گاز ایران در جغرافیای سیاسی و اقتصادی نقش راهبردی به کشور ما می‌بخشند.
البته احتمال کشف ذخایر عظیم انرژی و تغییر این معادلات را در آینده نمی‌توان نفی کرد، اما با توجه به مطالعات و اکتشاف های انجام شده، تغییر کلی این روند در آینده چندان محتمل نیست. از سوی دیگر، به نظر نمی‌رسد انرژی‌های جدید تا ۲۰ یا ۳۰ ‌سال آینده رقیبی جدی برای سوخت‌های فسیلی به حساب آیند.
وابستگی شدید کشورهای توسعه‌یافته به انرژی نهفته در کشورهای دارنده این ذخایر، فرصت‌ها و تهدیدهای راهبردی را برای این کشورها و از جمله کشور ما ایجاد می‌کند. تجربه نشان می‌دهد که کشورهای فاقد منابع انرژی، برای تأمین مطمئن انرژی مورد نیاز خود از هر وسیله‌ای از جمله استعمار، کودتا و تشکیل حکومت‌های دست‌نشانده در کشورهای نفتخیز استفاده می‌کنند. هر چند برخی از این روش‌ها، امروزه قدیمی به نظر می‌رسند، اما هنوز هم استفاده از حربه زور و خشونت برای تأمین این ماده حیاتی ادامه دارد.
بسیاری از صاحب‌نظران سیاسی، حضور نظامی آمریکا در منطقه و اشغال عراق را معلول چشم‌انداز تاریک انرژی در آمریکا و تلاش برای کنترل منابع نفت و گاز منطقه می‌دانند. به عبارت دیگر، ایجاد امنیت عرضه، آمریکا را به لشکرکشی به منطقه و تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی مستحکم در آن سوق داده است.
در کنار این تهدیدها، مسئله آینده انرژی در جهان برای ما فرصت‌های مهمی را می‌آفریند که در صورت هوشیاری می‌توان ضمن استفاده از آن، از کنار تهدیدها هم به سلامت عبور کرد. این فرصت‌ها را می‌توان به انواع زیر تقسیم کرد:
- فرصت های اقتصادی
- فرصت های صنعتی و تکنولوژیک
- فرصت های سیاسی و امنیتی
درآمد حاصل از فروش نفت و گاز، فرصت‌های اقتصادی را می‌آفرینند. نیاز کشورهای جهان به منابع انرژی کشور، سبب گسترش روابط سیاسی و افزایش ضریب امنیتی در صحنه بین‌المللی می‌شود. جلب توجه کشورهای دارنده سرمایه و فناوری برای سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز کشور نیز، فرصت دیگری است که به واسطه وجود این ذخایر ارزشمند به وجود می‌آید. کشورهای دیگر برای تضمین امنیت انرژی خود و کسب منفعت، با وجود شرایط سیاسی خاص منطقه و به ویژه ایران، تمایل خود را به این سرمایه‌گذاری‌ها نشان داده‌اند. سرمایه‌گذاری ژاپن برای توسعه میدان نفتی آزادگان یا توتال در پارس جنوبی، نمونه‌هایی از این تمایل است.
مبادلات صنعتی ناشی از وجود این ذخایر نفتی، می‌توانند انتقال فناوری، کسب تجربیات صنعتی و رشد صنایع جانبی را سبب شوند. هر چه دامنه گفت وگوی صنعتی کشور ما با کشورهای توسعه‌یافته افزایش یابد، ضریب امنیت و موقعیت سیاسی ایران هم در جهان تقویت می‌شود.
متأسفانه در کشور ما تنها داد و ستد انرژی در معاملات سیاسی مؤثر دیده شده و کمتر به داد و ستدهای صنعتی و تکنولوژیک توجه شده است. در حالی که اهمیت داد و ستدهای تکنولوژیک به هیچ روی کمتر از فروش نفت و گاز نیست و حتی به مراتب نقش بیشتری در توسعه روابط سیاسی کشور ایفا می كند.
باید توجه کرد که این فرصت‌ها اگر به درستی استفاده نشوند، موجب تهدیدهای بزرگ تر می‌شوند. برای مثال، قراردادهای نفتی می‌توانند محل وابستگی سیاسی و اقتصادی شوند، یا داد و ستد انرژی به محل تأمین ارز برای جبران ناکارآمدی بخش‌های اقتصادی دولت و غیره تبدیل شوند. استفاده از این فرصت‌ها نیازمند طرح علمی مسائل و حرکت مبتنی بر کار کارشناسی است.

منبع : شبکه اطلاع رسانی شانا

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
عرصه پزشکی , مشمولان‌غایب , معرفی میراث فرهنگی , اعتمادبه نفس , لذیذ , موید , Asphalt , ضدایرانی , تابلوی , قتل جوان , مرکزعلمی , عامل اغفال , انتقال موقت , محدوده وزنی , بازنویسی فیلمنامه , دانش آموزان استثنایی , حلوای کدو حلوایی , رضا فلاح , smart watch , اپرا وینفری , بدنساز , امور باغبان , محمدمهدی , پوسته نوروزی , متخصص پوست , ابوصقار , بزرگداشت همسر امام , پل پوگبا , گربه فضایی , پی بی اس , منشا عصبی , شرکت هواپیمایی نفت , فرآوردهای حرام , اصل یکصدو شصتم قانون اساسی , جایگاه‌ها , ترازوی اعمال , وزارت حمل و نقل عراق , ترکمستان , سنجش , صبا باتری , الگوریتم ریاضی , لینک , سپاهان , خاکریز مرزی , مایکل براون , محمد طاهری , تیم کوک , پردیس پرشین , دانشگاه سودان , مسئله هسته ای , مصطفی هاشمی , وامنش , فراکسیون , سقف , جامعه پویا , بازیهای رایانه ای , بی گناهی مسلمانان , شرکت عمران , محسن موسوی بلده , بهسازی جاده ها , لذت خوابی راحت , فاخته , بزرگترین خانه , سان فرانسیسکو , سفارت کاندا , کلاه فکر خوان , نانوسیم , فرستاده ویژه سازمان ملل , نرخ مشارکت , ال‌کلاسیکو , فیشینگ , ناراحت کننده , حوزه و دانشگاه , این روزها , داروخانه‌ها , حقوق امنیتی , پیدا , شاهزاده اردنی , محافظه‌کاری , امیر پروین حسینی , تجاوزگری اسرائیل , بادام تلخ , مشکات , مشکلات اسکلتی , القنیطره , موئتلفه , اسلالوم , خانه سینما , مناظر خیره کننده , بورس و اوراق بهادار , طومار فتنه , تاری چشم , اولویت هیا اور , فمجانی , زندگی اسلامی , فلز نیکل , غرفه حضرت زهرا , کنوانسیون , واسطه , دبیرخانه فجر ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
بوی بد دهان , محل رشد و پراکنش , پیپ , بی‌معیاری , حافظهٔ ناآشکار در آزمودنی‌های بهنجار , شاه‌ رود , محدودیت‌ها , پوشاک و زیورآلات , دروازهٔ جنوبی ارگ , درمان , کابوتاژ , منع کردن دوستان او را از رجوع کردن به بخارا وتهدید ک... , پنجه با ساعد سیمین که نیندازی به , سفت شدن توده مدفوعی پس از جراحی , ترانهٔ سیزده به در , بی‌اختیاری مدفوع , پاتوفیزیولوژی سندرم‌های شخصیتی ناشی از عوامل طبی , اسكیزوفرنی‌ ـ schizophrenic disorders , آفت‌های زعفران , سینمای آسیای مرکزی (۳) ,

نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
گزارش لحظه به لحظه از وین - به نظر می‌رسد مذاکرات هسته‌ای ایران و ۵+۱ پس از چندین سال و چندین دولت به روزهای پایانی خود برای رسیدن به یک توافق جامع نزدیک می‌شود. این مذاکرات از روز شنبه ۶ تیر سال ۱۳۹۴ با سفر کری و ظریف به اتریش وارد فاز نهایی خود می‌شود.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
یک لحظه فوق العاده در جشن حافظ / عکس - امير جعفرى و همسرش ريما رامين فر ، پس از اعلام نام ريما رامين فر به عنوان بهترين بازيگر كمدى زن
تصاویر فرش قرمز جشن سینمایی حافظ - عکسهای بازیگران و هنرمندان در مراسم فرش قرمز پانزدهمین جشن سینمایی حافظ
پانزدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی حافظ / تصاویر - پانزدهمین جشن حافظ که به تولیدات سینما و تلویزیون ایران می‌پردازد،شامگاه سه شنبه در تالار بزرگ وزارت کشور گزارش تصویری
مراسم ازدواج سام درخشانی / تصاویر - سام درخشانی بالاخره ازدواج کرد و ایندفعه خودش این موضع را در اینستاگرامش مطرح کرد و جایی برای شک و شبهه باقی نگذاشت.
پربازدیدها
شرکت‌های استثنایی چگونه فرهنگ‌هایی با عملکرد‌‌ بالا ایجاد‌‌ می‌کنند‌‌ - من سال‌ها به‌عنوان یک کارمند‌‌ سازمان‌های مختلف اعم از شرکت‌های مشاوره‌ای کوچک تا شرکت‌های بزرگ، به‌طور فزایند‌‌ه‌ای مجذوب شیوه ادامه...
آمریکا تمدید مذاکرات ایران و 5 + 1 را تأیید کرد - مذاکرات هسته‌ای ایران و 6 قدرت جهانی تا 16 تیر تمدید شد.
وزارت خارجه آمریکا: مذاکرات یک هفته تمدید شد - وزارت خارجه آمریکا طی بیانیه‌ای از تمدید مهلت مذاکرات و همچنین تعلیق تحریمهای ایران براساس برنامه اقدام مشترک تا یک هفته دیگر خبر داد. منابع رسمی ایرانی هنوز این خبر را تایید نکرده‌اند.‌
جنگ ناجوانمردانه‌ اوباما در شبکه مستند سیما - مستند « پهپادها، جنگ ناجوانمردانه‌ی اوباما » در یک قسمت 52 دقیقه ای پنج شنبه 11 تیرماه ، ساعت 23 در قالب برنامه « دریچه » از شبکه مستند پخش ...
مدیر آژانس تور‌های خارجی دستگیر شد کلاهبرداری از مسافران به بهانه اخذ ویزا + عکس - فردی که در پوشش مدیر تورهای خارجی آژانس‌های مسافرتی و به بهانه تهیه ویزا و بلیت در فاصله زمانی کوتاه‌تر از روال عادی برای مسافرت‌های خارجی از شهروندان کلاهبرداری کرده ...
بازارچه نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال - نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال این روز ها فضای ملتهبی را پشت سر می گذارد و مدیران به دنبال بمب هایخبری هر روز مذاکرات خود را با نفرات مورد نظر انجام میدهند.
نوبخت: برای نوشتن، جامعه تخیل مرا برمی‌انگیزد - یک نویسنده به هرکاری که سرگرم است، در ذهن خود همچنان می‌نویسد و این یعنی نوشتن و زندگی برای یک نویسنده از هم تفکیک پذیرند نیست.
غنی سازی چند ملیتی؛ گزینه پیشنهادی برای توافق - ایران و 1+5 شرکای هسته‌ای می‌شوند؟غنی سازی چند ملیتی؛ گزینه پیشنهادی برای توافقمقامات ایران برای بحث در مورد راه‌اندازی یک مرکز چندملیتی غنی‌سازی ابراز آمادگی کرده‌اند. این پیشنهاد می‌تواند بن‌بست مذاکرات را بشکند.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
اسکات پترسون در گفت و گو با مثلث آنلاین : به توافق خوشبینم - در ایران و آمریکا دولت ها توافق را می خواهند و به همین دلیل شانس توافق بسیار زیاد است.